ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Οι επιστήμονες έλυσαν έναν από τους γρίφους των ωκεανών: Το απόκοσμο «τραγούδι» των φαλαινών

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τον τρόπο με τον οποίο κάποιες από τις μεγαλύτερες φάλαινες των ωκεανών παράγουν το περίπλοκο και… στοιχειωμένο «τραγούδι» τους.

Οι μεγάπτερες και άλλα μυστακοκητώδη (μπαλενοφόρες φάλαινες, baleen whales) έχουν αναπτύξει ένα ειδικό «φωνητικό κουτί» που τους επιτρέπει να τραγουδούν κάτω από το νερό.

Τα νέα αυτά ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature αποκαλύπτουν ακόμη γιατί οι ανθρωπογενείς θόρυβοι στον ωκεανό προκαλούν τέτοια διατάραξη για τα γιγάντια, θαλάσσια θηλαστικά.

«Ο ήχος είναι απολύτως κρίσιμος για την επιβίωσή τους, διότι είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορούν να βρουν η μία την άλλη για να ζευγαρώσουν στον ωκεανό», εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Κόεν Ελεμανς από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας (University of Southern Denmark).

«Πρόκειται για κάποια από τα πιο αινιγματικά ζώα που έζησαν ποτέ στην πλανήτη. Συγκαταλέγονται μεταξύ των μεγαλύτερων πλασμάτων, είναι εξαιρετικά ευφυή και κοινωνικά», προσθέτει.

Οι μπαλενοφόρες φάλαινες, μια ομάδα που περιλαμβάνει 14 είδη (μεταξύ αυτών τη γαλάζια, τη μεγάπτερη, τη ρυγχοφάλαινα και την γκρίζα), διαθέτουν αντί για δόντια μπαλένες τις οποίες χρησιμοποιούν για να τρέφονται, σαρώνοντας και φιλτράροντας μικροσκοπικά πλάσματα της θάλασσας, όπως γαρίδες, πλαγκτόν και μικρά ψάρια.
Λύθηκε το μυστήριο;

Μέχρι στιγμής παρέμενε μυστήριο το πώς κατάφερναν να παράγουν τους περίπλοκους, συχνά απόκοσμους ήχους τους – που στο παρελθόν κάποιοι θαλασσοπόροι έφτασαν να αποδώσουν ακόμη και σε μυθικά πλάσματα.

Ο Ελεμανς και οι συνάδελφοί του πραγματοποίησαν πειράματα χρησιμοποιώντας λάρυγγες, τους οποίους αφαίρεσαν προσεκτικά από τα κουφάρια τριών φαλαινών – μιας ρυγχοφάλαινας, μιας μεγάπτερης και μιας ανταρκτοφάλαινας (sei whale). Στη συνέχεια διοχέτευσαν αέρα μέσα στους ογκώδεις αυτούς μηχανισμούς ώστε να παραγάγουν ήχο.

Στους ανθρώπους η φωνή παράγεται από τις φωνητικές χορδές, όταν αυτές πάλλονται από το πέρασμα του εκπνεόμενου αέρα. Οι φάλαινες, αντιθέτως, διαθέτουν μια μεγάλη κατασκευή σχήματος U με ένα λιπώδες «μαξιλαράκι» στην κορυφή του λάρυγγα. Η φωνητική αυτή ανατομία επιτρέπει στους γίγαντες των θαλασσών να «τραγουδούν», ανακυκλώνοντας αέρα χωρίς να καταπίνουν νερό.

Οι ερευνητές παρήγαγαν υπολογιστικά μοντέλα των ήχων και έδειξαν πως οι ήχοι από τις μπαλενοφόρες φάλαινες περιορίζονται σε μια χαμηλή συχνότητα, η οποία συμπίπτει με τον θόρυβο που προκαλούν τα πλοία. «Δεν μπορούν απλώς να επιλέξουν, για παράδειγμα, να τραγουδήσουν σε υψηλότερη συχνότητα ώστε να αποφύγουν τους ανθρωπογενείς θορύβους στον ωκεανό», σημειώνει ο Ελεμανς.

Όπως, μάλιστα, αποκαλύπτεται στην ίδια έρευνα, οι θόρυβοι των ανθρώπων στους ωκεανούς μπορούν να εμποδίζουν την επικοινωνία μεταξύ των φαλαινών σε μεγάλες αποστάσεις, επικοινωνία που θεωρείται ζωτικής σημασίας για την προστασία των μεγάπτερων, των γαλάζιων και άλλων απειλούμενων γιγάντων της θάλασσας.

«Η παραγωγή και η ανταλλαγή ήχων είναι η πιο σημαντική αίσθηση για τα θαλάσσια θηλαστικά, οπότε κάθε μελέτη που ρίχνει περαιτέρω φως στον τρόπο που παράγουν ήχους, ουσιαστικά εξελίσσει αυτό το πεδίο», σημειώνει η δρ Κέιτ Στάφορντ, ειδική στην επικοινωνία φαλαινών στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ορεγκον, που χαρακτηρίζει αυτή την έρευνα «επαναστατική».

