Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026 η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η κίνηση αυτή αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς φαίνεται να παρακάμπτει το μπλόκο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Τις τελευταίες εβδομάδες, έχω συζητήσει εντατικά για αυτό με τα κράτη-μέλη και με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Βάσει αυτών, η Επιτροπή θα προχωρήσει τώρα στην προσωρινή εφαρμογή», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε αποφασίσει τον Ιανουάριο να ζητήσει από το Δικαστήριο της ΕΕ να αξιολογήσει αν η συμφωνία συνάδει με τις Συνθήκες της Ένωσης, κάτι που de facto «πάγωσε» την τελική επικύρωσή της για έως και δύο χρόνια. Η Επιτροπή, ωστόσο, έλαβε το πράσινο φως από τα κράτη-μέλη τον Ιανουάριο για προσωρινή εφαρμογή, μόλις οι χώρες του Mercosur ολοκληρώσουν τις δικές τους εγκρίσεις. Την Πέμπτη, τόσο η Αργεντινή όσο και η Ουρουγουάη επικύρωσαν τη συμφωνία.
Η προσωρινή εφαρμογή δεν έχει χρησιμοποιηθεί για εμπορικές συμφωνίες χωρίς εξέταση από το Ευρωκοινοβούλιο εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Οι υποστηρικτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η ΕΕ πρέπει να δράσει άμεσα, καθώς χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα αυξάνουν την πίεση.
«Μπράβο @vonderleyen για την απόφαση της προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας Mercosur. Είναι μια θετική ώθηση για τις εξαγωγές μας, οι οποίες συνεχίζουν να συνεισφέρουν στην οικονομική ανάπτυξη της Ιταλίας», δήλωσε ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι στο X.
.
Ο επικεφαλής εμπορίου της ΕΕ Μαρός Σέφκοβιτς είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα: «Κάποιοι από εσάς που λέτε ότι στερούμε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ψήφο. Όχι, δεν ήμασταν εμείς που το στείλαμε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα μπορούσατε να είχατε ψηφίσει για αυτήν τη συμφωνία. Εσείς αποφασίσατε να την στείλετε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο σέβομαι πλήρως».
Η προσωρινή εφαρμογή ενδέχεται να ενοχλήσει χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία, που αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό το deal, και να οδηγήσει σε αποτυχία της συμφωνίας κατά την τελική ψηφοφορία.
Τι είναι η συμφωνία Mercosur
Mercosur (Mercado Comun del Sur – Κοινή Αγορά του Νότου) είναι η περιφερειακή οικονομική ένωση της Αργεντινής, Βραζιλίας, Παραγουάης και Ουρουγουάης. Οι συζητήσεις με την ΕΕ ξεκίνησαν το 1999. Μετά από διακοπές και επανεκκινήσεις, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις αρχές Δεκεμβρίου 2024. Μένει η τελική επικύρωση.
Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ να εξάγει οχήματα, μηχανήματα, κρασιά και οινοπνευματώδη προς τη Λατινική Αμερική, και θα διευκολύνει την εισαγωγή βοδινού κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τις χώρες Mercosur.
Γιατί διαφωνούν οι αγρότες
Οι Ευρωπαίοι αγρότες, που έχουν διαμαρτυρηθεί με τρακτέρ έξω από το Ευρωκοινοβούλιο, χαρακτηρίζουν τη συμφωνία «ιστορικό λάθος» και «επιζήμια για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα και την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ». Επισημαίνουν τον άνισο ανταγωνισμό από χώρες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής και διαφορετικά πρότυπα ασφαλείας.
Στην ΕΕ ισχύουν αυστηροί κανόνες για την καλή διαβίωση των ζώων, τη χρήση φυτοφαρμάκων, αντιβιοτικών και την περιβαλλοντική προστασία. Στις χώρες Mercosur επιτρέπονται ουσίες απαγορευμένες στην ΕΕ (φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα, αυξητικοί παράγοντες στην κτηνοτροφία), ενώ η επιβολή είναι χαλαρότερη. Η ΕΕ ελέγχει τα υπολείμματα στα εισαγόμενα τρόφιμα, αλλά η αποτελεσματικότητα των ελέγχων αμφισβητείται από αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Το 2024, οι τέσσερις χώρες Mercosur εξήγαγαν γεωργικά και αγροδιατροφικά προϊόντα αξίας 23,3 δισ. δολαρίων στην ΕΕ, δημιουργώντας εμπορικό έλλειμμα 20,1 δισ. ευρώ για την Ένωση (Eurostat).
Η προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας Mercosur αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύμα αντιδράσεων από αγρότες και χώρες της ΕΕ που βλέπουν κίνδυνο για τον πρωτογενή τομέα.
