Ο Λέοναρντ Κοέν έφτασε στην Ύδρα τη δεκαετία του 1960, ως νεαρός συγγραφέας, σε μια περίοδο κατά την οποία έγραφε ποιήματα και μυθιστορήματα, προτού στραφεί οριστικά στη μουσική και εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους τραγουδοποιούς του 20ού αιώνα. Τραγούδια όπως τα «Hallelujah», «Dance Me to the End of Love», «Bird on the Wire» και «So Long, Marianne» αγαπήθηκαν από εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η κληρονομιά του Λέοναρντ
Ο θάνατος του Λέοναρντ Κοέν, το 2016, προκάλεσε παγκόσμια συγκίνηση. Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε κυκλοφορήσει το τελευταίο άλμπουμ της ζωής του, «You Want It Darker», στην παραγωγή του οποίου είχε συνεργαστεί για πρώτη φορά με τον γιο του, Ανταμ.
Όπως θυμάται ο ίδιος, μετά τον θάνατο του πατέρα του δέχθηκε μηνύματα και συλλυπητήρια από ανθρώπους σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Ήταν μια δύσκολη περίοδος, αλλά ταυτόχρονα μια συγκλονιστική επιβεβαίωση της δύναμης που είχε αποκτήσει το έργο του Λέοναρντ.
«Δεν χρειάζεται να γίνουν πολλά όταν το έργο κάποιου έχει τέτοια απήχηση», λέει ο Ανταμ Κοέν, εξηγώντας ότι ο δικός του ρόλος είναι να συμβάλλει ώστε τα τραγούδια του πατέρα του να συνεχίσουν να ακούγονται.
Διαβάστε το δημοσίευμα της Καθημερινής
Τρεις γενιές Κοέν στην Αθήνα
Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τον θάνατο του Λέοναρντ Κοέν, ο Ανταμ ξεκινά παγκόσμια περιοδεία προς τιμήν του.
Πρώτος σταθμός στην Ελλάδα θα είναι η Αθήνα, όπου στις 12 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί η επετειακή συναυλία «Parklife: Leonard Cohen Tribute», στο Ξέφωτο του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο του προγράμματος του ΚΠΙΣΝ. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.
Στη συναυλία θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, η Έλλη Πασπαλά, η Δήμητρα Γαλάνη, ο Κωνσταντίνος Βήτα και η Nalyssa Green.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η παρουσία του 19χρονου γιου του Ανταμ, Κάσιους Κοέν. Για πρώτη φορά οι δυο τους θα ανέβουν μαζί στη σκηνή, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την παρουσία τριών γενεών Κοέν στη μουσική σκηνή.
Ο Ανταμ αποκαλύπτει μάλιστα ότι ο πατέρας του τον είχε συμβουλεύσει να ακολουθήσει μια πιο ασφαλή επαγγελματική διαδρομή. «Με ικέτευε να γίνω πρωθυπουργός του Καναδά και να εγκαταλείψω τη μουσική», θυμάται με χιούμορ.
«Δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να μη μου θυμίζει τον πατέρα μου»
Η ομοιότητα ανάμεσα στον Ανταμ και τον Λέοναρντ Κοέν δεν περιορίζεται στο επώνυμο ή στη μουσική. Η φωνή, η εσωτερικότητα και ο τρόπος έκφρασης παραπέμπουν έντονα στον πατέρα του.
Ο ίδιος παραδέχεται ότι πολλές φορές, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται στην Ελλάδα και στην Ύδρα, αισθάνεται αυτή την ομοιότητα ακόμη πιο έντονα.
«Όταν ρίχνω μια ματιά στον καθρέφτη βλέπω ότι κάποια χαρακτηριστικά μου αρχίζουν να μοιάζουν όλο και περισσότερο με τα δικά του», λέει χαρακτηριστικά, ενώ προσθέτει πως αρκετοί άνθρωποι που τον συναντούν τον αποκαλούν κατά λάθος Λέοναρντ.
«Στην πραγματικότητα, ντρέπομαι που το λέω, δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να μη μου θυμίζει τον πατέρα μου», αναφέρει.
