Επιμέλεια Ελένη Χριστοδούλου -
Γέννημα-θρέμμα της Ύδρας, ο Χρήστος Δασκαλάκης κατάφερε να μετατρέψει τις παιδικές του μνήμες και τη βαθιά του ανάγκη για φως σε ένα συγγραφικό έργο που έχει αγγίξει χιλιάδες παιδιά σε όλη τη χώρα. Με ιστορίες γεμάτες τρυφερότητα, πίστη στο καλό και αληθινή συγκίνηση, ο «παραμυθάς» του Αργοσαρωνικού έχει καταφέρει να γίνει μία από τις πιο αγαπητές φωνές της σύγχρονης παιδικής λογοτεχνίας.
Χρήστο, θα ήθελα αρχικά να μου πεις τι θυμάσαι πιο έντονα, ως παιδί, από τη ζωή σου στην Ύδρα.
Ως παιδί, σίγουρα θυμάμαι πιο έντονα το «γκρι» του χειμώνα. Εκείνους τους κρύους μήνες που έμοιαζαν ατελείωτοι, κάποιες φορές, και που προσπαθούσα να τους «ζωγραφίσω», με τη φαντασία μου, λίγο πιο όμορφους. Τώρα, ως μεγάλος πια, όταν σκέφτομαι την Ύδρα, επιλέγω να φέρνω στο μυαλό μόνο τα όμορφα καλοκαίρια, τους φίλους, τις βόλτες στο φωταγωγημένο λιμάνι και την ξεγνοιασιά που αναπνέουν οι ήρεμες γειτονιές του νησιού μου.
Τι είναι αυτό που σε οδήγησε στη συγγραφή;
Τα βιβλία ήταν πάντα η μικρή όαση της ζωής μου. Αν και στο σπίτι μας η βιβλιοθήκη ήταν περισσότερο διακοσμητική, παρά «λειτουργική», αυτό δεν με σταμάτησε από το να διαβάζω τα λιγοστά της βιβλία ξανά και ξανά. Και, επειδή η οικογένειά μου ήταν πολύ κοντά στην εκκλησία, θα μπορούσα να πω ότι έχω διαβάσει περισσότερους βίους αγίων παρά βιβλία λογοτεχνίας. Κάπως έτσι, λοιπόν, μπήκε το μικρόβιο και ξεκίνησα να γράφω. Ένιωθα ότι οι λέξεις είχαν μια απίστευτη δύναμη στο να σε βοηθήσουν να ταξιδέψεις και να λυτρωθείς. Είχαν έναν μαγικό τρόπο να κάνουν τον κόσμο καλύτερο. Και αυτόν τον κόσμο τον χρειαζόμουν...
Ξεκίνησες γράφοντας ποίηση και, τελικά, επέλεξες να «εστιάσεις» στην παιδική λογοτεχνία. Τι σε κράτησε σε αυτό το είδος;
Η ποίηση, αυτή η δύσκολη και άκρως προσωπική διαδικασία, ήταν και θα είναι πάντα η μικρή μου αγάπη. Η παιδική λογοτεχνία όμως είναι η χαρά της ζωής μου, είναι το οξυγόνο μου, είναι ο τρόπος μου να αναφέρομαι και να εστιάζω στο καλό. Με τα παραμύθια βρήκα τον τρόπο να ζήσω όσα στερήθηκα, να εκφράσω όσα δεν μπόρεσα, να «διορθώσω» όσα χρειαζόταν να αλλάξουν από τη ζωή μου. Αγαπώ το να γράφω για παιδιά το ίδιο όσο αγαπώ μια πλούσια φωτεινή μέρα κάτω από τη σκιά ενός φιλόξενου δέντρου.
Έχεις ταξιδέψει με τα βιβλία σου σχεδόν σε ολόκληρη την Ελλάδα, έχεις επισκεφτεί δεκάδες σχολεία και έχεις ζήσει μοναδικές στιγμές. Οι ιστορίες των βιβλίων σου έχουν γίνει τραγούδια, θεατρικές παραστάσεις και έχουν εμπνεύσει χιλιάδες παιδιά. Πώς νιώθεις με αυτή την επιτυχία;
Όταν σκέφτομαι την πορεία μου, νιώθω μια απερίγραπτη χαρά που κατάφερα να μείνω πιστός στο όνειρό μου. Η επιτυχία για εμένα είναι το να ξέρω ότι υπάρχουν κάποια παιδιά που, λίγο πριν κοιμηθούν, κρατούν ένα βιβλίο μου στα χέρια τους. Αυτή και μόνο η σκέψη με κάνει να νιώθω ευτυχισμένος.
