Μόλις δέκα ημέρες είχαν περάσει από την οριστική συντριβή του ναζισμού και τη συνθηκολόγηση του Χίτλερ. Η Ελλάδα ανάσαινε ελεύθερη, όμως οι βαθιές πληγές και οι παγίδες του πολέμου παρέμεναν ενεργές. Ήταν Μάιος του 1945 όταν τα Μέθανα έμελλε να ζήσουν μια από τις πιο μαύρες και πολύνεκρες τραγωδίες της σύγχρονης ιστορίας τους, σε μια περίοδο που η χώρα προσπαθούσε να επουλώσει τα σημάδια της Κατοχής.
Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα του Σάββα Αθανασίου, έντεκα πολίτες –οικογενειάρχες και νεαρά παιδιά, κάτοικοι της Κυψέλης, των Αγίων Θεοδώρων και της Λουτρόπολης– έχασαν τη ζωή τους με φρικτό τρόπο στην τοποθεσία Λίμνιζα, πέφτοντας θύματα της ανέχειας, της πείνας, αλλά και ενός μοιραίου ανθρώπινου λάθους.
Το μπαρούτι της επιβίωσης και η μοιραία νάρκη
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής είχαν ποντίσει δεκάδες θαλάσσιες νάρκες στο θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ της Μονής της Αίγινας και του Αγίου Γεωργίου Μεθάνων, με σκοπό να αποτρέψουν συμμαχικές δολιοφθορές. Μετά την αποχώρηση των κατακτητών, η αποναρκοθέτηση που επιχείρησε μια υποτυπώδης μονάδα του Πολεμικού Ναυτικού δεν ολοκληρώθηκε ποτέ πλήρως, αφήνοντας πίσω της φονικά «κατάλοιπα».
Σε μια εποχή απόλυτης κακουχίας, οι ντόπιοι έπαιζαν καθημερινά τη ζωή τους κορώνα-γράμματα για να εξασφαλίσουν λίγο φαγητό. Η πρακτική ήταν κοινή, όσο και ριψοκίνδυνη: έσερναν τις ξεβρασμένες νάρκες στη στεριά, προκειμένου να τις αποσυναρμολογήσουν, να αφαιρέσουν την εκρηκτική ύλη (το μπαρούτι) και να το χρησιμοποιήσουν για το ψάρεμα. Εκείνη την ημέρα, όμως, η προσπάθεια εξαγωγής της δυναμίτιδας κατέληξε σε μια τυφλή, τρομακτική έκρηξη που ισοπέδωσε τα πάντα.
Η μαύρη λίστα των θυμάτων
Η έρευνα του Σάββα Αθανασίου, με τη ζωντανή μαρτυρία του Λεωνίδα Λέκκα και της Βαρβάρας Παπαϊωάννου, έφερε στο φως τα ονόματα των έντεκα ανθρώπων που ξεκληρίστηκαν μέσα σε μια στιγμή. Ανάμεσά τους, η ειρωνεία του θανάτου αποτυπώθηκε στο γεγονός ότι χάθηκαν ολόκληρα μέλη των ίδιων οικογενειών, καθώς και ανήλικα παιδιά.
Το νήμα της ζωής κόπηκε για τον αγροφύλακα Αντώνη Λάκκο (παππού της Βαρβάρας Παπαϊωάννου), τον 23χρονο Δημήτριο Αντ. Δαρεμά, ο οποίος ήταν μηχανικός του Εμπορικού Ναυτικού, τον Παναγιώτη Γκιώνη, τον Σταμάτη Γκιώνη, τον Κωνσταντίνο Λέκκα (αδελφό του Λεωνίδα), και τον Κώστα Ηρειώτη. Δίπλα τους ξεκληρίστηκε η οικογένεια Μαλτέζου, με τον πατέρα Δημήτρη και τους δύο γιους του, Αναστάσιο και Ιωάννη, να πέφτουν νεκροί. Τραγική φιγούρα, επίσης, ο Αθανάσιος Νικολάου, που έχασε τη ζωή του μαζί με τον μόλις 10 ετών γιο του, Γεώργιο. Από την έκρηξη υπήρξαν και τραυματίες, όπως ο Μεθανίτης ψαράς Μάρκος Κεραμιανάκης, ο οποίος εκείνη την ώρα βρισκόταν μέσα στη βάρκα του σε μικρή απόσταση.
Μέχρι και σήμερα, η τοποθεσία του δυστυχήματος φέρει το μακάβριο όνομα που της έδωσαν οι ντόπιοι: «Στους Πεθαμένους».
Παιχνίδια της μοίρας και ιστορική ειρωνεία
Η ιστορία αυτή άφησε βαθιά τραύματα στις οικογένειες της περιοχής. Ο Δημήτρης Δαρεμάς, πρώην πρόεδρος της Κοινότητας Κυψέλης και του δημοτικού συμβουλίου Μεθάνων, κατέθεσε μια συγκλονιστική προσωπική μαρτυρία στον δημοσιογράφο, καθώς έλαβε το όνομά του εις μνήμην του 23χρονου θείου του που χάθηκε στην έκρηξη:
«Μετά από έναν πόλεμο, η οικογένειά μου είχε θύμα από αυτή την τραγωδία», αναφέρει, συμπληρώνοντας πως ακόμα και σήμερα υπάρχουν σκουριασμένα κουφάρια εκείνων των ναρκών παρατημένα σε περιβόλια των Μεθάνων.
Η μοίρα, ωστόσο, έπαιξε ένα ακόμα πιο παράξενο παιχνίδι χρόνια αργότερα. Κατά τη διάρκεια της θητείας του (1976-1979), ο κ. Δαρεμάς υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό πάνω στο πλοίο «Άκτιον», το οποίο ήταν ναρκοθέτης. Κάθε δύο μήνες, το πλοίο εκτελούσε ασκήσεις με εικονικές ναρκοθετήσεις ακριβώς στο ίδιο μοιραίο σημείο, μεταξύ Μονής και Αγίου Γεωργίου, με τον ίδιο να έχει ως μοναδικός στρατεύσιμος την εξαιρετικά σπάνια ειδικότητα του υπόλογου-τεχνίτη ναρκών.
Η τραγική συνέχεια στον Πόρο
Το δράμα των Μεθάνων δεν ήταν το μοναδικό. Σαν μια μαύρη κατάρα που αρνιόταν να σβήσει με το τέλος του πολέμου, περίπου έναν μήνα αργότερα, το σκηνικό του θανάτου επαναλήφθηκε στην ευρύτερη περιοχή. Δύο ακόμη Μεθανίτες, ο Σταμάτης Παυλής και ο Γιώργος Γκιώνης, βρήκαν εξίσου τραγικό θάνατο από έκρηξη νάρκης στην περιοχή Μπίστι του Πόρου, σφραγίζοντας με τον πιο οδυνηρό τρόπο τον βαρύ φόρο αίματος που πλήρωσε η τοπική κοινωνία στην αυγή της ειρήνης.
Πληροφορίες από methanatv.gr
