Σε ένα γεμάτο Δημαρχείο, με φορτισμένο κλίμα, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου ενημερωτική συγκέντρωση για τον ηλεκτροφωτισμό της περιφερειακής οδού των Σπετσών. Το θέμα, που φαίνεται να έχει μετατραπεί από τεχνικό ζήτημα σε εκκρεμότητα επιβίωσης για τον Δήμο, έφερε αντιμέτωπους δημοτικούς παράγοντες, το Ίδρυμα Αναργυρείου και Κοργιαλενείου Σχολής (ΑΚΣΣ) και την ίδια την τοπική κοινότητα.
Δήμαρχος: «Επιλογή μόνο μία – η οικονομική καταστροφή είναι πραγματική»
Η Δήμαρχος Σπετσών, Ευγενία Φραγγιά, άνοιξε τη συζήτηση τοποθετώντας το ζήτημα ως σοβαρή και πραγματική κρίση. «Δεν είναι πια συζήτηση άποψης, είναι ζήτημα ευθύνης», δήλωσε, παρουσιάζοντας ένα δίλημμα: ολοκλήρωση του έργου ή οικονομική επιβάρυνση που μπορεί να φτάσει τα 2,6 εκατομμύρια ευρώ σε επιστρεπτέα κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης. «Οι αυθαίρετες διακοπές ισοδυναμούν με μελλοντική οικονομική καταστροφή», τόνισε, εξηγώντας ότι κάθε νέα διακοπή απειλεί την οικονομική λειτουργία του Δήμου.
Αναλυτικά παρουσίασε το χρονικό του έργου από το 2022, από την προηγούμενη δημοτική αρχή, τονίζοντας ότι όλα τα βήματα – μελέτη, έγκριση, χρηματοδότηση, διαγωνισμός – έγιναν θεσμικά και νόμιμα. Ο Νομικός Εκπρόσωπος του Δήμου, κ. Κοκόλης, επεσήμανε τη δικαστική νίκη του Δήμου στο ΣτΕ τον Δεκέμβριο του 2025, που επέτρεψε προσωρινά τη συνέχιση των εργασιών, αλλά και τη νέα διακοπή από τις 31 Δεκεμβρίου μετά από ένσταση της ΑΚΣΣ στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, έναντι της οποίας ο Δήμος θα προσφύγει εκ νέου.
Ίδρυμα ΑΚΣΣ: «Δεν μπορούμε να καταστρέψουμε το περιβάλλον με το πρόσχημα οικονομικής ζημίας»
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της ΑΚΣΣ, κ. Ιωάννης Αίσωπος, υπερασπίστηκε τη στάση του Ιδρύματος, που κατέχει το 45% του νησιού. Χαρακτήρισε το έργο «αχρείαστο» και «βαναυσό» για το φυσικό περιβάλλον, εστιάζοντας στην εγκατάσταση εκατοντάδων στύλων. Υποστήριξε ότι το ατύχημα που έγινε νύχτα στο δρόμο ήταν μόνο ένα από το 2022, ισχυρισμός που διαψεύστηκε άμεσα από κατοίκους που ανέφεραν πολλά μη καταγεγραμμένα περιστατικά. «Αν αλλοιωθεί αυτή η εικόνα, θα φύγουν όλοι από το νησί», προειδοποίησε, αναφερόμενος στο όραμα του ευεργέτη Ανάργυρου για αειφόρο τουρισμό. Ο κ. Αίσωπος ανέγνωσε την απόφαση απόρριψης του Υπουργείου Πολιτισμού και ανέφερε 850 υπογραφές κατά του έργου. Κλείνοντας, απέρριψε το επιχείρημα της οικονομικής ζημίας: «Δεν μπορούμε να καταστρέψουμε το φυσικό περιβάλλον με το πρόσχημα κάποιας οικονομικής ζημίας που θα προκύψει από παράνομες και λανθασμένες επιλογές».
Ένταση και αμφισβητούμενα κριτήρια
Η τοποθέτηση του κ. Αίσωπου ανέβασε τους τόνους της συζήτησης. Παρευρισκόμενοι κάτοικοι αναφέρθηκαν στη στάση της ΑΚΣΣ σε άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως στην εγκατάσταση κεραίας κινητής τηλεφωνίας ή στην υπόθεση της Παναγίας Αρμάτας, υποστηρίζοντας ότι το Ίδρυμα δεν είχε δείξει ανάλογη ευαισθησία παρά την ύπαρξη και εκεί μαζικών υπογραφών.
Η αντίθεση μεταξύ των δύο πλευρών του νησιού επισημάνθηκε και από τη Δήμαρχο, Ευγενία Φραγγιά, η οποία σχολίασε: «Μου κάνει εντύπωση ότι γίνεται αγώνας για την προστασία της Δυτικής πλευράς, αλλά αποσιωπάται αυτό που γίνεται στην Ανατολική πλευρά».
