Η νέα διακοπή υδροδότησης της Αίγινας, μετά την επανεμφάνιση της βλάβης στον υποθαλάσσιο αγωγό που συνδέει το νησί με τη Σαλαμίνα, έχει επαναφέρει ένα ζήτημα που απασχόλησε έντονα και το 2024. Η Αίγινα ξαναζεί το ίδιο έργο.
Το νησί χρειάζεται περίπου 2.500 τόνους νερού ημερησίως. Η υδροφόρα που χρησιμοποιείται καλύπτει μόλις 1.000 τόνους, ενώ το νερό από τις γεωτρήσεις που χρησιμοποιείται για συμπλήρωμα έχει καταστήσει το νερό ακατάλληλο για πόση και τις βασικές οικιακές χρήσεις.
Η αποκατάσταση όπως έχει ανακοινωθεί γίνεται σε βάθος περίπου 50 μέτρων, με συνεργείο 10 εξειδικευμένων δυτών που εργάζονται ανά ζεύγη.
Τα ερωτήματα που τίθεται πλέον δημόσια είναι απλά: Πρόκειται για τεχνικό αδιέξοδο ή για ζήτημα επιλογών; Ποιοι είναι οι πραγματικοί τεχνικοί περιορισμοί σε αυτό το βάθος και υπάρχουν περιθώρια επιτάχυνσης;
Πώς εργάζονται οι επαγγελματίες δύτες στα 50 μέτρα;
Σε έργα επισκευής αγωγών τέτοιου βάθους, το διεθνώς καθιερωμένο σύστημα είναι το Surface Supplied Diving (SSD) — δηλαδή τροφοδοσία από την επιφάνεια.
Ο δύτης:
- Φορά βαρύ επαγγελματικό κράνος βαρέος τύπου (π.χ Kirby Morgan)
- Συνδέεται με “ομφάλιο λώρο” (παροχή αερίου + επικοινωνία), έχοντας συνεχή παροχή αναπνευστικού αερίου και διατηρώντας διαρκή φωνητική επικοινωνία
- Παρακολουθείται από επιφανειακό συντονιστή
- Υποστηρίζεται από θάλαμο αποσυμπίεσης επί του σκάφους
Μια σημαντική διευκρίνιση: Η χρήση «μπουκάλας στην πλάτη» (scuba) για τέτοια εργασία είναι θεωρείται επιχειρησιακά και ασφαλιστικά ακατάλληλη. Οι δύτες δεν αναπνέουν καθαρό οξυγόνο στα 50 μ. Αυτό θα ήταν επικίνδυνο. Χρησιμοποιούν αέρα ή ειδικά μίγματα. Το οξυγόνο χρησιμοποιείται κυρίως στις στάσεις αποσυμπίεσης.
Πόσο μπορεί να μείνει ένας δύτης στα 50 μέτρα;
Στα 50 μ. η πίεση είναι περίπου 6 ατμόσφαιρες.
Κατάδυση με απλό αέρα
- Χρόνος χωρίς αποσυμπίεση: πρακτικά μηδενικός.
- Για 10 λεπτά καθαρής εργασίας απαιτούνται περίπου 35–45 λεπτά αποσυμπίεσης.
- Για 15 λεπτά εργασίας, η αποσυμπίεση μπορεί να φτάσει τα 60 λεπτά ή και περισσότερο.
Άρα ο περιορισμός στα 10 λεπτά δεν είναι αυθαίρετος — είναι μια συντηρητική επιχειρησιακή επιλογή.
Ημερήσια παραγωγικότητα
Σε μια εργάσιμη μέρα, ένας πλήρης κύκλος (κατάδυση + εργασία + αποσυμπίεση + προετοιμασία) διαρκεί περίπου 90–120 λεπτά.
Σε 8–10 ώρες επιχειρησιακού χρόνου:
- Κάθε ζευγάρι μπορεί να κάνει 2–3 καταδύσεις.
- Με 5 ζευγάρια που εναλλάσσονται (όχι ταυτόχρονα), μπορούν να πραγματοποιηθούν συνολικά 10–15 καταδύσεις ημερησίως.
- Με 10 λεπτά καθαρής εργασίας ανά κατάδυση, η συνολική καθαρή εργασία μπορεί να φτάνει τα 100–150 λεπτά ημερησίως.
Υπάρχει δυνατότητα μεγαλύτερης παραμονής για εργασία
Η χρήση μίγματος αερίων (π.χ. Trimix — Οξυγόνο, Άζωτο, Ήλιο) μειώνει τη νάρκωση αζώτου και βελτιώνει την ασφάλεια σε μεγάλα βάθη.
