Με κατάνυξη και λαμπρότητα γιορτάστηκε φέτος στον Πόρο η Υψώση του Τιμίου Σταυρού, μία από τις σημαντικότερες εορτές της Ορθοδοξίας. Πλήθος πιστών συγκεντρώθηκε στο γραφικό εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού στην περιοχή της Πούντας, το Σάββατο 13 και την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2025, για να τιμήσει το Σταυρό, σύμβολο σωτηρίας και θυσίας.
Η εορτή, που καθιερώθηκε για να τιμήσει την εύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη το 326 μ.Χ. και την επακόλουθη ύψωσή του από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Μακάριο, συνοδεύεται πάντα από την παράδοση του βασιλικού, του γνωστού «σταυρολούλουδου». Σύμφωνα με την παράδοση, αυτό το λουλούδι φύτρωσε στο ακριβές σημείο όπου ανακαλύφθηκε ο Σταυρός, προσθέτοντας μια ακόμη βαθιά συμβολική σημασία στις τελετές.
Το εκκλησάκι του Σταυρού: Φύλακας της Πούντας
Το μικρό, ασπροπιτσίλιστο εκκλησάκι, που στέκεται περήφανο στην άκρη της παραλίας της Πούντας, είναι πολύ περισσότερο από ένα θρησκευτικό κτίσμα. Όπως καταγράφει ο ποριώτης λαογράφος και συγγραφέας Γιάννης Πουλάκης, για αιώνες αποτέλεσε «φύλακα και άγρυπνο σκοπό, προστάτη κι αγίασμα» των κατοίκων αυτής της ακρινής περιοχής.
Η ιστορία του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή του νησιού. Παλιότερα ανήκε στην ενορία του Αγίου Ιωάννη και στη θέση «Σταυρός» λειτούργησαν μέχρι το 1900 το Λιμεναρχείο, το Υγειονομείο, το Αλληλοδιδακτικό Σχολείο Κορασίδων και ακόμη και το μπακάλικο του Δημ. Πολίτη.
Μια τοπική ιστορία: Από βουτιές και σφαγεία
Πίσω από το εκκλησάκι, κρυμμένο ανάμεσα στους βράχους, υπάρχει ένα οικείο σημείο για μπάνιο και ένα μεγάλο αγκωνάρι για βουτιές. Πάνω σε αυτό το βραχώδες πάλκο, μια χαραγμένη επιγραφή με ωραία ελληνικά γράμματα ανέφερε το απόσπασμα από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη: «ΟΥΤΩ ΓΑΡ ΗΓΑΠΗΣΕΝ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ, ΩΣΤΕ ΤΟΝ ΥΙΟΝ ΤΟΥ ΤΟΝ ΜΟΝΟΓΕΝΗ ΕΔΩΚΕΝ...». Πιθανόν αυτή η επιγραφή να σχετίζεται με το γεγονός ότι στα παλιά χρόνια η τελετή της κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού γινόταν ακριβώς εκεί.
Τα βράχια της παραλίας του Σταυρού υπήρξαν για δεκαετίες ο αγαπημένος τόπος κολύμβησης για τους παλιούς και τους σημερινούς κατοίκους της Πούντας, ενώ αποτέλεσαν και το απόλυτο καταφύγιο για τα ερωτευμένα ζευγάρια.
Ωστόσο, η ιστορία της περιοχής έχει και ένα λιγότερο γλυκύ πρόσωπο. Το 1935 κτίστηκαν εκεί τα «σφαγεία» του Πόρου, αφού μέχρι τότε η σφαγή των ζώων γινόταν στις στάνες των τσοπάνηδων, με κίνδυνους για τη δημόσια υγεία. Η παρουσία των σφαγείων άφησε το στίγμα της: οι παλιοί θυμούνται ακόμη τις προειδοποιήσεις των μανάδων, που απαγόρευαν στα παιδιά τους να κολυμπήσουν εκεί από φόβο μήπως τα τραβήξουν τα αίματα των σφαγίων και τα «σκυλόψαρα».
Από το 1972, με την κατάργηση των σφαγείων, το εκκλησάκι του Σταυρού βρήκε ξανά την ησυχία του. Στέκεται εκεί περήφανο, σα να ευλογεί τα καράβια που μπαίνουν και βγαίνουν από το λιμάνι του Πόρου, αγιάζοντας και αγιαζόμενο από τον ήχο των κυμάτων που σπάνε στους βράχους μπροστά του.
Φωτογραφία Ελένη Σωτηροπούλου (facebook)
