Αλέξανδρος Βασιλικός: «Δεν υπάρχουν καμπανάκια για το 2026, αλλά τα δομικά ζητήματα δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού»

Σε τούτο το σημείο να τονιστεί ότι, κατά τον πρόεδρο του ΞΕΕ, το πραγματικό διακύβευμα δεν αφορά τη μία σεζόν αλλά τον στρατηγικό ορίζοντα του ελληνικού τουρισμού. «Είναι άλλο να μιλάμε για το 26 και είναι τελείως άλλο να μιλήσουμε για το 36», σημειώνει, ξεκαθαρίζοντας ότι τα ζητήματα που δεν επιτρέπουν εφησυχασμό είναι «δομικά και στρατηγικά» και απαιτούν «μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για έναν βιώσιμο και ανταγωνιστικό τουρισμό». Από το τέλος ανθεκτικότητας και την ανθεκτικότητα των προορισμών, έως το ανθρώπινο δυναμικό, τη φέρουσα ικανότητα, τη βραχυχρόνια μίσθωση, την ψηφιακή μετάβαση και τη στήριξη της οικογενειακής ξενοδοχίας, ο Αλέξανδρος Βασιλικός σκιαγραφεί τις προτεραιότητες της επόμενης ημέρας για τον κλάδο.

Για το ζήτημα της έλλειψης προσωπικού στον τουρισμό ο κ. Βασιλικός διαφωνεί πως είναι ένα πρόβλημα μόνον του τουρισμού. Η εξασφάλιση του κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού είναι ένα οριζόντιο πρόβλημα στην ελληνική οικονομία, όπως επίσης είναι πρόβλημα και για πολλές άλλες οικονομίες της Ευρώπης. Σχετίζεται και με το δημογραφικό και με τα δομικά χαρακτηριστικά κάθε οικονομίας και αγοράς εργασίας, εξηγεί ο πρόεδρος του ΞΕΕ και της Hotrec.

Τέλος, στην παρέμβαση του ο Αλέξανδρος Βασιλικός κάνει ειδική αναφορά στο ζήτημα της φέρουσας ικανότητας των προορισμών ρίχνοντας την ευθύνη στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Ακολουθεί αναλυτικά η συνέντευξη του Αλέξανδρου Βασιλικού στο Tornos News:

Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η νέα χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό, με βάση τα έως τώρα δεδομένα; Υπάρχουν ανησυχίες που δεν επιτρέπουν εφησυχασμό;

Αυτή τη στιγμή που μιλάμε δεν υπάρχουν ανησυχητικά μηνύματα από διαθέσιμους δείκτες όπως slots, early bookings ξενοδοχείων κλπ. Για όση αξία έχει αυτό βέβαια, διότι έχουμε δει πως όλα μπορούν να ανατραπούν σε μια νύχτα. Ζούμε έτσι κι αλλιώς στην εποχή της μεγάλης αβεβαιότητας. Οι οικονομίες πολλών ευρωπαϊκών χωρών που αποτελούν βασικές αγορές μας είτε βρίσκονται σε ύφεση, είτε εμφανίζουν αναιμική ανάπτυξη. Επιπλέον, έχουμε έναν συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία που κανείς δεν ξέρει πως θα εξελιχθεί, ταυτόχρονα με τις εστίες διαρκούς έντασης στη Μέση Ανατολή. Αυτό το περιβάλλον καλλιεργεί την ανασφάλεια και επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητες πολλών ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Παρ’ όλα αυτά, για το 26 δεν φαίνεται κάποιο ανησυχητικό σημάδι. Αυτά που μας ανησυχούν και δεν επιτρέπουν εφησυχασμό είναι τα δομικά, στρατηγικά ζητήματα. Είναι άλλο να μιλάμε για το 26 και είναι τελείως άλλο να μιλήσουμε για το 36. Για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων πρέπει να πάμε σε βάθος και να σχεδιάσουμε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για έναν βιώσιμο και ανταγωνιστικό τουρισμό.

Ποιες οι προκλήσεις της νέας χρονιάς; Πώς εξελίσσεται το τέλος ανθεκτικότητας για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις;

Για το τέλος ανθεκτικότητας είπαμε εξ αρχής πως πρόκειται για μια επιπλέον επιβάρυνση, η οποία σίγουρα δεν βοηθάει στην ανταγωνιστικότητα του προϊόντος μας. Από τη στιγμή που αυτό είναι σε εφαρμογή προφανώς η ορθή αξιοποίησή του είναι αυτή που πρέπει να συζητηθεί ώστε να βελτιώσουμε τις υποδομές και να θωρακίσουμε αποτελεσματικά την ανθεκτικότητα των προορισμών μας απέναντι στις απειλές της κλιματικής κρίσης.