Από την άλλη, ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα οδοντοκήτη (ή οδοντοφόρες φάλαινες, όπως τα δελφίνια, οι όρκες, οι φυσητήρες και οι φώκαινες, όσες δηλαδή έχουν δόντια και κυνηγούν τη λεία τους) έχει κατανοηθεί πληρέστερα, διότι αυτά τα κητώδη είναι ευκολότερο να μελετηθούν. Οπως έχει διαπιστωθεί, παράγουν ήχους διοχετεύοντας αέρα μέσω μιας ειδικής δομής στις ρινικές οδούς τους.

«Η μελέτη των μεγάλων φαλαινών είναι εξαιρετικά δύσκολη από μόνη της. Ομως το να προσπαθείς να ανακαλύψεις πώς παράγουν ήχο, όταν στην πραγματικότητα δεν μπορείς να τις δεις καν κάτω από το νερό την ώρα που το κάνουν, καθιστά την έρευνα έτι δυσκολότερη. Οπότε αυτοί οι ερευνητές ήταν πολύ δημιουργικοί», παραδέχεται η δρ Ελεν Γκάρλαντ από το Τμήμα Ερευνας Θαλάσσιων Θηλαστικών του Πανεπιστημίου του Σεντ Αντριους.

Πηγή: BBC
kathimerini.gr

Διαβάστε επίσης

Η «πλωτή πόλη» της Σαουδικής Αραβίας αξίας 8 δις δολαρίων θα γίνει το μεγαλύτερο πλοίο του κόσμου! (Βίντεο)Ναυτιλία

Σχεδιασμένο σε σχήμα χελώνας, αυτό το terayatch αναμένεται όπως είναι φυσιολογικό να γίνει η μεγαλύτερη πλωτή κατασκευή στον κόσμο! Ο σχεδιαστής του terayatch Lazzarini και η Pange...

Ναυτιλία: Πρωτοπόροι στην παγκόσμια πλοιοκτησία σε αξία στόλου Ιαπωνία, Κίνα και ΕλλάδαΝαυτιλία

  Σύμφωνα με τον ετήσιο κατάλογο με τους δέκα κορυφαίους στόλους στον κόσμο που παρουσίασε η VesselValues της Veson Nautical η Ιαπωνία καταλαμβάνει την πρώτη θέση σε αξία στόλου 20...

Δωρεά του Ιδρύματος "Αντώνιος και Ιωάννης Αγγελικούσης" στην ιστορική Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού ΎδραςΝαυτιλία

Ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Χρήστος Στυλιανίδης και η Πρόεδρος του Ιδρύματος «Αντώνιος και Ιωάννης Αγγελικούσης», Μαρία Αγγελικούση, υπέγραψαν στις 27/2/2024 ιδι...

ΚΥΣΕΑ: Συμμετοχή της Ελλάδας στις «Aspides» για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά ΘάλασσαΝαυτιλία

Παράταση της θητείας του αρχηγού του Λιμενικού, αντιναύαρχου Γεώργιου Αλεξανδράκη Με πλούσια ατζέντα συνεδρίασε σήμερα υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, το  Κυβερνητικό Συμβού...

ΠΕΝΕΝ: 24ωρη απεργία στις 28 Φλεβάρη 2024 - Στα λιμάνια Πειραιά - Ραφήνας - ΛαυρίουΝαυτιλία

Με ανακοίνωσή της η  ΠΕΝΕΝ  ενημερώνει για  24ωρη απεργία στις 28 Φλεβάρη 2024, στα λιμάνια Πειραιά – Ραφήνας – Λαυρίου , διεκδικώντας λύσεις στα εργασιακά, συνταξιοδοτικά, υπογραφ...

41 χρόνια από το ναυάγιο του “Χρυσή Αυγή”, 28 άνθρωποι χάθηκαν στο Κάβο Ντόρο (video)Ναυτιλία

  Στις 23 Φεβρουαρίου 1983 το πλοίο «Χρυσή Αυγή» βυθίστηκε στα ανοικτά της θάλασσας κοντά στο ακρωτήρι Μαντήλι της Εύβοιας. Εκείνο το πρωινό είχε κάνει το δρομολόγιο Τήνος- Άνδρος-...

ΕΛΣΤΑΤ: Μικρή κάμψη στη δύναμη του ελληνικού εμπορικού στόλου τον ΔεκέμβριοΝαυτιλία

Μείωση κατά 0,5% σημείωσε η δύναμη του ελληνικού εμπορικού στόλου τον περασμένο Δεκέμβριο σε σύγκριση με την αντίστοιχη δύναμη του Δεκεμβρίου 2022, έναντι μείωσης 0,3% που σημειώθη...