Η τουριστική σεζόν ξεκινά και επισήμως, με τουλάχιστον 80.000 κενές θέσεις εργασίας. Τι λένε τα σωματεία των εργαζομένων σε επισιτισμό-τουρισμό και οι εργοδοτικές ενώσεις.
Με τουλάχιστον 80.000 κενές θέσεις εργασίας ξεκινά η φετινή τουριστική σεζόν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τόσο των εργαζομένων όσο και των εργοδοτών του κλάδου.
Τα πρώτα αρνητικά δείγματα έφτασαν τον Ιανουάριο, την περίοδο που πρέπει να αναγγελθούν οι αιτήσεις επαναπρόσληψης των εποχικών εργαζομένων που δούλεψαν την περσινή σεζόν. Με βάση τα στοιχεία από τα τοπικά σωματεία εργαζομένων, οι αιτήσεις ήταν μειωμένες κατά 10%, ιδίως σε μεγάλους τουριστικούς προορισμούς όπως η Ρόδος, η Κέρκυρα η Κρήτη και η Χαλκιδική.
«Υπάρχει μειωμένο ενδιαφέρον, ιδίως από τους νέους. Εκτός από όσους είναι χρόνια στο επάγγελμα, γιατί να πάει ένας νέος που ξεκινάει τώρα στη δουλειά, να γίνει »σεζονίστας», τι θα του προσφέρει; Γνωρίζει ότι θα απασχολείται σε άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης. Επίσης οι εργαζόμενοι που δουλεύουν σεζόν καλούνται να επιβιώσουν 12 μήνες με εισόδημα πέντε μηνών. Γιατί να μη γίνουν για παράδειγμα διανομείς ή υπάλληλοι σε σούπερ μάρκετ και να έχουν εισόδημα όλο το χρόνο;», λέει χαρακτηριστικά ο Γιώργος Χότζογλου, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Επισιτισμού Τουρισμού (ΠΟΕΕΤ).
Κενές θέσεις εργασίας στα ξενοδοχεία
Τα φετινά κενά των 80.000 θέσεων εργασίας κινούνται περίπου στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, εκτιμά ο ίδιος με τα ξενοδοχεία να αντιμετωπίζουν τις σημαντικότερες ελλείψεις. Με βάση τα στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ) , οι κενές θέσεις εργασίας στα Ελληνικά ξενοδοχεία ανήλθαν το 2024 σε περίπου 54.000. Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου του ΞΕΕ κ. Αλέξανδρου Βασιλικού οι κενές θέσεις εργασίας συνδέονται με το ζήτημα των δεξιοτήτων στην απασχόληση στον τουριστικό κλάδο, που προκύπτει ως ανάγκη για την Ελλάδα.
Πάντως από τα ίδια στοιχεία του ΞΕΕ, από τους 198.000 εργαζόμενους που προσλήθφηκαν πέρυσι στα ξενοδοχεία, το 14% προλήλθε από σχολές με τουριστικό αντικείμενο, και με το κόστος απασχόλησης να παραμένει αμετάβλητο σε σχέση με το 2024. Δεν διευκρινίζεται ωστόσο σε τι βαθμό το ποσοστό αυτό αφορά «ασκούμενους» πρακτικάριους, που πληρώνονται με τον κατώτατο μισθό, ο οποίος επιδοτείται κατά το ήμισυ από το κράτος μέσω της ΔΥΠΑ.
Τι λένε οι εργοδότες για τις κενές θέσεις εργασίας
Ο Γιώργος Καββαθάς, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελματών, εκφράζει την ανησυχία ότι φέτος οι κενές θέσεις εργασίας θα είναι πολύ μεγαλύτερες από πέρυσι, εξαιτίας και της ψηφιακής κάρτας.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η ψηφιακή κάρτα δημιουργεί λειτουργικά προβλήματα ιδίως στις εποχικές επιχειρήσεις σε τουριστικά μέρη, που κατά παράδοση μένουν ανοιχτές όλη την εβδομάδα. «Η έβδομη μέρα είναι στον αέρα. Με βάση τις κλαδικές συμβάσεις σε επισιτισμό-τουρισμό οι εργαζόμενοι δουλεύουν πενθήμερο και έκτη μέρα προαιρετικά, με μεγαλύτερη αμοιβή. Στα εποχικά επαγγέλματα η συνήθης πρακτική είναι ο εργαζόμενος να πληρώνεται πολύ περισσότερο από ό,τι δίνει συνήθως η αγορά για να δουλέψει έβδομη ημέρα και περισσότερες ώρες».
