Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Ιδανικό σημείο αναφοράς για την κάθε λογής Αριστερά έγινε αναπόφευκτα ο νεοεκλεγείς δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι.
Σχεδόν όλα τα αριστερά κόμματα, από την Ευρώπη μέχρι και την «Περονική» Νότια Αμερική, είδαν τη νίκη του 34χρονου μουσουλμάνου και αυτοαποκαλούμενου «Σοσιαλιστή δημοκράτη» ως την αρχή μιας προοδευτικής αναγέννησης ενάντια στην παγκόσμια δεξιά: ένα νέο είδωλο, ενάντια σε όλους τους «πλούσιους».
Το μήνυμα του Μαμντάνι επικεντρώθηκε κυρίως στις βαθύτερες αιτίες της κοινωνικής ανισότητας: τις τιμές των κατοικιών, το κόστος ζωής και την εργασιακή ανασφάλεια. Με άλλα λόγια, απευθύνθηκε στην ίδια δυσαρέσκεια που οδήγησε πολλούς ανθρώπους να ψηφίσουν τον Ντόναλντ Τραμπ πριν έναν χρόνο και που τώρα βλέπουν αυτές τις τάσεις να επιδεινώνονται, αντί να υποχωρούν.
Η πρόταση μιας «σοσιαλιστικής» και «δίκαιης» πολιτικής είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για έναν πληθυσμό που έχει στριμωχτεί εδώ και χρόνια ανάμεσα στην ανάπτυξη της ελίτ και ένα μη βιώσιμο κόστος ζωής για τους περισσότερους.
Ακριβώς όπως ο Τραμπ κέρδισε σε μεγάλα μέρη της Αμερικής πείθοντας τους ανθρώπους ότι οι πολιτικές των Δημοκρατικών δεν ήταν πλέον βιώσιμες και λογικές – ο Μαμντάνι ακολούθησε την ίδια πορεία, αλλά από τα αριστερά.
Για να επιβληθεί, ο Τραμπ έπρεπε να καταστρέψει το Ρεπουμπλικανικό κατεστημένο, αλλά χωρίς να είναι σε θέση ακόμη, να το αντικαταστήσει. Έτσι στις νέες εκλογικές δοκιμασίες, οι Ρεπουμπλικάνοι δεν βρήκαν πλέον την κατάλληλη ορμή για να κερδίσουν.
Το «σπίτι-κουκούλι»
Στην καρδιά του προγράμματος του Ζόραν Μαμντάνι βρίσκεται το δικαίωμα στη στέγαση σε μια από τις πιο ακριβές πόλεις στον κόσμο, όπου το μέσο ενοίκιο για ένα γκαρσονιέρα είναι 4.400 δολάρια το μήνα και αυξάνεται κατά 10% ετησίως, και όπου 300.000 άνθρωποι ζουν χωρίς στέγη.
Η στέγαση, το σπίτι- το «κουκούλι μέσα στο οποίο οι άνθρωποι παίρνουν μορφή», όπως έλεγε ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος Βάλτερ Μπένγιαμιν πριν έναν αιώνα- έχει εξελιχθεί σήμερα σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των κοινωνιών στην Αμερική, αλλά και στην Ευρώπη. Το να έχει κανείς μια στέγη πάνω από το κεφάλι του είναι πραγματικά ένα ζήτημα της κοινότητας, που μπορεί να εξελιχθεί όμως και σε πηγή κοινωνικής σύγκρουσης . Και ο Μαμντάνι το αξιοποίησε στην προεκλογική του εκστρατεία.
Το ερώτημα είναι βέβαια αν θα καταφέρει να επιλύσει το στεγαστικό στο Μανχάταν- στο «Μεγάλο Μήλο» , που μπορεί προσωρινά να έγινε «Κόκκινο». Και το μεγάλο μέρος της επιτυχίας του Μαμντάνι θα εξαρτηθεί από το πώς και ποιες υποσχέσεις θα τηρήσει, όντας στο τιμόνι της Νέας Υόρκης.
Και αν επίσης, η απήχηση του Μαμντάνι μπορεί να έχει πέραση και εκτός του οικοσυστήματος της Νέας Υόρκης. Και κατά πόσο αποτελεί πρότυπο για την επανασύνδεση του Δημοκρατικού κόμματος με την πλειοψηφία του αμερικανικού εκλογικού σώματος, κατ` αρχήν στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο σε ένα χρόνο.
