Γράφει η Σούζαν Ράμπι - Νταν*
Γιατί στον Πόρο… - Γράφει η Σούζαν Ράμπι - Νταν
Ο Έντουαρντ Τικ, συγγραφέας του βιβλίου Passage to Poros: In the Sanctuary of the Sea God, με γνώρισε στον Πόρο το 2010. Είμασταν μια ομάδα οκτώ προσκυνητών που μαθαίναμε για την ελληνική μυθολογία, με έμφαση στον Ασκληπιό, τον θεραπευτή και δάσκαλο του Ιπποκράτη. Στα πιο πρόσφατα ταξίδια μας εστιάσαμε επίσης στον Ποσειδώνα και στο Ιερό του στην κορυφή της Καλαυρίας. Από τότε επιστρέφω εδώ συνεχώς.
Ο Πόρος έχει μια ιδιαίτερη ποιότητα, μια φιλόξενη ατμόσφαιρα που είναι ταυτόχρονα παρηγορητική και τρυφερή. Είτε πρόκειται για τον εργάτη που καθαρίζει τα αγριόχορτα στα πίσω σοκάκια, είτε για τον σερβιτόρο, είτε για την ηλικιωμένη γιαγιά που κάθεται στον πάγκο της και παρατηρεί τους περαστικούς, το «Καλημέρα» ανταποδίδεται πάντα με το ίδιο και συνήθως με ένα μεγάλο χαμόγελο. Στην περίπτωση της γιαγιάς στην αρχή του δρόμου στον Συνοικισμό που ανεβαίνει προς το Ιερό του Ποσειδώνα, είναι ένα ακαριαίο χαμόγελο και ένα διπλό «Καλημέρα! Καλημέρα!».
Ως στρατιωτικός ιστορικός, εκτιμώ ιδιαίτερα την αίσθηση ιστορίας που έχουν οι Ποριώτες. Κάθε πρωί στη ναυτική βάση ακούγεται η αποκριτική σάλπιγγα καθώς υψώνεται η ελληνική σημαία, και το βράδυ παίζει μια ελληνική εκδοχή του Last Post καθώς η σημαία κατεβαίνει για τη νύχτα. Ακόμα και ο δρόμος μου εδώ λέγεται 28ης Οκτωβρίου, που είναι η μέρα του «Όχι» κάθε χρόνο. Η 28η Οκτωβρίου τιμά την ημέρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στις 28 Οκτωβρίου 1940, όταν ο Μουσολίνι, μέσω του πρέσβη του στην Ελλάδα, έδωσε στον Έλληνα πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά τελεσίγραφο. Απαίτησε να περάσει ο ιταλικός στρατός τα αλβανικά σύνορα προς την Ελλάδα και να καταλάβει στρατηγικά σημεία της χώρας. Η απάντηση ήρθε στα γαλλικά, τη διπλωματική γλώσσα της εποχής: «Alors, c’est la Guerre» – «Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο». Συντομεύτηκε στην ουσία της: «Όχι». Δεν επιτρέπεται. Στη συνέχεια, ο επόμενος πρωθυπουργός, ο Ποριώτης Αλέξανδρος Κορυζής, δήλωσε: «Η Ελλάδα δεν θα επιτρέψει στα γερμανικά στρατεύματα να πατήσουν το έδαφός της· θα υπερασπιστεί την ελευθερία και την ανεξαρτησία της και θα αντισταθεί με όλη τη δύναμη που διαθέτει». Λέγεται ότι αυτή η στάση καθυστέρησε τα σχέδια του Χίτλερ και επηρέασε πραγματικά το χρονοδιάγραμμα του πολέμου.
Οι απαντήσεις του Μεταξά και του Κορυζή μου θυμίζουν την αρχαιότερη απάντηση του βασιλιά των Σπαρτιατών Λεωνίδα προς τον Πέρση βασιλιά Ξέρξη στη μάχη των Θερμοπυλών το 480 π.Χ. Ο Ξέρξης απαίτησε να παραδώσουν οι Σπαρτιάτες τα όπλα τους. Ο Λεωνίδας έστειλε απεσταλμένο με την απάντηση, περίπου μεταφρασμένη: «Ελάτε να τα πάρετε».
Αυτό το περήφανο, ανεξάρτητο και αψηφιστικό πνεύμα ζει και βασιλεύει στον Πόρο. Το βλέπω. Ήμουν εδώ την 28η Οκτωβρίου και ήταν μεγάλη υπόθεση: όλο το νησί βγήκε στους δρόμους για να τιμήσει αυτό το κομμάτι της ιστορίας και την ακλόνητη στάση του λαού εκείνη την τρομερή περίοδο. Η μέρα γιορτάστηκε με παρέλαση, παραδοσιακές στολές, ομιλίες, μουσική και ευλογίες από τους τοπικούς ορθόδοξους ιερείς.
Οι άνθρωποι, οι παραδόσεις, η γη γύρω από το χωριό, το φαγητό, η ιδιαίτερη ποιότητα του φωτός και το εξαιρετικό τιρκουάζ μπλε της γύρω θάλασσας θα με τραβούν πάντα εδώ. Είναι πάντα χαρά να κατεβαίνω από το φέρι και να περπατάω στους γνώριμους δρόμους προς όποιο μέρος μένω. Πάντα θα επιστρέφω στον υπέροχο Πόρο.
Βιογραφικό
Η Σούζαν Ράμπι-Νταν είναι Καναδή συγγραφέας, στρατιωτική ιστορικός και ξεναγός σε πεδία μαχών στη Γαλλία και το Βέλγιο. Έχει διανύσει πολλούς δρόμους: κτηνοτρόφος αθλητικών αλόγων, ταξιδιώτισσα με μοτοσικλέτα, πολυταξιδεμένη και πάντα συγγραφέας. Έχει γράψει οκτώ βιβλία, ένα προτάθηκε για βραβείο. Οι δυναμικές παρουσιάσεις της για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο χαρακτηρίζονται συναρπαστικές και παθιασμένες.
Το 2011 ακολούθησε με μοτοσικλέτα τη διαδρομή του ποιητή του «In Flanders Fields», Τζον ΜακΚρέι, στη Γαλλία και το Βέλγιο – «ο πιο κοντινός τρόπος να πλησιάσω το άλογο, με το οποίο ταξίδευε στον πόλεμο».
Οι εξατομικευμένες ξεναγήσεις της συχνά γίνονται λυτρωτικές για τους πελάτες της, καθώς κατανοούν τι πέρασαν οι συγγενείς τους στους Παγκοσμίους Πολέμους. Συνεχίζει να ταξιδεύει, με ιδιαίτερη αγάπη για την Ελλάδα, την ιστορία και τη μυθολογία της.
