Μια εντυπωσιακή θεωρία συνωμοσίας, η οποία συνδέει τη CIA με έναν από τους πιο ιστορικούς αγώνες στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων, έρχεται ξανά στο φως της δημοσιότητας πενήντα έξι χρόνια μετά τη διεξαγωγή του.
Η αποκάλυψη αυτή συμπίπτει χρονικά με την αντίστροφη μέτρηση για το επόμενο Μουντιάλ, το οποίο πρόκειται να φιλοξενηθεί στα γήπεδα των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και του Μεξικού. Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ο δραματικός προημιτελικός του 1970 στο Μεξικό, όπου η Αγγλία ηττήθηκε από τη Δυτική Γερμανία με 3-2, χάνοντας έτσι την ευκαιρία να υπερασπιστεί τον τίτλο της Παγκόσμιας Πρωταθλήτριας που είχε κατακτήσει τέσσερα χρόνια νωρίτερα, το 1966.
Όσο εξωπραγματικό κι αν ακούγεται, η συγκεκριμένη θεωρία υποστηρίζει ότι η αγγλική ήττα δεν ήταν προϊόν αγωνιστικής ανωτερότητας των Γερμανών, αλλά αποτέλεσμα μιας καλά οργανωμένης επιχείρησης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, η ξαφνική τροφική δηλητηρίαση που υπέστη ο θρυλικός Άγγλος τερματοφύλακας Γκόρντον Μπανκς λίγες ώρες πριν από τη σέντρα δεν ήταν τυχαία, αλλά σκόπιμη ενέργεια σαμποτάζ. Η απουσία του Μπανκς, ο οποίος εκείνη την περίοδο θεωρούνταν ο κορυφαίος γκολκίπερ στον πλανήτη, αποδείχθηκε καθοριστική για την εξέλιξη της αναμέτρησης.
Το χρονικό της ασθένειας και οι αμφιβολίες της οικογένειας
Ο Γκόρντον Μπανκς, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2019 σε ηλικία 81 ετών, είχε παρουσιάσει τα πρώτα συμπτώματα αδιαθεσίας μετά το τελευταίο παιχνίδι της φάσης των ομίλων κόντρα στην Τσεχοσλοβακία. Αν και αρχικά φάνηκε να αναρρώνει, υπέστη σοβαρή υποτροπή το πρωινό του μεγάλου προημιτελικού. Τη θέση του κάτω από τα δοκάρια πήρε εσπευσμένα ο τερματοφύλακας της Τσέλσι, Πίτερ Μπονέτι, ο οποίος δέχθηκε έντονη κριτική καθώς πολλοί του καταλόγισαν ευθύνη και για τα τρία γκολ της Δυτικής Γερμανίας. Παράλληλα, πολλοί αναλυτές στάθηκαν και στην απόφαση του προπονητή να αντικαταστήσει τον Μπόμπι Τσάρλτον στο 70ό λεπτό της αναμέτρησης.
Η υπόθεση πήρε νέα τροπή έπειτα από μια τριετή δημοσιογραφική έρευνα που εξέτασε εξονυχιστικά τους ισχυρισμούς περί δολιοφθοράς. Η έρευνα ξεκίνησε όταν ο Γκάμπριελ Γκέιτχαουζ, πρώην συντάκτης διεθνών θεμάτων της καταξιωμένης εκπομπής Newsnight του BBC, προσεγγίστηκε από τον εγγονό του Μπανκς, Εντ Τζέρβις. Στην αυτοβιογραφία του, ο εμβληματικός τερματοφύλακας είχε αποδώσει την περιπέτειά του σε ένα χαλασμένο μπουκάλι μπίρας. Ωστόσο, ο εγγονός του αποκάλυψε ότι ο παππούς του παρέμενε πάντα βαθιά καχύποπτος με το περιστατικό, ενώ και ο γιος του, Ρόμπερτ Μπανκς, επιβεβαίωσε ότι στον πατέρα του φαινόταν εξαιρετικά περίεργο το γεγονός ότι από ολόκληρη την αποστολή αρρώστησε μόνο εκείνος και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό.
Η μαρτυρία του γερουσιαστή και το πολιτικό παρασκήνιο
Οι υποψίες ενισχύθηκαν σημαντικά από τις αποκαλύψεις του κορυφαίου αθλητικού συντάκτη Μπράιαν Γκλάνβιλ, ο οποίος στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 2007 με τίτλο «England Managers: The Toughest Job In Football», έγραψε ανοιχτά ότι με το πέρασμα των χρόνων πείστηκε πως ο Μπανκς έπεσε θύμα σαμποτάζ. Ο Γκλάνβιλ, ο οποίος απεβίωσε πέρυσι σε ηλικία 93 ετών, είχε εκμυστηρευτεί στον Γκέιτχαουζ μια συγκλονιστική συνομιλία. Σύμφωνα με τον Γκλάνβιλ, ο συνάδελφός του Μπομπ Όξμπι είχε ξάδελφο τον Στιούαρτ Σάιμινγκτον, ο οποίος διετέλεσε γερουσιαστής του Μιζούρι από το 1952 έως το 1976 και συμμετείχε στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, έχοντας άμεση πρόσβαση σε απόρρητες ενημερώσεις της CIA.
Όταν η κουβέντα ήρθε στο Μουντιάλ του 1970, ο Σάιμινγκτον φέρεται να είπε χαρακτηριστικά στον Όξμπι ότι η δηλητηρίαση του Μπανκς ήταν έργο της CIA, προσθέτοντας με νόημα πως δεν υπήρχε περίπτωση οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιτρέψουν στην Αγγλία να αποκλείσει τη Βραζιλία. Το γεωπολιτικό κίνητρο πίσω από αυτή την υποτιθέμενη παρέμβαση ήταν η στήριξη της στρατιωτικής δικτατορίας της Βραζιλίας, την οποία η κυβέρνηση του Λίντον Τζόνσον είχε βοηθήσει να ανέλθει στην εξουσία το 1964. Έξι χρόνια αργότερα, το καθεστώς αντιμετώπιζε έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια και η κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου από την «Σελεσάο» θεωρήθηκε από την Ουάσιγκτον ως το ιδανικό εργαλείο για την ανάκτηση της εγχώριας δημοτικότητάς του.
Στο πλαίσιο της έρευνάς του, ο Γκέιτχαουζ ανακάλυψε στα επίσημα αρχεία της CIA ένα έγγραφο του 1971, το οποίο σημείωνε ότι ο τότε πρόεδρος της Βραζιλίας, στρατηγός Εμίλιο Γκαραστάζου Μέντιτσι, κατάφερε να εκμεταλλευτεί με εξαιρετική επιδεξιότητα τον θρίαμβο της εθνικής ομάδας για πολιτικό όφελος. Παρά το γεγονός ότι οι πηγές του δημοσιογράφου εντός των μυστικών υπηρεσιών δήλωσαν ότι δεν είχαν ακούσει ποτέ για τη συγκεκριμένη επιχείρηση, ο Γκέιτχαουζ υπενθύμισε τη δημόσια κατάθεση ενός βιολόγου της CIA στη Γερουσία κατά τη δεκαετία του 1970, ο οποίος είχε επιβεβαιώσει την ύπαρξη εξελιγμένων ουσιών που μπορούσαν να προκαλέσουν ακαριαία σφοδρή στομαχική διαταραχή χωρίς να αφήσουν ίχνη.
Πληροφορίες από το protothema.gr