Μελέτη - σοκ για τα Μέθανα: Το ηφαίστειο "αναπνέει" – Σταθερή συσσώρευση μάγματος μετά από 100.000 χρόνια σιωπής

Φωτογραφία: volcanotrails.gr 

Τα ευρήματα θα μπορούσαν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα ανενεργά ηφαίστεια, λένε οι επιστήμονες.

Το ηφαίστειο των Μεθάνων στην Ελλάδα, το οποίο θεωρούνταν ανενεργό για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, διαπιστώθηκε ότι συσσωρεύει τεράστιες ποσότητες μάγματος στο υπέδαφός του.

Για περισσότερα από 100.000 χρόνια, το ηφαίστειο που βρίσκεται 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αθήνας φαινόταν αδρανές, χωρίς να εκτοξεύει λάβα, εκρήξεις ή σύννεφα τέφρας. Ωστόσο, οι ερευνητές ανακάλυψαν τώρα ότι, ενώ φαίνεται σβηστό, συσσωρεύει σταθερά τεράστιες ποσότητες μάγματος βαθιά μέσα στους μαγματικούς θαλάμους του, γεγονός που προκαλεί αναθεώρηση της απειλής που συνιστούν τα «σιωπηλά» ηφαίστεια.

«Αυτό αναδεικνύει τη σημασία της παρακολούθησης των ανενεργών ηφαιστείων, ακόμη και απουσία πρόσφατων εκρήξεων», γράφουν στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances.

Οι επιστήμονες αξιολόγησαν μικροσκοπικούς κρυστάλλους ζιρκονίου που σχηματίζονται μέσα σε δεξαμενές μάγματος στον φλοιό της Γης καθώς ψύχονται. Αυτοί οι κρύσταλλοι λειτουργούν σαν φυσικές χρονοκάψουλες, διατηρώντας πληροφορίες για το πότε και κάτω από ποιες συνθήκες αναπτύχθηκαν.

«Μπορούμε να σκεφτούμε τους κρυστάλλους ζιρκονίου ως μικροσκοπικούς καταγραφείς πτήσης. Χρονολογώντας περισσότερους από 1.250 από αυτούς σε 700.000 χρόνια ηφαιστειακής ιστορίας, ανακατασκευάσαμε την εσωτερική ζωή του ηφαιστείου με ακρίβεια», εξηγεί ο ηφαιστειολόγος Olivier Bachmann από το ETH Ζυρίχης. «Αυτό που μάθαμε είναι ότι τα ηφαίστεια μπορούν να "αναπνέουν" κάτω από τη γη για χιλιετίες χωρίς ποτέ να σπάσουν την επιφάνεια», πρόσθεσε.

Η ανάλυση αποκάλυψε ότι το μάγμα παραγόταν σχεδόν συνεχώς κάτω από τα Μέθανα, παρά το γεγονός ότι το ηφαίστειο είχε μια εξαιρετικά μεγάλη περίοδο ηρεμίας άνω των 100.000 ετών.

«Για τις αρχές ηφαιστειακού κινδύνου, για παράδειγμα στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες, τη Νότια και Βόρεια Αμερική, την Ιαπωνία κ.λπ., αυτό σημαίνει επαναξιολόγηση του επιπέδου απειλής ηφαιστείων που ήταν ήσυχα για δεκάδες χιλιάδες χρόνια αλλά παρουσιάζουν περιοδικά σημάδια μαγματικής ανησυχίας», λέει ο Δρ. Bachmann.

Κατά τη διάρκεια του χρονοδιαγράμματος των 100.000 ετών, οι ερευνητές λένε ότι η ανάπτυξη ζιρκονίου κορυφώθηκε κάτω από το ηφαίστειο, δείχνοντας σαφείς αποδείξεις έντονης μαγματικής δραστηριότητας. Το μάγμα που τροφοδοτεί τον ανώτερο θάλαμο των Μεθάνων βρέθηκε να είναι πολύ πλούσιο σε νερό, πολύ περισσότερο από ό,τι αναμενόταν.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι ο μανδύας κάτω από τα Μέθανα επηρεάζεται έντονα από ιζήματα του πυθμένα του ωκεανού και σημαντικές ποσότητες νερού. Αυτή η διαδικασία «ενυδατώνει» τον μανδύα, προκαλεί κρυστάλλωση και καθιστά την παραγωγή μάγματος πιο αποτελεσματική.

Μια τέτοια ταχεία κρυστάλλωση μάγματος πλούσιου σε νερό μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερες εκρήξεις, λένε οι ερευνητές, αλλά προειδοποιούν ότι πρέπει να μελετηθούν περισσότερες τέτοιες περιπτώσεις. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μια παρατεταμένη περίοδος ηφαιστειακής σιωπής δεν σημαίνει ότι ένα ηφαίστειο είναι σβηστό. Αντίθετα, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει τη δημιουργία ενός μεγάλου και δυνητικά πιο επικίνδυνου μαγματικού συστήματος.

Τέτοια φαινομενικά ανενεργά ηφαίστεια μπορούν να παραμείνουν ήσυχα για χιλιετίες ενώ αποθηκεύουν αθόρυβα ενέργεια και μεταπίπτουν σε εξαιρετικά επικίνδυνα συστήματα, προειδοποιούν οι επιστήμονες.

Πηγή: independent.co.uk