Μια από τις μεγαλύτερες ενιαίες εκτάσεις της Αίγινας επιστρέφει στο προσκήνιο της συζήτησης για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για τον Τούρλο, έκταση περίπου 2.012 στρεμμάτων, η οποία περιλαμβάνεται πλέον στο χαρτοφυλάκιο του Φορέα Αξιοποίησης Ακινήτων Ενόπλων Δυνάμεων (ΦΑΑΕΔ). Η σχετική καταχώριση στον κατάλογο του Φορέα έγινε στις 17 Ιουλίου 2026.
Ο Τούρλος δεν αποτελεί, ωστόσο, τη μοναδική μεγάλη έκταση που έχει περάσει στο πεδίο ενδιαφέροντος του ΦΑΑΕΔ. Ο Φορέας έχει αρχίσει να διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα μεγάλο και ετερόκλητο χαρτοφυλάκιο στρατιωτικής ακίνητης περιουσίας, που συνολικά ξεπερνά τα 20.000 στρέμματα, ενώ το κτιριακό απόθεμα υπερβαίνει τα 150.000 τετραγωνικά μέτρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο ίδιος ο Φορέας, τα αναμενόμενα συνολικά έσοδα από την αξιοποίηση του χαρτοφυλακίου τοποθετούνται στο 1 δισ. ευρώ.
Στη λίστα περιλαμβάνονται μεγάλες εκτάσεις σε νησιά, πρώην στρατόπεδα και πεδία βολής, οικόπεδα και αποθήκες, αλλά και αστικά ακίνητα, όπως γραφεία, καταστήματα και διαμερίσματα. Πρόκειται μάλιστα μόνο για μέρος της ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται υπό τη διαχείριση του ΦΑΑΕΔ, καθώς ο κατάλογος μπορεί να εμπλουτιστεί με νέα ακίνητα.
Τι σημαίνει η ένταξη του Τούρλου
Η ένταξη του Τούρλου στο χαρτοφυλάκιο του ΦΑΑΕΔ δεν σημαίνει ότι έχει αποφασιστεί συγκεκριμένη επένδυση ή ότι έχει προκηρυχθεί διαγωνισμός. Σηματοδοτεί την είσοδο της έκτασης στη διαδικασία που προβλέπεται για την αξιοποίηση των ακινήτων του Φορέα.
Ο νέος Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας του ΦΑΑΕΔ καθορίζει τη διαδικασία από την καταγραφή ενός ακινήτου έως την επιλογή του τρόπου αξιοποίησής του. Για κάθε ακίνητο μπορούν να εξετάζονται διαφορετικά σενάρια, με βάση την αντικειμενική και εμπορική αξία του, τις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης στην περιοχή και την οικονομική βιωσιμότητα κάθε λύσης.
Στα κριτήρια αξιολόγησης περιλαμβάνονται το οικονομικό όφελος, ο χρόνος υλοποίησης, το επενδυτικό ρίσκο, η κοινωνική σκοπιμότητα και ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος.
Ο Φορέας μπορεί επίσης να αναλαμβάνει διαδικασίες τακτοποίησης αυθαιρέτων, έκδοσης οικοδομικών αδειών και εξασφάλισης δασικών, αρχαιολογικών και περιβαλλοντικών εγκρίσεων. Με την εξουσιοδότηση του ιδιοκτήτη μπορεί ακόμη να κινεί διαδικασίες για Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, αλλαγές χρήσεων γης και όρων δόμησης, καθώς και για την ένταξη ακινήτων σε ΕΣΧΑΔΑ και ΕΣΧΑΣΕ.
Από τη μίσθωση μέχρι την αντιπαροχή
Ο Κανονισμός δεν προβλέπει έναν και μοναδικό τρόπο αξιοποίησης. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, μπορούν να εξεταστούν διαφορετικά εργαλεία, μεταξύ των οποίων η μίσθωση και η σύμβαση ανέγερσης οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής.
