Δρομολόγια πλοίων
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
image description

Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο μεγάλος μας ποιητής Γιώργος Σεφέρης : Η βράβευση του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας (βίντεο)

Χριστίνα Κάσια

 

24 Οκτωβρίου 1963...

Ο διπλωμάτης και ποιητής Γιώργος Σεφέρης γίνεται ο πρώτος Έλληνας που τιμάται με νόμπελ, το νόμπελ λογοτεχνίας, "για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες".

 

Αυτό έγραφε το τηλεγράφημα της Σουηδικής Ακαδημίας που έφτασε στην Αθήνα.

 

Ο Σεφέρης, από το σπίτι του, λόγω έλκους, δηλώνει την ικανοποίηση του με τον δικό του μοναδικό τρόπο:

 

"Διαλέγοντας έναν Έλληνα ποιητή για το βραβείο Νομπέλ, νομίζω πως η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να εκδηλώσει την αλληλεγγύη της με τη ζωντανή πνευματική Ελλάδα. Εννοώ: αυτή την Ελλάδα για την οποία τόσες γενεές αγωνίστηκαν, προσπαθώντας να κρατήσουν ό,τι ζωντανό από τη μακριά παράδοση της. Νομίζω, ακόμη, ότι η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να δείξει πως η σημερινή ανθρωπότητα χρειάζεται και την ποίηση - κάθε λαού - και το ελληνικό πνεύμα."

 

Στις 10 Δεκεμβρίου έγινε η τελετή απονομής των βραβείων Νόμπελ.

 

 

 


Οι "αντίπαλοι" του

80 ήταν περίπου οι υποψήφιοι για το νόμπελ το '63. Η επιτροπή επέλεξε έξι, μεταξύ αυτών και ο Γιώργος Σεφέρης. Οι "αντίπαλοι" του ήταν οι:

 

Σάμουελ Μπέκετ (Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας)
Γ.Χ. Όντεν (Αγγλοαμερικανός ποιητής)
Γιούκιο Μίσιμα (Ιάπωνας συγγραφέας)
Πάμπλο Νερούδα (Ιρλανδός ποιητής)
Άξελ Σαντεμόζε (Δανός συγγραφέας)

 

Ακολούθως η επιτροπή ξεχώρισε τρεις από αυτούς, τον Σεφέρη, τον Νερούδα και τον Όντεν και τελικά ομόφωνα επέλεξαν να βραβεύσουν τον Έλληνα ποιητή.

 


Η Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη:

(Η ομιλία γράφτηκε και δόθηκε στα γαλλικά.)

 

Τούτη την ώρα αισθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μια αντίφαση. Αλήθεια, η Σουηδική Ακαδημία έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μια γλώσσα περιλάλητη επί αιώνες, αλλά στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτή την υψηλή διάκριση. Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου, και να – εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα. Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγγνώμη που ζητώ πρώτα- πρώτα από τον εαυτό μου.

 

Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: «Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος· «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν».

 

Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του Ίωνα φιλοσόφου. Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: «…θα χαθούμε, γιατί αδικήσαμε…». Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος· είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ' ένα λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης – κι ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.

 

Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο, γύρω από τούτο το τραπέζι, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία· παρατήρησαν πως ανάμεσα σ' ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό η διαφορά είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν' ακούει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει πού να 'βρει καταφύγιο· απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. Γι' αυτή δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. Έχει τη χάρη ν' αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία, που ένιωσε αυτά τα πράγματα· που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες, όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς· που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανός:

να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής,

για να θυμηθώ το Σέλλεϋ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.

 

Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν' αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.

 

Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα.

 


Ανεκτίμητη αξία έχει η παρακαταθήκη που άφησε πίσω του ο Γιώργος Σεφέρης. Τα λόγια του πάντοτε 

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες". (Αναφορά στην Κύπρο στο ποίημα "Ελένη", από τη συλλογή "Κύπρον, ου μ' εθέσπισεν")

"Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει."

"Τόσος πόνος τόση ζωή πήγαν στην άβυσσο για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη."

"Τ’ είναι θεός; τι μη θεός; και τι τ’ ανάμεσό τους;"

"Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον."

"Η μνήμη όπου και να την αγγίξεις πονεί."

"Να νοσταλγείς τον τόπο σου ζώντας στον τόπο σου, τίποτα δεν είναι πιο πικρό."