Το πρόβλημα του ανθρώπινου δυναμικού παραμένει. Ποια είναι η μεγαλύτερη αδυναμία του σημερινού μοντέλου στελέχωσης και τι πρέπει να αλλάξει ώστε ο τουρισμός να παραμείνει ανταγωνιστικός εργοδότης;

Πρώτα απ’ όλα διαφωνώ πως είναι ένα πρόβλημα μόνον του τουρισμού. Η εξασφάλιση του κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού είναι ένα οριζόντιο πρόβλημα στην ελληνική οικονομία, όπως επίσης είναι πρόβλημα και για πολλές άλλες οικονομίες της Ευρώπης. Σχετίζεται και με το δημογραφικό και με τα δομικά χαρακτηριστικά κάθε οικονομίας και αγοράς εργασίας. Εμείς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα με μεγάλη υπευθυνότητα και έχουμε δώσει έμπρακτα δείγματα αυτής της ευθύνης. Μην ξεχνάτε ότι ο ξενοδοχειακός κλάδος ακόμη και μέσα στα δύσκολα χρόνια της κρίσης, όταν όλα γύρω μας κατέρρεαν, διατηρήσαμε τις κλαδικές συμβάσεις εργασίας. Και συνεχίζουμε να το κάνουμε ώστε οι επιτυχίες του κλάδου να έχουν άμεσο αντίκρισμα στο εισόδημα των εργαζομένων του. Προφανώς μπορούμε να κάνουμε περισσότερα και έχουμε ξεκινήσει να τα κάνουμε. Όπως το πρόγραμμα «Μαθαίνω τη Φιλοξενία» στο πλαίσιο του οποίου επανασυστήνουμε τα επαγγέλματα της Φιλοξενίας στις νέες γενιές και το ευρύ φάσμα θέσεων εργασίας που προσφέρονται για μια σταθερή και επιτυχημένη σταδιοδρομία. Ξαναλέω όμως ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά τον τουρισμό και το γεγονός ότι πολλές φορές εστιάζεται σε αυτόν η συζήτηση είναι γιατί είμαστε από τους λίγους κλάδους που μετράει τις θέσεις που λείπουν με ακριβή ετήσια έρευνα. Είναι πρόβλημα εθνικό, είναι πρόβλημα δομικό και ως τέτοιο πρέπει συλλογικά να το αντιμετωπίσουμε.

Την ίδια στιγμή, επανέρχεται με ένταση το ζήτημα της φέρουσας ικανότητας και της κοινωνικής αποδοχής του τουρισμού. Πώς μπορεί να διασφαλιστεί η ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη συνοχή των τοπικών κοινωνιών;

Είναι αδιαμφισβήτητη η προσφορά της Φιλοξενίας στις τοπικές οικονομίες, από την αγροτική παραγωγή, τη μεταποίηση και το εμπόριο μέχρι τις κατασκευές και τις υπηρεσίες. Το 93% των ξενοδοχείων συνεργάζονται με την τοπική αγορά και το 71% των δαπανών για υπηρεσίες τροφοδοτεί τοπικές επιχειρήσεις. Από εκεί κι έπειτα απαιτούνται αποφάσεις για τη ρύθμιση κρίσιμων ζητημάτων όπως η βραχυχρόνια μίσθωση, η οποία με τον ανεξέλεγκτο τρόπο που αναπτύχθηκε ανέτρεψε τις ισορροπίες των προορισμών. Θα σας το πω με ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πριν 10 χρόνια η Πάρος είχε 6.400 ξενοδοχειακές κλίνες και σήμερα έχει 7.200. Ταυτόχρονα όμως σε μία μόνο πλατφόρμα βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν προστεθεί 19.000 κλίνες (σε ένα νησί 15.000 κατοίκων). Κι αυτό έγινε χωρίς έλεγχο, χωρίς προδιαγραφές, χωρίς αδειοδοτήσεις. Είναι προφανές λοιπόν ποιος ευθύνεται για τη διατάραξη των ισορροπιών και θα πρέπει αυτό να το λάβουμε σοβαρά υπόψη στον σχεδιασμό της επόμενης μέρας. Έχει έρθει η ώρα για μια σοβαρή συζήτηση σχετικά με τη βραχυχρόνια μίσθωση και τι ποσοστό από το απόθεμα ακινήτων ενός προορισμού ή μιας πόλης μπορεί να απορροφά.

