Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή θέτει την Ευρώπη προ μιας ενεργειακής κρίσης που εκτιμάται ως σφοδρότερη εκείνης που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Το γεγονός αυτό συμβαίνει τη στιγμή που η ευρωπαϊκή ηγεσία θεωρούσε πως είχε επιτύχει τον έλεγχο του πληθωρισμού –κάτω από το όριο του 2% που θέτει η ΕΚΤ– και την εξυγίανση των εθνικών οικονομιών.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ και οι άμεσες επιπτώσεις
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν αφήνει την Ευρώπη εκτεθειμένη σε μια κρίση εφοδιασμού. Οι Βρυξέλλες εκφράζουν φόβους για μια άνευ προηγουμένου κατάσταση που αναμένεται να επιφέρει παράλυση στη βιομηχανία και τις αερομεταφορές, δραματική αύξηση στις τιμές των τροφίμων, εκτόξευση του κόστους δανεισμού και επιστροφή του πληθωρισμού σε επίπεδα κρίσης. Η κοινή πεποίθηση στις Βρυξέλλες είναι πως «ακόμη δεν έχουμε δει τίποτα».
Η προειδοποίηση του Φρίντριχ Μερτς Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε τη Δευτέρα πως, σε περίπτωση παράτασης του πολέμου, η ευρωπαϊκή οικονομία θα δεχθεί πιέσεις ανάλογες με εκείνες της πανδημίας ή της έναρξης του πολέμου στην Ουκρανία.
Η «συνταγή Covid» της Κομισιόν
Για την αντιμετώπιση του επερχόμενου σοκ, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, με επιστολή του προς τα κράτη-μέλη που αποκάλυψε το Politico, προτείνει μέτρα περιορισμού που θυμίζουν την περίοδο της πανδημίας:
- Παραμονή στο σπίτι και εφαρμογή τηλεργασίας.
- Αποφυγή χρήσης του αυτοκινήτου.
- Περιορισμός των ταξιδιών.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο Γιόργκενσεν κάλεσε για εντατικοποίηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χαρακτηρίζοντας τη συγκυρία ως το οριστικό σημείο για την επίτευξη πραγματικής ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ.
Ετοιμότητα και στρατηγικά αποθέματα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει παρατεταμένη αναταραχή και ζητά διαρκή παρακολούθηση των αγορών και στενό συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών. Παρά την ανησυχία, οι Βρυξέλλες εκτιμούν πως τα κράτη είναι προετοιμασμένα λόγω των υποχρεωτικών στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Αντίστοιχες συστάσεις για εργασία από το σπίτι και περιορισμό πτήσεων έχει απευθύνει και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), ο οποίος ενέκρινε επίσης την απελευθέρωση ποσοτήτων πετρελαίου από τα αποθέματα.
Το χειρότερο σενάριο στα Στενά του Ορμούζ
Οι αναλυτές προβλέπουν πως ο αντίκτυπος θα γίνει ορατός εντός των επόμενων εβδομάδων. Στέλεχος εταιρείας εισαγωγής LNG ανέφερε στο Politico πως το δυσμενέστερο σενάριο περιλαμβάνει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ για έναν μήνα, σε συνδυασμό με πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές.
Κλυδωνισμοί στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και το Ηνωμένο Βασίλειο
Στο Ηνωμένο Βασίλειο επικρατεί κατάσταση συναγερμού, με τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να μην αποκλείει την ανάγκη αλλαγής των συνηθειών των πολιτών. Ταυτόχρονα, η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE) προειδοποιεί για ένα οικονομικό σοκ προσφοράς που απειλεί τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αυξάνοντας τον πληθωρισμό και τα επιτόκια ενώ μειώνει την ανάπτυξη.
Τέλος, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε μέσω του Economist ότι η σύγκρουση μπορεί να διαρκέσει έτη, με επιπτώσεις που πιθανώς υπερβαίνουν την τρέχουσα φαντασία των αναλυτών.
Πληροφορίες από Ναυτεμπορική