Οι υγροβιότοποι της Αίγινας

Γράφει ο Γιώργος Μπήτρος 

Η ύπαρξη στάσιμου νερού στις εκβολές κάποιων ρεμάτων ή χειμάρρων δημιουργεί μικρούς υγροβιότοπους, που αποτελούν στάσεις ανεφοδιασμού για πολλά πουλιά και δημιουργούν γύρω τους μια ιδιαίτερη πανίδα και χλωρίδα. Τέσσερις υγροβιότοπους έχουν καταγράψει οι επιστήμονες στην Αίγινα!

Όσο και αν αυτή η είδηση φαντάζει απίστευτη, άλλο τόσο είναι αληθινή και σχετίζεται με την ύπαρξη νερού στο υπέδαφος του νησιού, σε συνδυασμό με τους χειμάρρους και τα μικρά ποταμάκια, αλλά και τις «σουβάλες» ή «ομβροδέχτες», φυσικούς ή τεχνητούς, που συναντάμε σε πολλά σημεία στα βουνά της Αίγινας.

Βαγία
Στην παραλία της μυθιστορηματικής Βαγίας συναντάμε τον δεύτερο υγροβιότοπο, ο οποίος σχηματίζεται από τον χείμαρρο της Βαγίας (είναι το ποτάμι που διατρέχει όλο το χωριό του Μεσαγρού) που καταλήγει στην παραλία. Και εδώ συναντάμε μόνιμα νερό, που επικοινωνεί με τη θάλασσα. Η εκβολή του χειμάρρου και η ύπαρξη μόνιμου νερού χωρίζουν την παραλία σε δύο τμήματα, που επικοινωνούν με μικρό γεφυράκι. Τόσο η πορεία του χειμάρρου μέσα από πυκνές καλαμιές, όσο και η εκβολή του στο σημείο που δημιουργείται η μικρή λίμνη, έχουν επιβαρυνθεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα (δόμηση, δημιουργία δρόμων, απόρριψη στερεών απορριμμάτων και αδρανών υλικών). Στην παραλία έχει δημιουργηθεί μικρό γήπεδο, ενώ λειτουργεί λιμάνι όπου ελλιμενίζονται πολλά σκάφη.

Άλωνες
Στην εκβολή του χειμάρρου «Αννίτσα», στις Άλωνες, συναντάμε τον πλέον άγνωστο υγροβιότοπο, ο οποίος κρατά νερό όλο τον χρόνο και σχηματίζει μια μικρή λίμνη που επικοινωνεί με τη θάλασσα. Η βλάστηση είναι αρκετά έντονη εκατέρωθεν της κοίτης του χειμάρρου και αποτελείται από καλάμια, σκίνους, λυγαριές και αρκεύθους. Δεν απουσιάζουν στη γύρω περιοχή καλλιέργειες, κατοικίες και το μικρό λιμάνι για βάρκες.

Μαραθώνας
Ο σημαντικότερος ίσως υγροβιότοπος του νησιού και πιο αναγνωρίσιμος είναι στον Μαραθώνα, στην εκβολή του χειμάρρου «Βιρός». Η παρουσία μόνιμου νερού, λόγω της απρόσκοπτης επικοινωνίας με τη θάλασσα, χωρίζει την παραλία του Μαραθώνα σε δύο τμήματα, ενώ στις όχθες του καταγράφονται σημαντικά είδη χλωρίδας. Η ανθρώπινη δραστηριότητα γύρω από το κανάλι και την εκβολή του στη θάλασσα είναι μεγάλη εδώ και δεκαετίες, έχοντας μειώσει την αξία και τη λειτουργία του υγροβιότοπου, καθώς έχουν γίνει διάνοιξη δρόμων, εκχερσώσεις και απόρριψη απορριμμάτων. Στην περιοχή, τα τελευταία χρόνια, έχει δημιουργηθεί ένας μεγάλος μόλος από μπετόν για βάρκες.

Παχεία Ράχη
Τέλος, η μικρή λίμνη που συναντάμε τους χειμερινούς μήνες μεταξύ Παχείας Ράχης και Ανιτσαίου, στο σημείο που ξεκινά ο χωματόδρομος προς το Όρος, αποτελεί έναν ιδιαίτερο υγροβιότοπο, που, ενώ δεν εμπλουτίζεται από τα νερά κάποιου ρέματος ή χειμάρρου, ωστόσο συγκεντρώνει νερό από τις φυσικές απορροές των γύρω πλαγιών. Αναφέρεται ως τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε από εκσκαφές. Η παρουσία του νερού είναι μεγάλη τους χειμερινούς μήνες και εξαρτάται από τον όγκο των βροχοπτώσεων, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες η λίμνη στεγνώνει τελείως. Στην περιοχή δεν υπάρχει βλάστηση, ενώ μπορεί κάποιος να συναντήσει διάφορα είδη πουλιών από την προηγούμενη λειτουργία στην περιοχή του Καταφυγίου Άγριας Ζωής.

Από την έντυπη έκδοση του SM