Σαν σήμερα, στις 26 Μαΐου του 1969, το δωμάτιο 1472 του ξενοδοχείου «Queen Elizabeth» στο Μόντρεαλ του Καναδά μετατρεπόταν στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής. Ο Τζον Λένον και η Γιόκο Όνο ξεκινούσαν το δεύτερο «Bed-In» της ζωής τους, μια πρωτότυπη, «επί κλίνης» διαμαρτυρία ενάντια στον Πόλεμο του Βιετνάμ.
Όταν ένας δημοσιογράφος ρώτησε τότε τον Λένον ποιος ήταν ο σκοπός αυτής της ενέργειας, εκείνος απάντησε αυθόρμητα: «All we are saying is give peace a chance» (Αυτό που λέμε είναι, δώστε μια ευκαιρία στην ειρήνη). Η ατάκα αυτή έγινε ακαριαία ο παγκόσμιος, διαχρονικός ύμνος του αντιπολεμικού κινήματος, ο οποίος ηχογραφήθηκε λίγες μέρες μετά, την 1η Ιουνίου, μέσα στο ίδιο δωμάτιο με ένα απλό κασετόφωνο.
Όταν η Ποπ Κουλτούρα έβγαινε στους δρόμους (και στα κρεβάτια) για την ειρήνη
Το 1969, η νεολαία και η καλλιτεχνική κοινότητα δεν έμεναν απαθείς. Εκμεταλλευόμενοι τη σαρωτική δημοσιότητα του πρόσφατου γάμου τους, ο Λένον και η Όνο άνοιγαν τις πόρτες των ξενοδοχείων τους (πρώτα στο Άμστερνταμ και μετά στον Καναδά) από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ στους δημοσιογράφους.
Αν και πολλοί ρεπόρτερ συνέρρεαν αναζητώντας «ροζ» πικάντικα στιγμιότυπα, έβρισκαν το ζευγάρι καθισμένο στο κρεβάτι να μιλά με πάθος για τη δικαιοσύνη και τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Ακόμα και όταν ο Τύπος τους κατηγόρησε για αυτοπροβολή –καθώς οι Beatles ουσιαστικά διαλύονταν και ο καθένας κοίταζε την καριέρα του– ο Λένον απαντούσε κοφτά πως, αν ήθελε απλώς χρήματα και δόξα, μπορούσε να γράψει ένα σουξέ σε μία ώρα αντί να εξαντλείται συζητώντας για την ειρήνη.
Το Bed-In δεν ήταν μια απομονωμένη πράξη· ήταν το σύμβολο μιας εποχής όπου εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πλημμύριζαν τους δρόμους, αμφισβητούσαν τις κυβερνήσεις τους και απαιτούσαν να σταματήσει η σφαγή στο Βιετνάμ. Το αντιπολεμικό κίνημα είχε φωνή, είχε νεύρο και ανάγκαζε την πολιτική ηγεσία να υπολογίζει το κόστος των επιλογών της.
Το σήμερα: Φλεγόμενος πλανήτης και ένα ανύπαρκτο κίνημα
Στη σημερινή εποχή, το σκηνικό αυτό μοιάζει με μακρινό, σχεδόν εξωπραγματικό παραμύθι. Ο πλανήτης έχει κυριολεκτικά φουντώσει από τους πολέμους. Από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, μέχρι τις ξεχασμένες συγκρούσεις στην Αφρική, η βία, οι βομβαρδισμοί και ο θάνατος αμάχων αποτελούν καθημερινή είδηση στα δελτία των οκτώ.
Ωστόσο, το μεγάλο παράδοξο της εποχής μας είναι η εκκωφαντική σιωπή της κοινωνίας των πολιτών. Το αντιπολεμικό κίνημα στη σημερινή εποχή παραμένει ουσιαστικά ανύπαρκτο. Εκεί όπου κάποτε υπήρχαν μαζικές πορείες, συναυλίες διαμαρτυρίας και καλλιτέχνες που έβαζαν το κύρος τους μπροστά για να σταματήσουν τα όπλα, σήμερα κυριαρχεί η παθητικότητα, ο κυνισμός ή –ακόμα χειρότερα– η επιλεκτική ευαισθησία. Η κοινή γνώμη μοιάζει εγκλωβισμένη σε μια ιδιότυπη «οπαδική» λογική, επιλέγοντας στρατόπεδο ανάλογα με τα γεωπολιτικά της συμφέροντα, αντί να καταδικάζει τον πόλεμο ως αυτοτελές έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.
Οι σύγχρονοι σταρ της μουσικής και του κινηματογράφου, με ελάχιστες εξαιρέσεις, προτιμούν την ασφάλεια της σιωπής ή των «πολιτικά ορθών» αναρτήσεων στα social media, φοβούμενοι μην χάσουν χορηγούς και ακολούθους. Κανείς δεν θα «λέρωσε» την εικόνα του, ούτε θα ρίσκαρε την καριέρα του για να κλειστεί σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου φωνάζοντας για την ειρήνη.
Η διαχρονική υπενθύμιση του Λένον
Πενήντα επτά χρόνια μετά από εκείνο το πρωινό στο Μόντρεαλ, η επέτειος του Bed-In δεν είναι απλώς μια νοσταλγική αναδρομή στο παρελθόν της ροκ ιστορίας. Είναι ένας καθρέφτης που αντανακλά τη σημερινή μας απάθεια.
Ο Λένον και η Γιόκο απέδειξαν ότι η ειρήνη δεν είναι μια ουτοπική, παθητική κατάσταση, αλλά μια ενεργή διεκδίκηση που απαιτεί φωνή, φαντασία και θράσος. Όσο οι σειρήνες του πολέμου ηχούν ξανά στην Ευρώπη και τη γειτονιά μας, το «Give Peace a Chance» παραμένει επίκαιρο, μόνο που σήμερα, δυστυχώς, δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να το τραγουδήσουν στους δρόμους.
