Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη φέρνει νέα δεδομένα για τα οφέλη του καθημερινού περπατήματος, ιδιαίτερα για όσους διατρέχουν κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης λόγω γενετικής προδιάθεσης για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Alzheimer’s Association International Conference, υποδεικνύει ότι η τακτική φυσική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα, μπορεί να ενισχύσει τις γνωστικές λειτουργίες και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Η μελέτη παρακολούθησε για 10 χρόνια περίπου 3.000 άτομα ηλικίας 70-79 ετών, καταγράφοντας τις συνήθειες τους στο περπάτημα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι διατήρησαν ή αύξησαν τη φυσική τους δραστηριότητα παρουσίασαν βελτίωση στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και την εκτελεστική λειτουργία του εγκεφάλου. Τα οφέλη ήταν ιδιαίτερα εμφανή σε όσους φέρουν το γονίδιο APOE4, το οποίο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ. Σημειώνεται ότι η μελέτη, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους επιστήμονες ή δημοσιευτεί, παρέχει σημαντικές ενδείξεις για τη σχέση άσκησης και εγκεφαλικής υγείας.
Η δρ. Cindy Barha, επίκουρη καθηγήτρια κινησιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Calgary, επικεφαλής της μελέτης, υπογράμμισε: «Καθώς μεγαλώνουμε, η καθιστική ζωή αυξάνεται, ενώ η φυσική δραστηριότητα μειώνεται. Προτείνουμε τη μείωση του καθιστικού χρόνου με σύντομες βόλτες κατά τη διάρκεια της ημέρας για τη διατήρηση της γνωστικής υγείας.»
Η νόσος Αλτσχάιμερ, μια σοβαρή μορφή άνοιας, προκαλείται από τη συσσώρευση βλαβερών πλακών στον εγκέφαλο, οι οποίες διαταράσσουν την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων, οδηγώντας στον θάνατό τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα απώλεια μνήμης, σύγχυση, αλλαγές στην προσωπικότητα και σωματική εξασθένηση, ενώ η νόσος μπορεί να αποβεί μοιραία. Δεν υπάρχει ακόμη γνωστή θεραπεία, και γονίδια όπως το APOE4, που εμφανίζεται στο 15-25% του πληθυσμού, δυσχεραίνουν την απομάκρυνση των πλακών, αυξάνοντας τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Η έρευνα δεν καθόρισε συγκεκριμένο αριθμό βημάτων, αλλά προηγούμενες μελέτες, όπως μία του 2022, έδειξαν ότι ακόμα και 3.800 βήματα την ημέρα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας κατά 25%. Η δρ. Barha προτείνει την ενσωμάτωση πολλαπλών σύντομων περιπάτων στην καθημερινότητα για τη μείωση της καθιστικής συμπεριφοράς και την ενίσχυση της εγκεφαλικής υγείας.
Οι επιστήμονες αποδίδουν τα οφέλη του περπατήματος σε παράγοντες όπως η παραγωγή της πρωτεΐνης BDNF, η οποία προάγει την ανάπτυξη νέων νευρικών κυττάρων και συνδέσεων, λειτουργώντας ως «λίπασμα» για τον εγκέφαλο. Επιπλέον, η άσκηση μειώνει τη νευροφλεγμονή, ένα χαρακτηριστικό της νόσου Αλτσχάιμερ, βοηθώντας τα μικρογλοιακά κύτταρα να λειτουργούν σωστά και να προστατεύουν τον εγκέφαλο από βλάβες.
Αξιοσημείωτο είναι ότι τα άτομα με το γονίδιο APOE4 εμφάνισαν μεγαλύτερα οφέλη από το περπάτημα σε σύγκριση με όσους δεν το φέρουν. Η δρ. Barha υποθέτει ότι αυτό οφείλεται στο μεγαλύτερο περιθώριο βελτίωσης της γνωστικής λειτουργίας σε αυτά τα άτομα, που ενδέχεται να παρουσιάζουν ήδη κάποια έκπτωση. Η δρ. Christiane Wrann, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Massachusetts General Hospital και το Harvard Medical School, τονίζει: «Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσει κανείς την άσκηση. Κάθε βήμα μετράει, και το κλειδί είναι να ακολουθείς ένα πρόγραμμα που σου ταιριάζει.»
Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες που θα προσδιορίσουν τον ελάχιστο αριθμό βημάτων που απαιτούνται για διαφορετικές ομάδες πληθυσμού, όπως άνδρες, γυναίκες, ή φορείς του APOE4. Μέχρι τότε, το μήνυμα παραμένει σαφές: το περπάτημα αποτελεί έναν απλό, προσιτό και αποτελεσματικό τρόπο για να προστατεύσουμε την εγκεφαλική μας υγεία, ιδιαίτερα για όσους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης.