Η ψηφιακή μετάβαση και τα δεδομένα μπαίνουν δυναμικά στον σχεδιασμό του τουρισμού. Πόσο έτοιμος είναι ο ξενοδοχειακός κλάδος να αξιοποιήσει αυτά τα εργαλεία σε στρατηγικό επίπεδο;

Είναι μια δυναμική προσπάθεια, η οποία δεν έχει τέλος. Η ανάπτυξη όπως την ξέραμε παλιότερα δεν υπάρχει πλέον. Τα μοντέλα που αφορούν είτε στις πωλήσεις, είτε στη διοίκηση, ξεπερνούνται διαρκώς και αντικαθίστανται από πιο εξελιγμένα με τη χρήση νέων τεχνολογιών, τεχνητής νοημοσύνης κλπ. Ζούμε μέσα στην ψηφιακή επανάσταση και πρέπει να επενδύουμε διαρκώς ώστε να συγχρονιζόμαστε με τους ρυθμούς των νέων τεχνολογικών τάσεων. Διαγνώσαμε πολύ έγκαιρα αυτή την ανάγκη ως ΞΕΕ και απαντήσαμε αποτελεσματικά με τη δημιουργία του CapsuleT, του πρώτου και μοναδικού επιταχυντή νεοφυών επιχειρήσεων που επικεντρώνονται αποκλειστικά στον τουρισμό. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι στρατηγική προτεραιότητα για τον ξενοδοχειακό κλάδο και ο CapsuleT με τις διεθνείς διακρίσεις και τις επιτυχημένες δράσεις του δείχνει το δρόμο που οδηγεί στην καινοτομία, στη δημιουργικότητα, στην ευφυή ανάπτυξη των επιχειρήσεων, στην οικονομία της γνώσης και του ταλέντου.

Το επενδυτικό ενδιαφέρον παραμένει ισχυρό, αλλά το χρηματοδοτικό περιβάλλον έχει αλλάξει. Πώς αξιολογείτε τις συνθήκες για νέες επενδύσεις και ποια μηνύματα στέλνετε στους επενδυτές;

Οι επενδύσεις είναι πολύ σημαντικές και είναι καλοδεχούμενες. Είναι ψήφος εμπιστοσύνης στις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού και μπορούν να παίξουν ένα πολύ σοβαρό ρόλο στη διαμόρφωση της προσφοράς του προϊόντος μας. Πάντα όμως πρέπει να έχουμε στραμμένη την προσοχή μας στη μικρομεσαία ξενοδοχία, η οποία είναι και ο μεγαλύτερος ιδιώτης επενδυτής. Κάθε χρόνο δαπανούν περίπου 1 δισ. ευρώ για την ανακαίνιση και την αναβάθμιση των μονάδων τους δημιουργώντας αλυσίδες αξίας και σε πολλούς άλλους κλάδους της οικονομίας. Και είναι μια επένδυση που γίνεται σε ολόκληρη τη χώρα. Θέλουμε λοιπόν τις καινούργιες επενδύσεις λαμβάνοντας όμως υπόψη και στηρίζοντας την οικογενειακή ξενοδοχία, η οποία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά αλλά και την ταυτότητα της ελληνικής Φιλοξενίας.

Κλείνοντας, ποιο είναι το καθαρό στρατηγικό μήνυμα που θέλετε να απευθύνετε στους ξενοδόχους για τη νέα χρονιά και ποιες προτεραιότητες πρέπει, αυτή τη στιγμή, να μπουν στην κορυφή της ατζέντας τους;

Τα μεγάλα ζητούμενα για τους ξενοδόχους είναι στρατηγικά και αφορούν το πως θα πάμε μπροστά και ποια θα είναι η τουριστική πραγματικότητα σε πέντε ή δέκα χρόνια. Ο στρατηγικός στόχος των ξενοδόχων είναι η εξέλιξη του κλάδου μας μέσα από τις απαντήσεις που θα δώσουμε στις ανάγκες για πράσινη μετάβαση, για τεχνολογική αναβάθμιση, για ποιότητα παντού, διατηρώντας την αυθεντικότητα της ελληνικής Φιλοξενίας. Γι’ αυτό και είναι μια συζήτηση που γίνεται σε βάθος χρόνου και όχι για το πως θα πάμε από τη μια χρονιά στην άλλη. Πρέπει να βλέπουμε μακριά γιατί η εμπειρία έχει αποδείξει πως το μέλλον κερδίζεται από αυτούς που το δημιουργούν.