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η ψηφιακή κάρτα θα υποχρεώσει αρκετά μικρά καταστήματα να κλείσουν κάποιες ημέρες της εβδομάδας, δημιουργώντας προβλήματα στην ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών ή και μείωση στον κύκλο εργασιών για ορισμένες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον κ. Καββαθά είναι οι ίδιοι οι εποχικοί εργαζόμενοι που ζητούν να δουλέψουν – έστω και ατύπως – εφταήμερα και διπλοβάρδιες, για να βγάλουν σε μια σεζόν τα χρήματα όλης της χρονιάς.
Διαφωνούν τα σωματεία
Εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη έχει ο εκπρόσωπος των εργαζομένων σε επισιτισμό τουρισμό. «Η ψηφιακή κάρτα θα δημιουργήσει πρόβλημα μόνο σε παραβατικούς εργοδότες που δεν έχουν μάθει τόσα χρόνια να πληρώνουν νυχτερινά, υπερωρίες και Σαββατοκύριακα. Τώρα θα αποτυπώνεται ο πραγματικός χρόνος εργασίας και θα είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης να πληρώσει».
Όσο για το επιχείρημα ότι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι ζητάνε να δουλέψουν «μαύρα» για να πληρωθούν περισσότερο, ο πρόεδρος της ΠΟΕΕΤ το διαψεύδει κατηγορηματικά. «Υπάρχει περίπτωση εργαζόμενος το 2025 να θέλει οικειοθελώς να δουλεύει επτά ημέρες την εβδομάδας 12 με 13 ώρες την ημέρα; Πρόκειται για προπαγάνδα μερίδας των εργοδοτών, για να απαξιώσουν την ψηφιακή κάρτα και να πιέσουν την κυβέρνηση να θεσμοθετήσει την εφταήμερη εργασία μέσω ψηφιακής κάρτας», υπογραμμίζει.
Παγιωμένο πρόβλημα
Το πρόβλημα των κενών θέσεων εργασίας στον τουρισμό δεν είναι καινούργιο. Ήρθε δυναμικά στο προσκήνιο με την επανεκκίνηση του κλάδου μετά την πανδημία. Μια κρίσιμη μάζα εποχικών εργαζομένων δεν άντεξε να επιβιώσει με το «ακορντεόν» των αναστολών σύμβασης των 534 ευρώ – που διήρκεσε σχεδόν δύο χρόνια με διαλείμματα. Πολλοί εξ αυτών είτε μετακινήθηκαν σε άλλα επαγγέλματα είτε μετανάστευσαν, αναζητώντας δουλειά στο ίδιο αντικείμενο σε χώρες ανταγωνιστικές με την Ελλάδα στον τουρισμό. Πράγματι, τα τελευταία χρόνια βαίνει αυξανόμενος ο αριθμός των Ελλήνων εργαζομένων που δουλεύει εποχικά σε ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις σε χώρες της δυτικής και βόρειας Ευρώπης, όπως η Ιρλανδία ή ακόμα και η Ισλανδία.
Ένας άλλος παράγοντας που αποθαρρύνει τους εργαζόμενους να δουλέψουν στον τουριστικό κλάδο – σύμφωνα πάντα με την ΠΟΕΕΤ – είναι ο υψηλός βαθμός εργοδοτικής παραβατικότητας, που «αποθρασύνεται» από την έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών. Το τρίτο είναι ότι το επίδομα ανεργίας δινεται μόνο για τρεις μήνες, με αποτέλεσμα οι εποχικοί εργαζόμενοι να μένουν πολλούς μήνες το χρόνο χωρίς κανένα εισόδημα.
Ένα μέρος των κενών θέσεων εργασίας επιχειρείται να καλυφθεί με μετακλητούς εργαζόμενους από τρίτες χώρες, όμως και εκεί σημειώνονται προβλήματα και καθυστερήσεις. Ήδη στη Ρόδο, σύμφωνα με ανταποκρίσεις από τα τοπικά μέσα, έχουν φτάσει περίπου 1.000 μετακλητοί εργαζόμενοι από τις Φιλιππίνες, ενώ αναμένενται άλλοι τόσοι για να καλύψουν τις χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας στον τουρισμό.