Παρά τον ισχυρό συμβολισμό της, η νίκη του Μαμντάνι δεν είναι πάντως, η πιο σημαντική από τις εκλογές που διεξήχθησαν την Τρίτη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τις εκλογές για την ανάδειξη κυβερνητών στο Νιού Τζέρσεϊ και την Βιρρτζίνια, επίσης. Και στις δύο πολιτείες από δύο γυναίκες με μετριοπαθές προφίλ.
Ρήγμα στους Δημοκρατικούς
Η νίκη του Μαμντάνι έδειξε πως το Δημοκρατικό κόμμα τείνει να «διασπαστεί», στη Νέα Υόρκη και ενδεχομένως και σε άλλες αμερικανικές μητροπόλεις. Στέλνοντας στον «κάλαθο» τον «Μπαϊντενισμό».
Η εκλογή του Μαμντάνι ανοίγει ταυτόχρονα ένα ρήγμα εντός του Δημοκρατικού Κόμματος. Ενώ αποτελεί μια σαφή απόρριψη του Τραμπ, συνιστά επίσης και απόρριψη της κυρίαρχης μορφής του Δημοκρατικού κόμματος.
Και το ερώτημα είναι πώς μπορούν οι δύο πλευρές αυτού του Δημοκρατικού κόμματος, τόσο έντονα αντιφατικές από πολλές απόψεις και χωρίς κανέναν χαρισματικό ηγέτη στον ορίζοντα με την εξουσία να τις ενώσει, να συνυπάρχουν;
Η περίπτωση Μαμντάνι ήταν άλλωστε μια μειοψηφική αριστερή υποψηφιότητα που ξεπέρασε την τρομερή πολιτική μηχανή των Δημοκρατικών της Νέας Υόρκης με την υποστήριξη του προοδευτικού κινήματος με επικεφαλής τον γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς και την βουλευτή Αλεσάνδρια Οκάσιο – Κορτέζ.
Μόνο ο Μπάρακ Ομπάμα το κατάλαβε έστω και καθυστερημένα και, προσπάθησε να μπει στο «αριστερό άρμα», δηλώνοντας τη στήριξή του στον Μαμντάνι .
«Τρομάζει» πολλούς
Αναμφίβολα, ο νέος δήμαρχος της Νέας Υόρκης τρομάζει πολλούς με το «προσιτό» μοντέλο πόλης που προωθεί. Είναι άλλωστε «διαποτισμένος» με μια ιδεολογία που τρομάζει τον μέσο, ??«πληροφορημένο», Αμερικανό.
Πολλοί αναρωτιούνται αν είναι καν, δυνατό. Η ελίτ της Γουόλ Στριτ φοβάται μήπως χάσει τα κερδισμένα προνόμιά της. Ο φόβος ορισμένων συνδυάζεται με τον μεταδοτικό ενθουσιασμό άλλων.
Το γεγονός πάντως, ότι τμήματα της οικονομικής ελίτ, όπως ο Αλεξάντερ Σόρος, γιος του διαβόητου μεγιστάνα, γιόρτασαν τη νίκη του Μαμντάνι, μιλώντας για το « αμερικανικό όνειρο που συνεχίζεται » υποδηλώνει ότι ακόμη και ο 34χρονος «κομμουνιστής»-κατά τον Τράμπ- δήμαρχος χρειάζεται την υποστήριξη ενός μέρους της παγκόσμιας ελίτ: από τον Ομπάμα μέχρι τον Σόρος , πολλοί καταλαβαίνουν πλέον ότι η καταστροφική δύναμη του λεγόμενου «Μπαϊντενισμού » εκρήγνυται από τα αριστερά, Και ό,τι ο προοδευτικός κόσμος βαδίζει προς ένα νέο σταυροδρόμι.
Θα είναι ο αριστερός ριζοσπαστισμός το πραγματικό αντίδοτο για την Αμερική ή θα ωθήσει περαιτέρω προς μια οριστική εμφύλια και κοινωνική σύγκρουση;
Πηγή: Ναυτεμπορική