Η φωνή της κοινότητας: Η ασφάλεια πρώτη – με προτάσεις για μετριασμό
Η στάση της τοπικής κοινότητας αποδείχθηκε καθοριστική. Εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης στον Δήμο δήλωσαν ότι, παρά τυχόν επιφυλάξεις, υπερψήφισαν ομόφωνα το έργο σε όλα τα θεσμικά όργανα, από θέση ευθύνης έναντι των οικονομικών συνεπειών και με το κριτήριο ότι «φως, δρόμος, λιμάνι» είναι πολιτισμός.
Αυτή η στήριξη βρήκε άμεση ανταπόκριση στον κόσμο που μίλησε. Δεκάδες πολίτες υπεραμύνθηκαν της αναγκαιότητας του έργου για την ασφάλεια, περιγράφοντας κινδύνους στη μεταφορά παιδιών και στη νυχτερινή κίνηση, ιδίως τους χειμερινούς μήνες. Προέκυψε μια πρακτική πρόταση συμβιβασμού: δίχως να απορρίπτεται το ίδιο το έργο, προτάθηκε ο μετριασμός των επιπτώσεων μετά την ολοκλήρωσή του, μέσω ρύθμισης της έντασης και της πυκνότητας του φωτισμού, ακόμη και αλλαγής στο χρώμα των στύλων. Από την άλλη, οι λίγοι που αντιτέθηκαν επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στον κίνδυνο για την ταυτότητα και την πανίδα του νησιού, χωρίς να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις για το θέμα της ασφάλειας.
Επιφυλάξεις και σιωπές από οικονομικούς κλάδους
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων, κ. Ορλόφ, εξέφρασε επίσημα την επιφυλακτική του στάση, τονίζοντας τον προβληματισμό του γιατί το έργο δεν συζητήθηκε εκτενέστερα πριν ξεκινήσει. Αναζήτησε διευκρινίσεις για το αν θα μετριαστούν οι συνέπειες της μη εκτέλεσης του έργου και αν είναι ακόμα δυνατές τεχνικές τροποποιήσεις.
Η θέση του κ. Ορλόφ συνοδεύτηκε από μια σημαντική και αισθητή απουσία: αυτή του Εμπορικού Συλλόγου Σπετσών, μία σιωπηρή αλλά εύγλωττη απάντηση που προστίθεται στο παζλ της κοινωνικής συναίνεσης.
Ένα παράδοξο που βαθαίνει ρωγμές
Το συμπέρασμα της συζήτησης είναι διττό. Από τη μία, το έργο – παρά τις αισθητικές επιφυλάξεις – κρίνεται αναγκαίο από την πλειοψηφία της κοινότητας, τόσο σε θεσμικό όσο και σε λαϊκό επίπεδο, με κριτήριο την ασφάλεια των πολιτών. Η μη ολοκλήρωσή του κρέμεται ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από τις οικονομικές προοπτικές του Δήμου.
Από την άλλη, οι εξελίξεις προκαλούν βασικά ερωτήματα. Πώς ένα δημόσιο έργο υποδομής, μελέτης του ίδιου του κράτους, νόμιμα εγκεκριμένο και χρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά κονδύλια, βρίσκει τόσο συστηματικά εμπόδια από την ίδια την Πολιτεία, μέσω διαφορετικών υπουργείων; Το παράδοξο έγκειται στο γεγονός ότι, σε άλλες περιπτώσεις όπου η τοπική κοινότητα αντιδρά σε επενδύσεις (βλ. ανεμογεννήτριες, ιχθυοκαλλιέργειες), η Πολιτεία σπάνια δίνει βήμα στις αντιρρήσεις. Στις Σπέτσες, όμως, όπου η κοινότητα στηρίζει το έργο, τα εμπόδια πολλαπλασιάζονται.
Με τη δήλωση του προέδρου της ΑΚΣΣ ότι θα συνεχίσει τον αγώνα «μέχρι τέλος», διαφαίνεται όχι μόνο ένα θεσμικό αδιέξοδο, αλλά και μια βαθιά ρωγμή στην ίδια την κοινωνία του νησιού. Ανάμεσα στην τοπική κοινότητα και τη διοίκηση του Ιδρύματος που αποτελεί ιστορικό της τμήμα, ανοίγει ένα χάσμα. Αν το έργο προχωρήσει και ολοκληρωθεί, αυτή η ρωγμή ίσως "επουλωθεί" στο μέλλον μέσα από έναν δύσκολο συμβιβασμό. Αν όμως διακοπεί, θα βαθύνει σε τεράστιο βαθμό, με απρόβλεπτες κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις για ένα νησί που βρίσκεται σε κρίση ταυτότητας και επιβίωσης.
Η ρωγμή και η έλλειψη εμπιστοσύνης ανάμεσα στην τοπική κοινότητα και την ΑΚΣΣ συνοψίστηκε από την τοποθέτηση του κ. Σπύρου Φαρδέλλου ο οποίος δήλωσε πως η Σχολή συγκρούστηκε και τα κατά το παρελθόν με την τοπική κοινωνία για αναγκαία για το νησί έργα, αλλά σήμερα οι πραγματικοί λόγοι και τα κίνητρα που οδηγούν την ΑΚΣΣ να σταματήσει αυτό το έργο, προκαλούν ερωτήματα και παραμένουν άγνωστα.
