Οταν η στέγη γίνεται «ηφαίστειο» - Άρθρο του Μιχάλη Ψύλου

Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

Από τη Μαδρίτη ως την Αθήνα και το Βερολίνο, η Ευρώπη βλέπει τις πόλεις της να γίνονται ολοένα και πιο απρόσιτες για τους πολίτες τους.
Το χάσμα μεταξύ κόστους στέγασης και αγοραστικής δύναμης διευρύνεται στις περισσότερες μεγάλες πόλεις της Γηραιάς Ηπείρου.

Σε πολλές πόλεις, τα ενοίκια απορροφούν έως και το 80% του μισθού, σύμφωνα με ανάλυση της Tradingpedia.

Μεταξύ 2010 και δεύτερου τριμήνου του 2025 επίσης, οι τιμές των κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 60,5%, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 28,8%. Ωστόσο, αυτά είναι μέσα στοιχεία: στα πιο ελκυστικά αστικά κέντρα, οι αυξήσεις είναι πολύ πιο σημαντικές.

Στην Ελλάδα , σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, τα νοικοκυριά δαπανούν περίπου το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στεγαστικές δαπάνες.

Για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται διαχρονικά μεταξύ 68% και 93%, όταν στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινείται περίπου μεταξύ 35% και 40%.

Εκατομμύρια «Μαρικάρμεν»
Η αυξανόμενη έλλειψης στέγασης και τα πανάκριβα ενοίκια έχουν γίνει οξύ πολιτικό ζήτημα.

Το στεγαστικό οδηγεί την Ισπανία σε πρόωρες εκλογές. Αφορμή η απόπειρα εκδίωξης της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι που η οικογένειά της νοίκιαζε επί 70 χρόνια.

Το ίδιο πρόβλημα έφερε ουσιαστικά την Αριστερά στην πρώτη θέση στις εκλογές στο Βερολίνο, αφού υποσχέθηκε «κοινωνικοποίηση» της στέγης.

Εκατομμύρια «Μαρικάρμεν» ζουν με την αγωνία της έξωσης σε όλη την Ευρώπη.  Η στεγαστική κρίση επηρεάζει σχεδόν τους πάντες. Πολλοί κινδυνεύουν να απελαθούν από τις πόλεις όπου ζούσαν πάντα.

Πολιτικές απαντήσεις
Γι’ αυτό χρειάζονται πολιτικές απαντήσεις. Η στεγαστική κρίση βρίσκεται πλέον στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά εναπόκειται στα επιμέρους κράτη να μετατρέψουν αυτήν την προτεραιότητα σε συγκεκριμένα μέτρα.

Όχι απαραίτητα για να τιμωρηθεί η ιδιοκτησία κατοικίας, αλλά για να ανταμείψει αυτό που πραγματικά αυξάνει τη σταθερή προσφορά στέγασης.

Χρειαζόμαστε περισσότερες δημόσιες κατοικίες, οικονομικά προσιτές κοινωνικές κατοικίες και εργαλεία για τη μείωση του κινδύνου αθέτησης πληρωμών για τους ιδιοκτήτες ακινήτων χωρίς να τον μετακυλίσουν στους ενοικιαστές.

Οσο όμως η στέγαση συνεχίζεται να αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως εισόδημα, τότε πρέπει να προετοιμαστούμε για το χειρότερο.

Η  στεγαστική κρίση δεν θα γίνεται πλέον απλώς ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά ζητήματα που η Ευρώπη θα καλείται ολοένα και περισσότερο να αντιμετωπίσει. Αλλά θα είναι «το» ζήτημα. Που μαζί με την αυξανόμενη φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης θα εξελιχθεί σε «κοινωνικό ηφαίστειο».

Ενας «τυφλοπόντικας» που θα σκάβει νέες σήραγγες κάτω από την παλιά Ευρώπη και θα μπορούσε να γίνει η άγνωστη ποσότητα σε κάθε εκλογική εξίσωση.

Πηγή: Ναυτεμπορική