Στην Ύδρα τα κτίρια δεν αντιστέκονται στον χρόνο. Toν ενσωματώνουν. Η πέτρα, το ξύλο και ο ασβέστης φέρουν τα ίχνη του, αποκτώντας μια αυθεντικότητα που δεν μπορεί να αναπαραχθεί. Γι’ αυτό και η αποκατάσταση μιας ιστορικής κατοικίας δεν αφορά μόνο την τεχνική αρτιότητα, αλλά προϋποθέτει βαθιά κατανόηση της ιστορίας της και τη διακριτική κρίση να αναγνωρίσει κανείς ποια στοιχεία χρειάζονται παρέμβαση και ποια αξίζει να παραμείνουν ανέπαφα.
Η διώροφη κατοικία του Καπετάν Ηλία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της υδραίικης αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Ανήκει σε παλιά αθηναϊκή οικογένεια με ναυτική παράδοση, η οποία διατηρεί δεσμούς με το νησί από τα μέσα της δεκαετίας του 1950. Οταν η τρίτη γενιά των ιδιοκτητών αποφάσισε να προχωρήσει στην αποκατάστασή της, στόχος δεν ήταν να αποκτήσει μια νέα ταυτότητα, αλλά να αναδειχθεί εκείνη που ήδη διέθετε.
Το έργο που επιμελήθηκε το αρχιτεκτονικό γραφείο KP Office, υπό τη διεύθυνση του Κωνσταντίνου Πίττα, ξεκίνησε με ενδελεχή μελέτη της ιστορίας και της κατασκευής του κτιρίου. Η αρχική χωρική οργάνωση αποκαταστάθηκε, ενώ οι σύγχρονες επεμβάσεις περιορίστηκαν στα απολύτως απαραίτητα. Το ισόγειο εξακολουθεί να φιλοξενεί τους κοινόχρηστους χώρους και ο όροφος τα υπνοδωμάτια, ενώ στη σοφίτα ένας διευρυμένος φεγγίτης οδηγεί μέσω μιας ξύλινης σκάλας στο δώμα με θέα στις πέτρινες στέγες και τη θάλασσα.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκαλύφθηκαν έγχρωμες τοιχογραφίες στο κυρίως υπνοδωμάτιο, οι οποίες συντηρήθηκαν με ιδιαίτερη προσοχή μέσα από μια διαδικασία που έμοιαζε με αρχαιολογική ανακάλυψη. Το παλιό βοηθητικό κτίσμα διατηρήθηκε και μετατράπηκε σε υπερυψωμένο αίθριο ανάμεσα σε ελιές και μουριές, αφήνοντας τη φθορά να παραμείνει μέρος της αρχιτεκτονικής αφήγησης.
Στους εσωτερικούς χώρους φυσικά υλικά και αυθεντικά στοιχεία αποκαταστάθηκαν, από τα ξύλινα δάπεδα και τους μαρμάρινους νιπτήρες έως τα παραδοσιακά ξύλινα κουφώματα που κατασκευάστηκαν εκ νέου από Υδραίους τεχνίτες με παραδοσιακές μεθόδους. Παράλληλα, η παραδοσιακή στέρνα επαναλειτούργησε συλλέγοντας το βρόχινο νερό, υπενθυμίζοντας τη διαχρονική αξία της τοπικής οικοδομικής σοφίας
Καθοριστική υπήρξε η συμβολή των τοπικών τεχνιτών σε κάθε στάδιο της αποκατάστασης, από τα ξυλουργικά στοιχεία έως τις ειδικές κατασκευές που δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για το σπίτι. Ετσι η αποκατάσταση αντιμετώπισε την κατοικία ως έναν χώρο με ιστορία διατηρώντας τον αυθεντικό χαρακτήρα αντί να επιβάλει μια εξωραϊσμένη εικόνα. Το αποτέλεσμα αναδεικνύει τη διαχρονική σοφία της παραδοσιακής υδραίικης αρχιτεκτονικής και την ανθεκτικότητά της, αποδεικνύοντας ότι ένα ιστορικό κτίριο μπορεί να προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες χωρίς να χάνει τον χαρακτήρα και τη μνήμη του.
Φωτογράφος: Κωνσταντίνος Πίττας
