Ο Γιώργος Κρητικός, δημιουργός της δημοφιλούς σειράς, μιλάει στο «Saronic Magazine».
Συνέντευξη στον Νότη Ανανιάδη
Από τις Σπέτσες στο «Porto Leone»
Από την έντυπη έκδοση
Παλιά, πολύ παλιά, ένας ραδιοφωνικός σταθμόςμός μάς έφερε κοντά. Το Κανάλι 1, του Δήμου Πειραιά, και αργότερα η «Πειραϊκή Πολιτεία», μια εβδομαδιαία εφημερίδα, με διευθυντή τον μακαρίτη Τριαντάφυλλο Δραβαλλιάρη κι εμένα αρχισυντάκτη, αποτέλεσαν την επαγγελματική αφορμή της φιλίας μας. Ο ταλαντούχος Γιώργος Κρητικός, από τις Σπέτσες, κι εγώ, νεαρός δημοσιογράφος, «συνωμοτούσαμε» οργανώνοντας αιρετικές εκπομπές και στήνοντας ανίερες στήλες.
Τα χρόνια πέρασαν, και ο παλιός φίλος, επιτυχημένος σεναριογράφος, που τη φετινή σεζόν υπογράφει το σενάριο του «Porto Leone», αλλά και του «Μια νύχτα μόνο», ανταποκρίθηκε στην πρόσκλησή μου, κατέβηκε στο λιμάνι και... ξεδίπλωσε τις σελίδες της δημιουργικής του πορείας.
Γιώργο, θα ακουστεί κλισέ, αλλά πώς ξεκίνησαν όλα;
Το 1962, τον καυτό μήνα Ιούλιο, ξεπετάχτηκα στο φως από μάνα την Αργυρώ και πατέρα τον Παναγιώτη. Στο πατρικό σπίτι της μάνας μου έγινε η γέννα, με μαμή την κυρία Μαρία, διπλωματούχο μαία. Το σημειώνω αυτό, γιατί οι περισσότερες γέννες γίνονταν από πρακτικές μαμές.
Παιδική ηλικία ελεύθερη, χαρούμενη και τραυματική, με ακούραστη όρεξη για παιχνίδι και για φαντασία. Όπως οι περισσότεροι, ζούσα μια διπλή ζωή: την κανονική ζωή και τη ζωή που φανταζόμουν ότι ζω.
Γι’ αυτό, και από πολύ νωρίς ένιωσα ότι το καταπιεστικό περιβάλλον της νησιωτικής επαρχίας, όπου μεγάλωνα, έμοιαζε με τον κορσέ που φορούσε η μάνα μου.
Κατάλαβα ότι γράφω καλά, όταν η δασκάλα του δημοτικού, η κυρία Μαίρη, με κοίταζε λιγωμένη από τη συγκίνηση διαβάζοντας την έκθεσή μου. Και δεν έμενε μόνο στη συγκίνηση· το πήγαινε παραπέρα. Λόγω πληθώρας μαθητών, μας είχαν χωρίσει σε δύο τμήματα. Με έστελνε, λοιπόν, να διαβάσω την έκθεσή μου στο τμήμα της δεσποινίδας Αρχοντούλας, της δασκάλας του άλλου τμήματος, για να της δείξει τι έχει στην τάξη της.
Και πώς μπαίνει η τηλεόραση στη ζωή σου;
Πρωτόγραψα για την τηλεόραση το 1978. Έτσι θέλω να λέω, αλλά απέχει έτη φωτός από την πραγματικότητα. Έστειλα κωμικές σκηνές για την τηλεοπτική σειρά «Λούνα Παρκ» στην εταιρεία παραγωγής, αλλά δεν μου απάντησε ποτέ κανείς. Παρ' όλα αυτά, στηνόμουν κάθε βράδυ, σίγουρος ότι κάποια στιγμή θα τις δω να παίζονται. Αποκλείεται να αγνοήσουν τον κόπο μου, έλεγα…
Τι λένε για σένα οι Σπέτσες σήμερα και τι γίνεται όταν έρχεσαι στον Πειραιά και στην Αθήνα;
Τι λέει για μένα το νησί; Επειδή είμαι χαμηλών τόνων, μπορεί να λένε «α, τι σεμνός», ή «ρε, λες να μη μιλάει επειδή μας σνομπάρει;», ή «ε, και που γράφει σίριαλ, άμα δεν βγαίνει στην τηλεόραση, τι να τον κάνουμε;», ή «σιγά, μωρέ», ή …
Τα πρώτα χρόνια, μετά το νησί, τα έζησα στην Καλλιθέα. Φίλοι –καινούργιοι φίλοι και μετά κι άλλοι φίλοι–, ελευθερία και αλητεία· κινηματογράφος και θέατρο· δίσκοι που τους λιώναμε στις βελόνες των πικάπ. Κι ύστερα συζητήσεις, ωραίοι τσακωμοί για τις διαφορετικές μας απόψεις, και γέλια μέχρι το πρωί.
