Η συζήτηση για το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Όλοι αναγνωρίζουν πλέον ότι η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μεγάλη πρόκληση: λιγότερες γεννήσεις, γήρανση του πληθυσμού και συρρίκνωση του ενεργού πληθυσμού.
 
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η στήριξη της οικογένειας δεν μπορεί να παραμένει μόνο σε επίπεδο διακηρύξεων. Χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές που θα επιτρέπουν στους νέους ανθρώπους να δημιουργούν οικογένεια και στις οικογένειες με πολλά παιδιά να μπορούν να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους ανάγκες.
 
Γράφω αυτές τις σκέψεις όχι μόνο ως πατέρας τεσσάρων παιδιών, αλλά και έχοντας γνωρίσει από κοντά την καθημερινότητα μιας οικογένειας με εννέα παιδιά. Μια καθημερινότητα που αποκαλύπτει ότι η πολυτεκνία δεν είναι μια θεωρητική έννοια, αλλά ένας συνεχής αγώνας οργάνωσης, ευθύνης και οικονομικής διαχείρισης.
 
Μια πολύτεκνη οικογένεια χρειάζεται μεγαλύτερο σπίτι. Όμως οι σημερινές τιμές κατοικιών, τα υψηλά ενοίκια και το κόστος των στεγαστικών δανείων καθιστούν τη στέγαση ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα.
Χρειάζεται μεγαλύτερο αυτοκίνητο, όχι από επιλογή πολυτέλειας, αλλά επειδή πρέπει να μετακινούνται πολλά παιδιά για σχολείο, δραστηριότητες, φροντιστήρια και καθημερινές υποχρεώσεις. Ένα μεγάλο οικογενειακό όχημα όμως συχνά αντιμετωπίζεται φορολογικά σαν είδος πολυτελείας, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί βασικό εργαλείο της οικογένειας.
 
Η φορολογία και τα εισοδηματικά κριτήρια συχνά δημιουργούν ένα ακόμη παράδοξο: μια οικογένεια μπορεί να εμφανίζεται στα χαρτιά ως «υψηλού εισοδήματος», αλλά στην πραγματικότητα, όταν το εισόδημα μοιράζεται σε πολλά μέλη, η οικονομική πίεση είναι πολύ μεγάλη.
 
Η κατάργηση παλαιότερων πολυτεκνικών παροχών, όπως η εφάπαξ ενίσχυση για το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί και η ισόβια σύνταξη της πολύτεκνης μητέρας, που πραγματοποιήθηκε με τον Ν. 4093/2012 σε περίοδο οικονομικής κρίσης, δημιούργησε έντονο προβληματισμό.
 
Το άρθρο 21 του Συντάγματος αναγνωρίζει ότι οι πολύτεκνες οικογένειες δικαιούνται ειδική φροντίδα από το Κράτος. Η οικονομική κρίση αποτέλεσε λόγο περιορισμού κοινωνικών παροχών, όμως σήμερα, με τη δημογραφική κρίση να έχει γίνει ακόμη εντονότερη, είναι ανάγκη να επανεξεταστούν αυτές οι πολιτικές.
Η επαναφορά της στήριξης των πολύτεκνων οικογενειών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επιστροφή σε παλιές επιδοματικές λογικές. Μπορεί να γίνει με σύγχρονα, δίκαια κριτήρια, ώστε να στηρίζονται εκείνοι που πραγματικά έχουν ανάγκη.
 
Για παράδειγμα, η επανεξέταση της ισόβιας σύνταξης της πολύτεκνης μητέρας θα μπορούσε να συνοδεύεται από εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε η ενίσχυση να κατευθύνεται στις οικογένειες που τη χρειάζονται.
 
Η Πολιτεία μπορεί επίσης να εξετάσει:
  • ειδικά στεγαστικά προγράμματα για πολύτεκνες οικογένειες,
  • φορολογικές ελαφρύνσεις για την κύρια κατοικία,
  • απαλλαγές ή μειώσεις για το οικογενειακό αυτοκίνητο,
  • δικαιότερα κριτήρια για τα οικογενειακά επιδόματα,
  • ουσιαστική εφαρμογή των εργασιακών δικαιωμάτων των πολυτέκνων.
Οι πολύτεκνες οικογένειες δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν να αναγνωριστεί ότι μεγαλώνουν τα παιδιά που αύριο θα εργαστούν, θα δημιουργήσουν, θα πληρώσουν φόρους και θα στηρίξουν το ασφαλιστικό και κοινωνικό σύστημα της χώρας.
Σε μια Ελλάδα που αναζητά λύσεις στο δημογραφικό, η στήριξη της οικογένειας δεν είναι έξοδο. Είναι επένδυση.
Η πολύτεκνη οικογένεια δεν ζητά να βρίσκεται πάνω από τις άλλες οικογένειες. Ζητά να μπορεί να σταθεί όρθια.