«Η Ελλάδα υπήρξε πάντα ένα μαγικό μέρος»
Η σχέση της οικογένειας Κοέν με την Ελλάδα υπήρξε ιδιαίτερα ισχυρή.
Ο Ανταμ Κοέν γεννήθηκε το 1973 στο Μόντρεαλ και μεγάλωσε μεταξύ Ύδρας, Γαλλίας, Νέας Υόρκης και Λος Άντζελες. Η Ελλάδα, όμως, παρέμεινε σταθερό σημείο αναφοράς για την οικογένεια.
Ο ίδιος θυμάται με ιδιαίτερη συγκίνηση ότι τραγούδια του ακούγονταν στα ελληνικά ραδιόφωνα και ότι ακόμη και ο πατέρας του λάμβανε μηνύματα από φίλους και θαυμαστές που του έλεγαν ότι άκουσαν τη μουσική του γιου του στην Αθήνα.
«Η Ελλάδα υπήρξε πάντα ένα μαγικό μέρος για την οικογένειά μου», λέει.
Ο Ανταμ θυμάται ακόμη τις στιγμές που περνούσε με τον πατέρα του στην Ύδρα, αλλά και τις μικρές οικογενειακές συνήθειες που τους συνέδεαν με την Ελλάδα. Ανάμεσά τους ήταν και οι επισκέψεις σε ελληνικό εστιατόριο στο Λος Άντζελες κάθε Παρασκευή βράδυ.
«Ήμασταν πολύ περισσότερο από οτιδήποτε άλλο σαν μια ελληνική οικογένεια της διασποράς», σημειώνει.
Η Ύδρα της νοσταλγίας και της «χαρμολύπης»
Για τον Ανταμ Κοέν, η Ύδρα δεν είναι απλώς ένας τόπος των παιδικών του χρόνων. Είναι ένας τόπος μνήμης.
Όπως λέει, δεν έχει περάσει ούτε ένα καλοκαίρι της ζωής του χωρίς να επιστρέψει στην Ελλάδα. Η ανάμνηση του νησιού συνδέεται για εκείνον με τη «νοσταλγία» και τη «χαρμολύπη», λέξη την οποία χρησιμοποιεί ο ίδιος στα ελληνικά για να περιγράψει ένα από τα πιο έντονα συναισθήματα που του προκαλεί η Ύδρα.
Ωστόσο, η παγκόσμια φήμη του Λέοναρντ Κοέν έχει αλλάξει και την καθημερινότητα της οικογένειας.
Μετά τον θάνατό του, πολλοί θαυμαστές θεωρούν το σπίτι στην Ύδρα έναν τόπο προσκυνήματος. Τραγουδούν έξω από αυτό, χτυπούν την πόρτα και φωτογραφίζονται, γεγονός που, όπως παραδέχεται ο Ανταμ, μπορεί να είναι ενοχλητικό για την οικογένεια που εξακολουθεί να ζει εκεί.
Ταυτόχρονα, όμως, αναγνωρίζει ότι αυτή η εικόνα αποτελεί μια μικρή αντανάκλαση της τεράστιας επίδρασης που είχε ο πατέρας του.
Τα τραγούδια του διδάσκονται σε πανεπιστήμια και τραγουδιούνται από την Ανατολή έως τη Δύση.
Και ίσως εκεί βρίσκεται τελικά η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Λέοναρντ Κοέν: ένας άνθρωπος που, όπως λέει ο γιος του, «μουντζούρωνε τις σελίδες με το μολύβι του, έπαιζε κλασική κιθάρα κι ήθελε να κάνει τον κόσμο λίγο πιο όμορφο».
«Ελάχιστοι καλλιτέχνες το καταφέρνουν αυτό», καταλήγει.
Η συναυλία στην Αθήνα
Parklife: Leonard Cohen Tribute
12 Σεπτεμβρίου, 21.00
Ξέφωτο, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος – ΚΠΙΣΝ
Είσοδος ελεύθερη
Πηγή: «Η Καθημερινή», συνέντευξη της Βαρβάρας Σαββίδη με τον Ανταμ Κοέν, 6 Σεπτεμβρίου 2026.