Στα 50 μ.:
- Μπορούν να επιτευχθούν 20–25 λεπτά καθαρής εργασίας.
- Η αποσυμπίεση παραμένει υποχρεωτική (45–70 λεπτά, ανάλογα με το προφίλ).
Με 2 καταδύσεις ανά ζευγάρι:
- 10 καταδύσεις x 20 λεπτά = περίπου 200 λεπτά καθαρής εργασίας ημερησίως.
Η διαφορά είναι σημαντική σε σχέση με την κατάδυση με αέρα και έχουμε έως και διπλάσια παραγωγικότητα.
Το ζήτημα του κυματισμού
Στην περιοχή Αίγινας–Σαλαμίνας δεν παρατηρούνται ισχυρά μόνιμα ρεύματα.
Σε βάθος 50 μ. ο επιφανειακός κυματισμός δεν επηρεάζει ουσιαστικά τον πυθμένα αφού η ενέργεια των κυμάτων μειώνεται σημαντικά κάτω από τα 30–40 μ.
Ο άνεμος και ο κυματισμός στην περιοχή επηρεάζει τη σταθερότητα του σκάφους (πού όμως θα μπορούσε να αγκυροβολήσει κατάλληλα με 2 άγκυρες), τις γραμμές καθόδου και τις στάσεις αποσυμπίεσης κοντά στην επιφάνεια.
Άρα ο κυματισμός δεν επηρεάζει το σημείο εργασίας στον αγωγό, αλλά μπορεί να επηρεάζει τη συνολική επιχειρησιακή διαδικασία.
Ποιο είναι το οικονομικό σκέλος;
Ενδεικτικά κόστη ημερήσιας λειτουργίας:
- Κατάδυση με αέρα: 15.000 – 30.000 €
- Κατάδυση με μίγματα: 25.000 – 45.000 €
Η διαφορά σχετίζεται κυρίως με το κόστος ηλίου και εξειδικευμένου χειρισμού.
Για έργο κρίσιμης υποδομής ύδρευσης, η επιλογή μεθόδου επηρεάζει άμεσα τον χρόνο αποκατάστασης και αφού πρόκειται για τον μοναδικό αγωγό ύδρευσης του νησιού, θα έπρεπε να επιλεχθεί ο ταχύτερος μια και η διαφορά κόστους δεν είναι απαγορευτική.
Το ουσιαστικό ζήτημα για την Αίγινα
Η τεχνική δυσκολία υπάρχει, αλλά δεν πρόκειται για ακραίο βάθος. Η αποκατάσταση του αγωγού δεν είναι ένα απλό τεχνικό έργο. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το έργο είναι απαιτητικό και κανείς δεν αγνοεί ότι υπάρχουν κανόνες ασφάλειας. Υπάρχουν διαφορετικές επιχειρησιακές επιλογές με διαφορετική παραγωγικότητα.
Το πραγματικό όμως ερώτημα είναι άλλο:
- Έχουν εξεταστεί και έχουν αξιοποιηθεί, όλες οι τεχνικές δυνατότητες;
- Έχει επιλεγεί η μέθοδος που επιταχύνει την αποκατάσταση;
- Πόσο θα διαρκέσει η επιβάρυνση ενός νησιού που δεν μπορεί να βασίζεται σε εμφιαλωμένο νερό για βασικές ανάγκες;
Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και στοιχειώδους λειτουργίας της τοπικής κοινωνίας.
Η Αίγινα δεν μπορεί:
- Να στηρίζεται σε υδροφόρες που καλύπτουν το 1/4 των αναγκών.
- Να ζει με νερό ακατάλληλο για κατανάλωση.
- Να καλεί τους κατοίκους να αγοράζουν εμφιαλωμένο νερό για βασικές ανάγκες.
Τα 50 μέτρα δεν είναι το πρόβλημα
- Τα 50 μέτρα δεν αποτελούν τεχνολογικό όριο για τη σύγχρονη επαγγελματική κατάδυση. Το ζήτημα είναι ρυθμού, επιλογών και διαχείρισης.
- Όταν πρόκειται για το νερό ενός νησιού, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο αν «είναι δύσκολο». Η συζήτηση πρέπει να αφορά: πόσο γρήγορα, με ποια μέθοδο και με ποια ευθύνη θα αποκατασταθεί ο αγωγός.