Ποια είναι η δική σου πηγή έμπνευσης;
Με εμπνέει μόνο το καλό. Οι όμορφες πράξεις των ανθρώπων, η ανιδιοτέλεια των παιδιών και η ελπιδοφόρια στις ψυχές του κόσμου.
Πρόσφατα ήσουν ομιλητής στο TEDx με θέμα την ενσυναίσθηση. Πιστεύεις πως είναι κάτι που λείπει από τη ζωή μας;
Πιστεύω πως γενικότερα ο κόσμος μας έχει αποξενωθεί και πως ο ατομικισμός είναι κάτι που μας κρατάει μακριά από τον διπλανό μας. Παρά όλα αυτά, υπάρχουν πολλοί υπέροχοι άνθρωποι δίπλα μας που λειτουργούν με αλληλεγγύη, που νοιάζονται, που «ακούν», που προσπαθούν. Και αυτοί οι άνθρωποι είναι μεγάλο δώρο για τον κόσμο και για τη ζωή μας.
Μιας και ανέφερες τη λέξη «δώρο», εσύ έπαιρνες δώρα από τον Άγιο Βασίλη ως παιδί;
Προσωπικά, ήμουν μάλλον ένα από εκείνα τα παιδιά που πήραν όλα τα δώρα μαζεμένα σαν μεγάλωσαν. Και τα αγόρασα όλα μόνος μου! Μα δεν σταμάτησα ποτέ να πιστεύω στον Άγιο Βασίλη, ούτε και στα παραμύθια. Γιατί τα αμέτρητα όνειρα, η αχαλίνατη φαντασία και η άσβεστη πίστη ότι θα έρθουν καλύτερες ημέρες ήταν και αυτά που με έφεραν έως εδώ.
Βγήκαν, τελικά, τα όνειρα του μικρού αγοριού από την Ύδρα, αληθινά;
Βγήκαν και με το παραπάνω, γιατί δεν έπαψα ποτέ να πιστεύω σε αυτά!
Αυτό είναι και το κεντρικό νόημα του τελευταίου σου παραμυθιού, σωστά;
Πολύ σωστά. Το καινούριο παραμύθι μας, «Μια Τρίχα, μια Γραμμή – Το μεγαλείο των μικρών πραγμάτων», έχει να κάνει με όλα αυτά που μπορούμε να καταφέρουμε, όσο μικροί κι αν είμαστε, όσο μικροί κι αν μας κάνουν οι άλλοι να νιώθουμε. «Σημασία έχει να το θέλουμε πολύ και να μη σταματήσουμε να ονειρευόμαστε ποτέ», όπως λέει και το παραμύθι μας.
Πιστεύεις μπορεί, τελικά, να αλλάξει ο κόσμος μας με ένα παραμύθι;
Όσο πιστεύουμε σε ένα «παραμύθι», τόσο πιο κοντά μένουμε στην παιδικότητα και στην αθωότητα της ψυχής μας. Και οι «ελαφριές» ψυχές είναι οι μοναδικές που ακόμα μπορούν να μοιράσουν ελπίδα στη ζωή μας. Είναι εκείνες που πιστεύουν στον Άγιο Βασίλη, είναι εκείνες που πιστεύουν στο καλό, είναι εκείνες που κοιτάζουν τον ουρανό και, κάθε φορά που πέφτει ένα αστέρι, κάνουν μια ευχή για ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο για εκείνους. Αυτές είναι οι ψυχές που μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο μας...
Το τελευταίο, διπλό παραμύθι του Χρήστου Δασκαλάκη «Μια Τρίχα, μια Γραμμή – Το μεγαλείο των μικρών πραγμάτων» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγκυρα!
Από την έντυπη έκδοση
