Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Απεντομώσεων Μυοκτονιών Ελλάδος ζητεί σταθερή χρηματοδότηση των Δήμων, συνεχή προγράμματα καταπολέμησης των κουνουπιών και σαφές πλαίσιο για παρεμβάσεις σε εστίες που βρίσκονται σε ιδιωτικούς χώρους
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εβδομαδιαίας έκθεσης επιδημιολογικής επιτήρησης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), στα οποία παραπέμπει ο Σύνδεσμος, έως τις 19 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, από τα οποία τα 116 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ είχαν καταγραφεί και 13 θάνατοι.
Μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα είχαν διαγνωστεί ή δηλωθεί 47 νέα εγχώρια κρούσματα. Η διερεύνηση αφορούσε 48 Δήμους, 17 Περιφερειακές Ενότητες και πέντε Περιφέρειες, ενώ ιδιαίτερα έντονη χαρακτηρίζεται η κυκλοφορία του ιού στην Αττική.
Κουνούπια: Μεγαλύτερη επαγρύπνηση για τον έλεγχο μεταδοτικών λοιμώξεων ζητά η Ευρώπη
Μαγιορκίνης για ιό Δυτικού Νείλου: Οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν ότι μολύνθηκαν
Ιός Δυτικού Νείλου: Αυτός είναι ο λόγος που η Δυτική Ελλάδα έχει μηδενικά κρούσματα
Δήμοι και Περιφέρειες: Πού χρειάζεται ενίσχυση
Σε πολλές περιοχές της χώρας βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη προγράμματα διαχείρισης κουνουπιών από τις Περιφέρειες, τα οποία περιλαμβάνουν εντομολογική επιτήρηση, δειγματοληψίες, προνυμφοκτονίες και, όπου κρίνεται αναγκαίο, συμπληρωματικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των ενήλικων κουνουπιών.
Ο Σύνδεσμος αναφέρει ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες, όταν εμφανίστηκε ανθρώπινο κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου, δεν βρισκόταν σε εξέλιξη αυτοτελές πρόγραμμα διαχείρισης κουνουπιών από τον οικείο Δήμο, ακόμη κι αν πραγματοποιούνταν παράλληλες δράσεις από την Περιφέρεια.
Διευκρινίζει, πάντως, ότι η επισήμανση αυτή δεν έχει στόχο να αποδώσει ευθύνες σε συγκεκριμένους Δήμους, αλλά να αναδείξει την ανάγκη καλύτερου συντονισμού και σαφέστερης κατανομής αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα δύο επίπεδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ζητείται ειδική χρηματοδότηση για τους Δήμους
Ένα από τα βασικά αιτήματα του ΣΕΑΜΕ είναι να προβλεφθούν ειδικοί και επαρκείς πόροι αποκλειστικά για την αντιμετώπιση των κουνουπιών σε επίπεδο Δήμων.
Όπως επισημαίνει, τα προγράμματα δεν αρκεί να ξεκινούν όταν αυξάνεται ο αριθμός των κρουσμάτων. Χρειάζονται έγκαιρο σχεδιασμό, επιστημονική παρακολούθηση και αδιάλειπτη εφαρμογή, καθώς και δυνατότητα άμεσης εντατικοποίησης των παρεμβάσεων όταν τα επιδημιολογικά ή εντομολογικά δεδομένα δείχνουν αύξηση του κινδύνου.
Ο Σύνδεσμος προτείνει να εξεταστεί η δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού πλαισίου για τα νοσήματα που μεταδίδονται με κουνούπια, παραπέμποντας στο παράδειγμα των έκτακτων χρηματοδοτικών μηχανισμών που είχαν ενεργοποιηθεί κατά την πανδημία COVID-19.
Το δύσκολο μέτωπο των ιδιωτικών χώρων
Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελούν οι εστίες αναπαραγωγής μέσα σε ιδιωτικές ιδιοκτησίες, όπου οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν έχουν πάντοτε εύκολη δυνατότητα πρόσβασης.
Πηγάδια, εγκαταλελειμμένες ή μη λειτουργικές πισίνες, δεξαμενές, φρεάτια, βόθροι, εγκαταλελειμμένα ακίνητα αλλά και άλλες συλλογές στάσιμου νερού μπορούν, υπό κατάλληλες συνθήκες, να εξελιχθούν σε σημαντικές εστίες κουνουπιών.
Για τον λόγο αυτό, ο ΣΕΑΜΕ ζητεί να εξεταστεί ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέπει τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση σοβαρών εστιών σε ιδιωτικούς χώρους, καθορίζοντας παράλληλα τις αρμοδιότητες, τις διαδικασίες και τις απαραίτητες εγγυήσεις.
Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες
Η αντιμετώπιση των κουνουπιών δεν αφορά μόνο τις δημόσιες αρχές. Ακόμη και πολύ μικρές ποσότητες στάσιμου νερού γύρω από ένα σπίτι μπορούν να αποτελέσουν κατάλληλο περιβάλλον αναπαραγωγής.
Οι πολίτες καλούνται να:
- απομακρύνουν ή να ανανεώνουν συχνά το νερό σε πιατάκια γλαστρών, κουβάδες και δοχεία,
- ελέγχουν υδρορροές, φρεάτια και άλλα σημεία όπου μπορεί να λιμνάζει νερό,
- συντηρούν σωστά πισίνες και δεξαμενές,
- χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης,
- απευθύνονται σε αδειοδοτημένες επιχειρήσεις όταν απαιτείται επαγγελματική αντιμετώπιση,
- ενημερώνουν τον Δήμο ή την Περιφέρεια όταν εντοπίζουν πιθανές εστίες ή ιδιαίτερα αυξημένο πληθυσμό κουνουπιών σε κοινόχρηστους χώρους.
Τι ζητεί να αλλάξει στο θεσμικό πλαίσιο
Μεταξύ των αλλαγών που θεωρεί αναγκαίες ο Σύνδεσμος είναι η έγκαιρη έναρξη των προγραμμάτων, η ενίσχυση της εντομολογικής επιτήρησης και η καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων από το πεδίο.
Παράλληλα, ζητεί να υπάρχει δυνατότητα γρήγορης προσαρμογής των παρεμβάσεων ανάλογα με τα επιδημιολογικά, εντομολογικά και κλιματικά δεδομένα, καθώς και σαφής προσδιορισμός των υποχρεώσεων που έχουν δημόσιοι φορείς, επιχειρήσεις και ιδιώτες απέναντι στις εστίες αναπαραγωγής.
Το κεντρικό μήνυμα του ΣΕΑΜΕ είναι ότι η προστασία από τον ιό του Δυτικού Νείλου και τα υπόλοιπα νοσήματα που μεταδίδονται με κουνούπια απαιτεί μόνιμη συνεργασία Πολιτείας, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματιών και πολιτών – πριν τα κρούσματα καταστήσουν αναγκαία την έκτακτη κινητοποίηση.
