Entry-exit system | Ουρές έως τρεις ώρες στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια λόγω του ψηφιακού ελέγχου συνόρων της ΕΕ

Σοβαρές καθυστερήσεις στους ελέγχους διαβατηρίων, με αναμονές που φτάνουν ακόμη και τις τρεις ώρες, προκαλεί η εφαρμογή του νέου ψηφιακού συστήματος εισόδου-εξόδου (Entry-Exit System – EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την Airports Council International (ACI Europe), τον φορέα που εκπροσωπεί τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.

Το EES ξεκίνησε να εφαρμόζεται σταδιακά από τον Οκτώβριο και αφορά υπηκόους τρίτων χωρών, όπως οι Βρετανοί ταξιδιώτες. Εκτός από τον παραδοσιακό έλεγχο και τη σφράγιση διαβατηρίων, το σύστημα απαιτεί πλέον τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και βιομετρικών στοιχείων προσώπου, διαδικασία που πραγματοποιείται μέσω από ειδικά κιόσκια σε πολλά αεροδρόμια.

Στο παρόν στάδιο, μόνο το 10% των ταξιδιωτών υποβάλλεται σε πλήρη ψηφιακή καταγραφή. Ωστόσο, από τις 9 Ιανουαρίου 2026 το ποσοστό αυτό προβλέπεται να αυξηθεί στο 35%, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ACI, ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρή συμφόρηση.

Ο γενικός διευθυντής της ACI Europe, Olivier Jankovec, προειδοποιεί ότι «ήδη προκαλείται σημαντική ταλαιπωρία στους επιβάτες και επηρεάζεται η λειτουργία των αεροδρομίων, παρότι το όριο καταγραφής βρίσκεται μόλις στο 10%». Όπως τονίζει, αν δεν επιλυθούν άμεσα τα λειτουργικά προβλήματα, η αύξηση του ποσοστού θα οδηγήσει «σε πολύ πιο έντονη συμφόρηση και συστημική αποδιοργάνωση, με πιθανές επιπτώσεις και στην ασφάλεια».

Σύμφωνα με την ACI, οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται σε αεροδρόμια της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Ισλανδίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας – χώρες με ισχυρή τουριστική κίνηση και υψηλό αριθμό αφίξεων από τρίτες αγορές.

Ο οργανισμός ζητά αναθεώρηση και επιβράδυνση του χρονοδιαγράμματος πλήρους εφαρμογής του συστήματος, που προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τις 9 Απριλίου 2026. Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που εντοπίζονται περιλαμβάνονται συχνές διακοπές λειτουργίας του EES, ελλιπής ή προβληματική λειτουργία των κιόσκων, απουσία αποτελεσματικής εφαρμογής προ-εγγραφής και σοβαρές ελλείψεις προσωπικού συνοριακού ελέγχου.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί εκτεταμένων προβλημάτων. Εκπρόσωπός της υποστηρίζει ότι το σύστημα «λειτουργεί σε γενικές γραμμές χωρίς ζητήματα», ότι περισσότερες από τις μισές αφίξεις έχουν ήδη καταγραφεί και ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί αύξηση χρόνων ελέγχου έως και 70% ή αναμονές τριών ωρών λόγω του EES.

Η Κομισιόν σημειώνει επίσης ότι τα κράτη-μέλη διαθέτουν τη δυνατότητα μερικής ή πλήρους αναστολής του συστήματος σε έκτακτες περιπτώσεις, ιδίως σε περιόδους αιχμής, έως ότου βελτιστοποιηθούν πλήρως οι διαδικασίες.

Το ζήτημα παρακολουθείται στενά, με την εξέλιξη του EES να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ομαλή λειτουργία των αεροδρομίων και τη συνολική εμπειρία των ταξιδιωτών, ιδιαίτερα ενόψει της τουριστικής περιόδου του 2026.