"Το σπουδαίο δεν είναι ν’ αλλάξουμε τη ζωή μας, ονειροπολώντας μιαν άλλη πιο ενδιαφέρουσα, αλλά να κάνουμε να λαλήσει τούτη η ζωή όπως μας δόθηκε την καθημερινή, την ταπεινή, την ανθρώπινη, όπου το καθετί που μπορούσε να γυρέψουμε πρέπει να υπάρχει."

Συγκρίνοντας την πολιτική με την ποίηση

"Η τέχνη είναι για όλους τους ανθρώπους, ποτέ για τις μάζες. Τα χειροκροτήματα ενός μεγάλου λαϊκού αμφιθεάτρου δε θα αποδείξουν ποτέ τίποτε, όσο κι αν είναι συγκινητικά. Η Διαφορά της πολιτικής από τη λογοτεχνία."

"Σοβαρότητα και πολιτική είναι δύο πράγματα τέλεια ξεχωρισμένα."

"Μπορεί πολιτική να σημαίνει την τέχνη, του να κάνεις δημόσια, πράγματα που ντρέπεσαι να κάνεις ή και να ομολογήσεις στο σπίτι σου"

"Είναι πιο εύκολο να περάσει καμήλα από την τρύπα βελόνας, παρά Έλληνας πολιτικός να καταλάβει την Ελλάδα."

"Κανένας τεχνίτης δεν είπε ποτέ: «λαέ του τόπου μου». (Αυτά τα λένε μόνο οι πολιτικοί). Αλλά μόνο: «αναγνώστη μου» ή «ακροατή μου». "

 


Πηγή: https://www.alphanews.live/greece/otan-o-giorgos-sepheres-brabeyteke-me-nompel-logotechnias-binteo?fbclid=IwAR2SJChnd0nIgSKlrqxJ1MaXq9Noxka0grmJ4qx1qh30FtY0jmPMCccHcmM

Διαβάστε επίσης

image descriptionΠολιτισμός

  Η Σικυών γνώρισε περίοδο ακμής επί τυραννίας των Ορθαγοριδών (7ος-6ος αιώνας π.Χ.), όταν κατέστη μια από τις σημαντικότερες πόλεις του ελλαδικού χώρου Σε μικρή σχετικά απόσταση α...

image descriptionΠολιτισμός

  Σε διαμαρτυρία για τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας και ουσιαστικά ακυρώνουν όλες τις συναυλίες σε ανοιχτούς και κλειστούς χώρους προχώρησε ο Πανελλή...

image descriptionΠολιτισμός

  Η αγαπημένη ηθοποιός Φωτεινή Μπαξεβάνη , που οι θεατρόφιλοι της Αίγινας απήλαυσαν στο 10ο Φεστιβάλ Θεάτρου δίπλα  στον κ. Γιώργο Κιμούλη στο θεατρικό έργο "Το παγκάκι", έδωσε μια...

image descriptionΠολιτισμός

Κατερίνα Ι. Ανέστη     Από το απόγευμα της Δευτέρας και κυρίως το πρωί της Τρίτης, η πληροφορία που έφτανε στα δημοσιογραφικά γραφεία για τα έκτακτα μέτρα που θα επιβληθούν στην Ατ...

image descriptionΠολιτισμός

  Πρεμιέρα με καλεσμένη την Χάρις Αλεξίου έκανε το βράδυ της Δευτέρας η εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου «Ενώπιος Ενωπίω». Ετσι η σπουδαία τραγουδίστρια μίλησε για πρώτη φορά για τη...

image descriptionΠολιτισμός

  H έκθεση «Atelier Picasso», που φιλοξενείται στην γκαλερί Bastian του Λονδίνου, αναβιώνει το στούντιο του Πικάσο στις Κάννες χρησιμοποιώντας έναν θησαυρό αντικειμένων όπως έπιπλα...

image descriptionΠολιτισμός

Αναστασία Κουκά   Συγκλονιστικές στιγμές από το τελευταίο αντίο στον λαϊκό βάρδο που έφυγε σαν σήμερα πριν 19 χρόνια   Μεσημέρι Σαββάτου του 2001. Δεκαεννέα ολόκληρα χρόνια πριν......

image descriptionΠολιτισμός

  Με τον Μίκη Θεοδωράκη συναντήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη. Όπως ενημερώνει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, «η υπουργός ανακοίνωσ...

image descriptionΠολιτισμός

  Το ετοίμασε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με την Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, το Athens Pride και την Google     « Η Αθήνα, ένα σπίτι για όλους »: Αυτό είναι το βασικό σύνθημα τ...