Τον επιστημονικό προσδιορισμό της φέρουσας ικανότητας του Ελαφονησίου, ώστε να καθοριστεί πόσους επισκέπτες μπορεί να δέχεται αλλά και ποιες εγκαταστάσεις μπορεί να φιλοξενεί χωρίς να υποβαθμίζεται το ευαίσθητο οικοσύστημά του, επαναφέρουν στο προσκήνιο οι Δήμοι Κισσάμου και Καντάνου-Σελίνου. Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής δημοφιλία του προορισμού βρίσκεται εκ νέου στα ύψη, εντείνοντας παράλληλα τη συζήτηση για τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης σε προστατευόμενες περιοχές.
Οι δύο Δήμοι επισημαίνουν ότι παραμένει σε εκκρεμότητα η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας Επισκεπτών, η οποία θεωρείται κρίσιμη για τον καθορισμό του μέγιστου επιτρεπόμενου αριθμού επισκεπτών στην παραλία του Ελαφονησίου και στην απέναντι ακτή της Βουλισμένης, καθώς και για τον προσδιορισμό των εγκαταστάσεων που μπορούν να αναπτύσσονται στην περιοχή.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά τη νέα διεθνή διάκριση του Ελαφονησίου. Σύμφωνα με τους δύο Δήμους, στα Travellers’ Choice Awards – Best of the Best Beaches 2026 του Tripadvisor κατατάσσεται στη 2η θέση παγκοσμίως και στην 1η στην Ευρώπη, μετά την παγκόσμια πρωτιά του 2025. Την ίδια στιγμή, ο Μπάλος βρίσκεται φέτος στην 3η θέση παγκοσμίως.
Η μελέτη που έχει ολοκληρωθεί αλλά δεν έχει παραδοθεί
Οι δήμαρχοι Κισσάμου Γιώργος Μυλωνάκης και Καντάνου-Σελίνου Αντώνιος Περράκης στρέφουν το ενδιαφέρον στον ΟΦΥΠΕΚΑ, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία μιας περιοχής όπως το Ελαφονήσι δεν αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ έχει προχωρήσει στην ανάθεση ειδικού έργου για την εκπόνηση σχεδίων διαχείρισης σχετικά με τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων αναψυχής σε περιοχές της Δυτικής Κρήτης. Το έργο αφορά συγκεκριμένα το Ελαφονήσι, τα Φαλάσαρνα και τον Μπάλο-Γραμβούσα και επιχειρεί να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα μέχρι ποιο σημείο μπορούν να αναπτύσσονται δραστηριότητες αναψυχής σε ιδιαίτερα ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Σύμφωνα με τους Δήμους, η μελέτη έχει ήδη ολοκληρωθεί. Ωστόσο, παρότι από τις 26 Μαΐου έχουν ζητήσει επισήμως το σύνολο των παραδοτέων της, μέχρι σήμερα δεν έχουν λάβει ανταπόκριση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Από 1.000 ομπρέλες μόλις 200
Στο μεταξύ, οι δύο Δήμοι υπενθυμίζουν τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί για τον περιορισμό της πίεσης στο Ελαφονήσι. Από το 2023 ο αριθμός των ομπρελών που διαχειρίζονται μειώθηκε δραστικά, από 1.000 σε 200.
Παράλληλα, απαγορεύθηκε η πρόσβαση τροχοφόρων στη Ζώνη Προστασίας της Φύσης, τοποθετήθηκε μπάρα ελέγχου στο τέλος της ασφαλτοστρωμένης δημοτικής οδού και εξασφαλίστηκε, με ίδιους πόρους, η φύλαξη του σημείου σε 24ωρη βάση και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Αντικαταστάθηκαν επίσης οι παλιές περιφράξεις για την προστασία των αμμοθινών και των κέδρων, τοποθετήθηκε ενημερωτική σήμανση για τα προστατευόμενα είδη και τη χαρακτηριστική ροζ άμμο και οργανώθηκαν η ανακύκλωση και η καθημερινή καθαριότητα.
Η εκκρεμότητα του Προεδρικού Διατάγματος
Παράλληλα με τη φέρουσα ικανότητα, ανοικτό παραμένει και το θεσμικό πλαίσιο προστασίας. Οι Δήμοι αναμένουν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας την ολοκλήρωση της διαδικασίας για την έκδοση του προβλεπόμενου Προεδρικού Διατάγματος, προκειμένου οι ζώνες, οι χρήσεις και οι όροι προστασίας του Ελαφονησίου να αποκτήσουν μόνιμη και δεσμευτική ισχύ.
Όπως επισημαίνουν, έχουν ήδη υπερασπιστεί ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας το πλαίσιο προστασίας και την απαγόρευση εισόδου οχημάτων, ενώ κατά τη διαβούλευση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης διεκδίκησαν και πέτυχαν τον διπλασιασμό της έκτασης της Ζώνης Προστασίας της Φύσης.
«Το Ελαφονήσι δεν έχει απεριόριστες αντοχές», τονίζουν οι δύο Δήμοι, θέτοντας ουσιαστικά το ερώτημα που συνοδεύει πλέον την παγκόσμια επιτυχία του προορισμού: πόση επισκεψιμότητα μπορεί να αντέξει χωρίς να χαθεί το φυσικό κεφάλαιο που τον έκανε διάσημο.
Το ίδιο ζήτημα αφορά, όπως σημειώνουν, τον Μπάλο, τη Γραμβούσα και τα Φαλάσαρνα, επίσης περιοχές του δικτύου Natura 2000 που βρίσκονται αντιμέτωπες με ισχυρές τουριστικές πιέσεις. Για τη Δυτική Κρήτη, το επόμενο βήμα δεν είναι πλέον μόνο η διεθνής προβολή των εμβληματικών παραλιών της, αλλά η διαχείριση της ίδιας της επιτυχίας τους.