Ο Πειραιάς και η Αθήνα δεν με ρώτησαν ποιος είμαι. Μου είπαν μόνο: «Αν έχεις κάτι να πεις, πες το». Κι εγώ είχα. Δεν ήξερα ακόμη πώς, αλλά είχα. Το ραδιόφωνο ήταν ο πρώτος μεγάλος έρωτας. Η φωνή χωρίς πρόσωπο, η εξομολόγηση στο σκοτάδι, η αίσθηση ότι μιλάς σε έναν και σε χιλιάδες ταυτόχρονα. Ως ραδιοφωνικός παραγωγός, έμαθα να ακούω πριν μιλήσω. Να σέβομαι τη σιωπή. Να καταλαβαίνω ότι ένα τραγούδι μπορεί να πει περισσότερα από δέκα έξυπνες ατάκες. Το μικρόφωνο έγινε εξομολογητήριο, παιχνίδι, όπλο και παρηγοριά. Κανάλι 15 για αρχή, εκεί στην πλατεία Μαβίλη. Οι πρώτες μου ραδιοφωνικές εκπομπές με τον φίλο από τότε και σκηνοθέτη Κώστα Αυγέρη. Μετά στο Κανάλι 1 του Πειραιά, μετά στον Ελλάδα FM και, τέλος, στον Πόλις 88,6.
Κι ύστερα στίχοι…
Παράλληλα, οι λέξεις συνέχιζαν να ζητούν χαρτί. Ως στιχουργός, ανακάλυψα ότι η μεγάλη πρόκληση δεν είναι να γράψει ωραία, αλλά να γράψεις αληθινά. Να χωρέσεις μια ολόκληρη ζωή σε τρεις στροφές και ένα ρεφρέν. Το «βάπτισμα» στη δισκογραφία το πήρα με συνθέτη τον Κώστα Καλδάρα, γιο του Απόστολου. Είδα να δίνουν πνοή στα λόγια μου φωνές που δεν πίστευα ότι θα συναντήσω ποτέ. Σωτηρία Μπέλλου, Βίκυ Μοσχολιού, Ελένη Βιτάλη, Ελένη Τσαλιγοπούλου…
Στην πορεία ακολούθησαν ολοκληρωμένες δισκογραφικές δουλειές με Χριστιάννα, Λένα Αλκαίου, Αλέκα Κανελλίδου, και συνεργασίες με αρκετούς συνθέτες και τραγουδιστές.
Και τα σενάρια πώς προκύπτουν;
Η σεναριογραφία ήρθε σαν φυσική συνέχεια της διπλής ζωής που ζούσα από παιδί. Οι ήρωες ήταν πάντα εκεί και με περίμεναν. Πρώτη μου δουλειά στην τηλεόραση ήταν το θέμα μιας ραδιοφωνικής εκπομπής. Μια ιστορία που είχα πει σε ραδιοφωνική εκπομπή την ημέρα των Θεοφανίων και μου ζητήθηκε να τη μεταφέρω στην τηλεόραση.
«Εν Ιορδάνη», με Βάνα Μπάρμπα και Σήφη Πολυζωίδη. Στη συνέχεια ήρθαν οι κωμωδίες: «Θα βρεις το δάσκαλό σου», «Πολυκατοικία», «Αστέρας Ραχούλας», «Πέτα τη φριτέζα», «Έλα στη θέση μου» και «Σε ξένα χέρια». Αλλά και τα δράματα: «Κλεμμένα όνειρα», «Το Δέκα», από το βιβλίο του Καραγάτση», «Το μαύρο ρόδο», «Μια νύχτα μόνο», «Porto Leone, στο δρόμο με τα κόκκινα φανάρια». Οι αγαπημένες μου δουλειές είναι το «Δέκα» και το «Porto Leone».
Πώς είναι η ζωή ενός συγγραφέα;
Σήμερα η ζωή μου είναι πιο ήσυχη εξωτερικά και πιο γεμάτη εσωτερικά. Δεν βιάζομαι, όπως παλιά. Έχω μάθει ότι η δουλειά δεν είναι αγώνας δρόμου, αλλά αντοχής.
Κρατάω τους ανθρώπους που αξίζουν, τις σιωπές που χρειάζονται και τις ιστορίες που επιμένουν να γραφτούν.
Δεν ξέρω αν πέτυχα. Ξέρω όμως ότι επέμεινα. Και αυτό, καμιά φορά, είναι μεγαλύτερο από την επιτυχία. Έμαθα να αντέχω την απόρριψη, να γελάω με τη ματαιοδοξία μου, να ξαναρχίζω από την αρχή. Η δουλειά μας είναι να πιστεύουμε σε κάτι που δεν υπάρχει ακόμη – και να το γράφουμε μέχρι να υπάρξει.
Πάμε ξανά στο νησί σου. Γιατί όλο στις Σπέτσες ξαναγυρνάς;
Τι λέει σήμερα το νησί για μένα; Ίσως τα ίδια. Ίσως και τίποτα. Και αυτό είναι εντάξει. Γιατί το παιδί που έγραφε εκθέσεις για να συγκινήσει τη δασκάλα του δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει για να συγκινήσει κάποιον άγνωστο.
Ωραία: Σπέτσες, Πειραιάς, Αθήνα, Σπέτσες. Δηλαδή;
Αν έπρεπε να συνοψίσω τη διαδρομή μου, θα έλεγα ότι δεν έψαξα ποτέ τη δημοσιότητα· έψαχνα πάντα τη συγκίνηση. Και, αν κάτι με χαρακτηρίζει, είναι ότι ακόμα –τόσα χρόνια μετά– συνεχίζω να ζω εκείνη τη διπλή ζωή: την κανονική και εκείνη που φτιάχνω με λέξεις.
Και, ευτυχώς, δεν έχω σταματήσει να πιστεύω ότι κάποια στιγμή, αργά το βράδυ, κάπου, κάποιος ακούει.
