Σάλος έχει ξεσπάσει με την αποκάλυψη καταπατήσεων ακινήτων, ιδιαίτερα σε δημοφιλείς περιοχές όπως η Ύδρα και οι Σπέτσες, με τη «σφραγίδα» του Κτηματολογίου. Σύμφωνα με το ecopress, επιτήδειοι, εκμεταλλευόμενοι εσωτερική πληροφόρηση κατά τη διαδικασία κτηματογράφησης, εντοπίζουν «ορφανά» ακίνητα και τα δηλώνουν ως δικά τους μέσω της μεθόδου της χρησικτησίας, χρησιμοποιώντας ελάχιστα από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Το φαινόμενο αυτό, που πλήττει περιοχές όπως η Ύδρα, οι Σπέτσες, το Αγκίστρι, αλλά και η Κηφισιά, η Βούλα, οι Κυκλάδες και η Χαλκιδική, έχει προκαλέσει την παρέμβαση του Αρείου Πάγου σε υπόθεση 45 ακινήτων στα νησιά του Σαρωνικού.
Πώς λειτουργούν οι επιτήδειοι
Οι καταπατητές, εκμεταλλευόμενοι την έλλειψη δηλώσεων από ανήμπορους ιδιοκτήτες, ηλικιωμένους, κληρονόμους ή κατοίκους εξωτερικού, δηλώνουν «ορφανά» ακίνητα ως δικά τους, συχνά με μόλις τρία από τα 17 προβλεπόμενα δικαιολογητικά. Αυτή η πρακτική αφήνει τους νόμιμους ιδιοκτήτες, που κατέχουν τίτλους ιδιοκτησίας, να αναγκάζονται να προσφύγουν στα δικαστήρια, αντιμετωπίζοντας χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες με ενστάσεις, εφέσεις και μαρτυρίες.
Μηχανικοί επισημαίνουν ότι η χρήση ελάχιστων εγγράφων, όπως δύο ένορκες βεβαιώσεις και τροποποιημένο Ε9, επιτρέπει την εγγραφή ακινήτων στο Κτηματολόγιο. Το πρόβλημα εντείνεται από την πιθανή συνεργασία δικηγόρων, μηχανικών, λογιστών και συμβολαιογράφων, κάτι που οι αρχές καλούνται να διερευνήσουν.
Μέθοδοι υφαρπαγής ακινήτων
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται περιλαμβάνουν:
Δήλωση με δύο μάρτυρες και τροποποίηση Ε9: Επιτήδειοι δηλώνουν ακίνητα με δύο ένορκες βεβαιώσεις, τροποποιημένο Ε9 και τοπογραφικό σε ΕΓΣΑ 87, εκμεταλλευόμενοι την απουσία των πραγματικών ιδιοκτητών.
Εικονικές διεκδικήσεις σε δίκες: Ορισμένοι στήνουν εικονικές δικαστικές διαμάχες μεταξύ δύο προσώπων για το ίδιο ακίνητο, εξασφαλίζοντας δικαστική απόφαση που τους δίνει «νόμιμο» τίτλο.
Δημιουργία τίτλων μέσω τοπογραφικών και μεταβιβάσεων: Άλλοι δημιουργούν τίτλους ιδιοκτησίας μέσω τοπογραφικών και μεταβιβάσεων, κυρίως μέσω γονικών παροχών, για να αποφύγουν μελλοντικές νομικές διαμάχες.
Επιπτώσεις και ανάγκη για δράση
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε Ύδρα και Σπέτσες, αλλά αποτελεί πανελλαδικό πρόβλημα, με επίκεντρο «φιλέτα» σε τουριστικές και αστικές περιοχές. Με την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, οι πραγματικοί ιδιοκτήτες αρχίζουν να ανακαλύπτουν τις καταπατήσεις, αντιμετωπίζοντας έναν δύσκολο δικαστικό αγώνα. Επιπλέον, το Ελληνικό Δημόσιο κινδυνεύει να χάσει ακίνητα, καθώς όσα παραμένουν «αγνώστου ιδιοκτήτη» για οκτώ χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογίου, περιέρχονται στην κυριότητά του.
Οι μηχανικοί και οι πολίτες ζητούν διαφάνεια και άμεση δράση από το Κτηματολόγιο για τον εντοπισμό των καταχρηστικών δηλώσεων. Προτείνεται η αφαίρεση κυριότητας από τους καταπατητές όταν εμφανίζεται ο νόμιμος ιδιοκτήτης, ώστε ο τελευταίος να μην επιβαρύνεται με δικαστικές διαδικασίες. Επιπρόσθετα, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να βοηθήσει στην ταυτοποίηση και προστασία των νόμιμων ιδιοκτητών.
Η υπόθεση των 45 ακινήτων σε Ύδρα, Σπέτσες και Αγκίστρι, που έφτασε στον Άρειο Πάγο, αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Η ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο και τροποποίηση των διαδικασιών κτηματογράφησης είναι επιτακτική, ώστε να προστατευθεί η περιουσία των πολιτών και να αποτραπούν περαιτέρω καταπατήσεις.