Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Η πρώτη ομιλία του νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν βιντεοσκοπήθηκε ούτε καν ηχογραφήθηκε. Ηταν ένα γραπτό μήνυμα. Ζωντανός, τραυματισμένος ή νεκρός, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ , δεν φαίνονται σημάδια υποχώρησης από το καθεστώς στην Τεχεράνη.
Το αντίθετο μάλιστα: Η νέα ηγεσία, που ελέγχεται πλήρως πλέον από τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Επανάστασης, θέλει να εκδικηθεί «το αίμα των μαρτύρων, να συνεχίσει τις εκτοξεύσεις πυραύλων και τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. Τα παίζουν όλα για όλα, γιατί δεν έχουν τίποτα να χάσουν πέρα από την εξουσία τους.
Οι Ιρανοί παίζουν με τον χρόνο, πιστεύοντας ότι η στρατηγική αυτή θα γονατίσει την παγκόσμια οικονομία και θα αναγκάσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να σταματήσουν – έστω και προσωρινά – την επίθεση.
Στην πραγματικότητα είναι σαφές ότι οι Αμερικανοί είναι αυτοί που αναζητούν διέξοδο στον πόλεμο, καθώς οι αντιδράσεις μεγαλώνουν-κυρίως στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οσο και αν ο πρόεδρος Τραμπ απειλεί και πάλι με ένα νέο «συντριπτικό πλήγμα», οι περισσότεροι αναλυτές περιμένουν πότε και πώς θα ανακοινώσει ότι έχει επιτύχει τους στόχους του. Δίνοντας στο καθεστώς της Τεχεράνης μια ακόμη «περίοδο χάριτος» για να επανεξετάσει τη θέση του και να συμφωνήσει σε διαπραγματεύσεις, με την απειλή ότι εάν αυτές αποτύχουν, τα όπλα θα έχουν και πάλι τον πρώτο λόγο.
Φαίνεται πάντως ότι ο στόχος πλέον δεν είναι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, αλλά η αποδυνάμωσή του. Το πόσο έχει αποδυναμωθεί θα φανεί τους επόμενους μήνες. Και αν τελικά επιτευχθεί αλλαγή καθεστώτος, δεν θα συμβεί αμέσως. Θα χρειαστούν μήνες ίσως και χρόνια.
«Κάηκαν» οι Patriot
Μέχρι στιγμής πάντως, ο πόλεμος έχει «κάψει» τις μετοχές της αμερικανικής αρμάδας και ειδικά του αντι-πυραυλικού συστήματος Patriot. Σε δύο εβδομάδες πολέμου, για την αναχαίτιση των ιρανικών πυραύλων και drones, έχουν ήδη εκτοξευθεί πάνω από 1000 Patriot. Για σύγκριση – στα τέσσερα χρόνια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, έχουν χρησιμοποιηθεί συνολικά από το Κίεβο, «μόνο» 600 πύραυλοι Patriot
Και οι Αμερικανοί ζήτησαν τώρα από τη Νότια Κορέα να στείλει στον Κόλπο δικές της συστοιχίες Patriot για να ενισχυθεί η άμυνα των αραβικών χωρών του Κόλπου από τις συνεχιζόμενες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις. Αυτή η υπόθεση ανησυχεί βέβαια τη Σεούλ, η οποία φοβάται ότι θα μείνει απροστάτευτη σε περίπτωση αντιπαράθεσης με τη Βόρεια Κορέα.
Το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον σκέφτηκε να αποδυναμώσει τη Νότια Κορέα για να αποφύγει καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στη Μέση Ανατολή, λέει πολλά.
One man show
Σε κάθε περίπτωση, όλα όσα βλέπουμε να συμβαίνουν στον Κόλπο, δεν είναι αποτέλεσμα της αποτυχίας του Αμερικανικού στρατού, ούτε της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου ή της τρομοκρατικής φύσης του ιρανικού καθεστώτος.
Το καθεστώς των μουλάδων παραμένει αμετάβλητο για 47 χρόνια, κι όμως το Στενό του Ορμούζ δεν είχε ποτέ πριν κλείσει, υπό την απειλή των πυραύλων ή ναρκών.
Αυτό που έχει αποτύχει είναι δυστυχώς οι θεσμοί μιας δημοκρατικής χώρας, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ολες οι αποφάσεις λαμβάνονται από τον πρόεδρο και λίγους συνεργάτες του και οι παρακάμπτονται.
Το Κογκρέσο έχει αγνοηθεί. Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου ουσιαστικά έχει εξαφανιστεί: ο ρόλος του καλύπτεται από τον Μάρκο Ρούμπιο, που είναι επίσης και υπουργός Εξωτερικών, αλλά ο ίδιος δεν είχε κανένα ρόλο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Αντί για τον Ρούμπιο, οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη ανατέθηκαν στον Στιβ Γουίτκοφ, μεγιστάνα των ακινήτων, όπως και στον γαμπρό του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Αμερικανικά μέσα γράφουν ότι ο Γουίτκοφ αγνόησε τις εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών ή το Στέιτ Ντηπάρτμεντ, πριν διαπραγματευτεί με μερικά από τα πιο επικίνδυνα καθεστώτα του κόσμου.
Το προσωπικό του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, του κορυφαίου οργάνου του Λευκού Οίκου για την εξωτερική και αμυντική πολιτική, έχει συρρικνωθεί. Το ίδιο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποδυναμώνεται ολοένα και περισσότερο, με απολύσεις, αποχωρήσεις και παραγκωνισμένους εμπειρογνώμονες, όπως λέει ο Ρίτσαρντ Χάας, πρώην σύμβουλος του Προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου.
Ολοι πληρώνουν το «μάρμαρο»
Και έτσι όλοι πληρώνουν ένα υπέρογκο κόστος. Σε ανθρώπινες ζωές, για την παγκόσμια οικονομία, για την καταστροφή στον Κόλπο, αλλά και την αγοραστική δύναμη δισεκατομμυρίων οικογενειών. Το “one man Show” έχει όμως πολιτικό κόστος για τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο του στις δημοσκοπήσεις, κάπου οκτώ μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο.
Αν λειτουργούσαν όμως πραγματικά οι θεσμοί στην Αμερική θα είχαν προειδοποιήσει τον πρόεδρο Τραμπ ότι η αποκεφαλισμός του συστήματος στην Τεχεράνη, η ανακοίνωση αλλαγής καθεστώτος, η απαίτηση «επιλογής» του επόμενου ηγέτη του Ιράν και μάλιστα ,χωρίς χερσαία εισβολή, θα είχε ανοίξει την «Πόρτα της Κολάσεως, Όπως κινδυνεύει να ανοίξει σήμερα…
Πηγή: Ναυτεμπορική