Μετά την επιλογή του τρόπου αξιοποίησης, προσδιορίζεται και το επενδυτικό κοινό στο οποίο θα απευθυνθεί το κάθε ακίνητο. Η στόχευση του ΦΑΑΕΔ δεν περιορίζεται στην ελληνική αγορά, καθώς προβλέπεται η προσέγγιση τόσο εγχώριων όσο και διεθνών επενδυτών, καθώς και η συνεργασία με επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων.
Για την προώθηση των ακινήτων μπορούν να χρησιμοποιούνται εξειδικευμένες ιστοσελίδες, ψηφιακά εργαλεία και δίκτυα επαγγελματιών του real estate στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Μια έκταση με στρατιωτική ιστορία
Ο Τούρλος δεν είναι μια τυχαία αδόμητη έκταση. Η περιοχή συνδέεται εδώ και δεκαετίες με τη στρατιωτική παρουσία και ειδικότερα με το Βόρειο Ναυτικό Οχυρό της Αίγινας. Στο νησί υπήρχαν δύο ναυτικά οχυρά, στον Τούρλο και στην Πέρδικα, στο πλαίσιο της αμυντικής οργάνωσης του Σαρωνικού.
Η στρατιωτική χρήση αποτελεί επομένως σημαντικό στοιχείο για την κατανόηση του χαρακτήρα της περιοχής, ενώ η ένταξη του ακινήτου στο χαρτοφυλάκιο του ΦΑΑΕΔ ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για το μέλλον του.
Ο Τούρλος είχε ξαναβρεθεί στο επίκεντρο
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τούρλος συνδέεται με φιλόδοξα σχέδια αξιοποίησης. Το 2016, η περιοχή είχε βρεθεί στο επίκεντρο εξαγγελιών για τη δημιουργία ενός μεγάλου κέντρου έρευνας και τεχνολογίας, το οποίο είχε παρουσιαστεί τότε ως «Silicon Island». Ο τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος είχε μιλήσει για ενδιαφέρον επενδυτών από το Ισραήλ και είχε αναφερθεί σε επένδυση ύψους 2,4 δισ. ευρώ.
Το σχέδιο εκείνο δεν προχώρησε. Δέκα χρόνια αργότερα, ο Τούρλος επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, αυτή τη φορά μέσα από το νέο χαρτοφυλάκιο του ΦΑΑΕΔ.
Και η Πέρδικα στο χαρτοφυλάκιο
Η Αίγινα έχει ακόμη ένα σημαντικό ακίνητο που συνδέεται με την αξιοποίηση της περιουσίας του Ταμείου Εθνικού Στόλου. Πρόκειται για το αγροτεμάχιο στην Πέρδικα, έκτασης 318.215,86 τ.μ., δηλαδή περίπου 318 στρεμμάτων.
Για την Πέρδικα είχε προηγηθεί διαδικασία αξιοποίησης και δημόσιος ηλεκτρονικός πλειοδοτικός διαγωνισμός για την εκμίσθωση της έκτασης. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός, με αριθμό 22/2023, ματαιώθηκε.
Έτσι, στην Αίγινα συναντώνται σήμερα δύο διαφορετικές περιπτώσεις ακινήτων που συνδέονται με την περιουσία του Ταμείου Εθνικού Στόλου: ο Τούρλος των περίπου 2.012 στρεμμάτων, που εντάχθηκε το 2026 στο χαρτοφυλάκιο του ΦΑΑΕΔ, και η Πέρδικα των περίπου 318 στρεμμάτων, για την οποία έχει ήδη προηγηθεί και ματαιωθεί διαγωνιστική διαδικασία.
Το επόμενο βήμα για τον Τούρλο παραμένει ανοιχτό. Η έκταση έχει πλέον ενταχθεί επίσημα στη διαδικασία αξιοποίησης, όμως ο τρόπος αξιοποίησης, η ενδεχόμενη χρήση της και η διαδικασία που θα ακολουθηθεί δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί δημόσια. Για μια έκταση άνω των 2.000 στρεμμάτων στην Αίγινα, αυτό είναι και το σημείο στο οποίο αναμένεται πλέον το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Πληροφορίες από το tourismtoday.gr