Μια εικόνα απόλυτης επιχειρησιακής ετοιμότητας και τεχνολογικής υπεροχής παρουσιάστηκε στην πρόσφατη συνάντηση εργασίας του Υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελου Τουρνά, με τους Διοικητές των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Αττικής ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.
Μεγάλα λόγια για το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» ύψους άνω των δύο δισεκατομμυρίων ευρώ, 100 drones επιτήρησης, ολοκαίνουργια οχήματα, ελικόπτερα Leonardo και Super Puma, καθώς και μια στρατιά 18.000 στελεχών. Στόχος; Η «άμεση επιχειρησιακή αντίδραση στα πρώτα λεπτά κάθε πυρκαγιάς» προκειμένου «να αποφευχθούν επιχειρησιακά αδιέξοδα».
Την ίδια ακριβώς ώρα, η σκληρή πραγματικότητα στην περιφέρεια της Αττικής και συγκεκριμένα στο Εθελοντικό Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Πόρου (Εθ.Π.Κ.Π.) έρχεται να αναδείξει ένα κραυγαλέο, επικίνδυνο παράδοξο: η επίσημη ρητορική περί «ενίσχυσης του εθελοντισμού» και «αναδιοργάνωσης» καταρρέει μπροστά στην απόλυτη υποστελέχωση της πρώτης γραμμής.
Η σκληρή πραγματικότητα του Πόρου: Δύο μόλις μόνιμοι και κουρασμένοι εθελοντές
Ενώ το Υπουργείο σχεδιάζει την άμυνα της Αττικής σε θεωρητικό επίπεδο, το Κλιμάκιο του Πόρου αποδυναμώνεται περαιτέρω. Πρόσφατα, ο ένας εκ των τριών μόνιμων πυροσβεστών που υπηρετούσαν στο νησί επέστρεψε στη μονάδα από την οποία είχε αποσπαστεί. Αποτέλεσμα; Για ολόκληρο τον Πόρο, οι μόνιμοι επαγγελματίες πυροσβέστες που έχουν απομείνει για να κρατήσουν όρθιο το Κλιμάκιο είναι πλέον μόλις δύο.
Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο ζόρικη αν αναλογιστεί κανείς τη διαχρονική απουσία ουσιαστικής ενίσχυσης. Το βάρος πέφτει μοιραία στους εθελοντές. Όμως, οι άνθρωποι αυτοί, που προσφέρουν ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες τους από το 2018, είναι πλέον οκτώ χρόνια γηραιότεροι. Ο μέσος όρος ηλικίας έχει ανέβει σημαντικά, την ίδια ώρα που οι απαιτήσεις αυξάνονται και οι ίδιοι καλούνται να καλύψουν τα τεράστια οργανικά κενά με εξαντλητικές υπερωρίες. Προσωπικό και εθελοντές έχουν κυριολεκτικά τεντώσει, ξεπερνώντας προ πολλού τα όρια των αντοχών τους.
Η φθίνουσα πορεία της εποχιακής ενίσχυσης
Το παράδοξο γίνεται ακόμη πιο έντονο στο κομμάτι της εποχιακής ενίσχυσης. Ενώ το Υπουργείο διαφημίζει την αύξηση του αριθμού των εποχικών πυροσβεστών σε όλη τη χώρα, στον Πόρο ακολουθείται η ακριβώς αντίθετη, φθίνουσα πορεία:
Από τις 5 αποσπάσεις προσωπικού κατά την πρώτη χρονιά εφαρμογής του μέτρου, φτάσαμε στην πλήρη συρρίκνωση της ενίσχυσης σε μόλις 1 θέση, όπως ακριβώς συνέβη και το 2025, όταν ένας και μοναδικός επαγγελματίας πυροσβέστης στάλθηκε για να συνδράμει το Κλιμάκιο.
Το επιχειρησιακό παράδοξο
Εδώ εντοπίζεται η πλήρης ανακολουθία ανάμεσα στα κυβερνητικά δελτία Τύπου και την καθημερινότητα. Πώς είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για «άμεση αντίδραση στα πρώτα λεπτά» μιας πυρκαγιάς σε μια περιοχή υψηλής επικινδυνότητας όπως η Αττική, όταν ένα νησιωτικό κλιμάκιο αφήνεται να λειτουργεί με δύο μόνο μόνιμους υπαλλήλους; Τι προσφέρουν τα υπερσύγχρονα συστήματα διοίκησης «Engage» και οι ψηφιακές πλατφόρμες, όταν στο πεδίο δεν υπάρχουν τα απαραίτητα χέρια για να κρατήσουν τη μάνικα;
Η πρόληψη, οι καθαρισμοί οικοπέδων και η χρήση drones είναι αναμφίβολα χρήσιμα εργαλεία, όμως οι φωτιές σβήνονται από ανθρώπους. Αν το Υπουργείο επιθυμεί πραγματικά να αποφύγει τα «επιχειρησιακά αδιέξοδα σε περίπτωση μεγάλης φωτιάς», οφείλει να στρέψει άμεσα το βλέμμα του μακριά από τις οθόνες των παρουσιάσεων και να ενισχύσει τώρα, με έμψυχο δυναμικό, τα υποστελεχωμένα κλιμάκια όπως αυτό του Πόρου, πριν η αντιπυρική περίοδος δείξει το πιο σκληρό της πρόσωπο.
