Χαιρετισμοί προς την Θεοτόκο, ένας ύμνος γραμμένος από δύο Αγίους

Τελέσθηκε σήμερα πρώτη Παρασκευή της Μ. Τεσσαρακοστής η πρώτη στάση των Χαιρετισμών προς την Παναγία. Από νωρίς το απόγευμα πιστοί προσήλθαν στον ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου στο κέντρο της πόλης της Αίγινας για να παρακολουθήσουν αυτήν ξεχωριστή με τόσο όμορφα λόγια Ακολουθία.

Οι Χαιρετισμοί προς την Θεοτόκο είναι ένα μεγάλο ποίημα που απευθύνεται προς την Παναγία με επαίνους και προσευχές και την αναγνωρίζει ως την προστάτιδά μας. Είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα της Βυζαντινής περιόδου και ίσως ο πιο γνωστός ύμνος της Ορθοδοξίας. Λέγονται Χαιρετισμοί γιατί έχει 144 «Χαίρε» προς την Θεοτόκο ή κατά άλλη άποψη από τον  χαιρετισμό του Αρχάγγελου Γαβριήλ προς την Παναγία κατά τον Ευαγγελισμό.   

Αφορμή για την δημιουργία αυτού του εξαιρετικού λατρευτικού ύμνου ήταν η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Αβάρους το 626 μ.Χ.. Τότε ο Βυζαντινός στρατός με επικεφαλής τον ίδιο τον Αυτοκράτορα Ηράκλειο είχε εκστρατεύσει κατά των Περσών. Οι Αβάροι είδαν σαν ευκαιρία την απουσία του μεγαλύτερου τμήματος του Βυζαντινού στρατού και σε συνεννόηση με τους Πέρσες πολιόρκησαν την Κωνσταντινούπολη. Όμως τα ξημερώματα της 8^ης Αυγούστου και ενώ οι αντίπαλοι της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ετοίμαζαν την τελική τους επίθεση ανεμοστρόβιλος και τρικυμία κατέστρεψαν τον εχθρικό στόλο αναγκάζοντας τους πολιορκητές να φύγουν άπραγοι. Ο λαός απέδωσε την καταστροφή των Περσών και των Αβάρων σε θεϊκή παρέμβαση και μάλιστα της Θεοτόκου.

Σαν ποίημα αποτελείται από 24 στροφές «οίκους», που αρχίζουν με τη σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου. Τις τέσσερεις πρώτες Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής διαβάζονται με την σειρά από έξι στροφές «στάσεις» (Α-Ζ, Η-Μ, Ν-Σ, Τ-Ω)  και την πέμπτη Παρασκευή διαβάζονται όλες μαζί. Ο Ύμνος αποτελείται από δύο ποιητικά είδη το Κοντάκιο που το έγραψε ο Άγιος Ρωμανός ο Μελωδός και τον Κανόνα που το έγραψε ο Όσιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος. Οι Χαιρετισμοί αποτελούνται επίσης από δύο μέρη:

• Το Ιστορικό, οι πρώτοι δώδεκα οίκοι (Α-Μ) που εξιστορούν τα γεγονότα από τον Ευαγγελισμό έως την Υπαπαντή.
• Το Θεολογικό ή Δογματικό, οι υπόλοιποι δώδεκα οίκοι (Ν-Ω) οπού μιλάει για την ενανθρώπιση του Χριστού και την σωτηρία των ανθρώπων.