Takeawaysby Protothema AI

• Στρατιωτική επιχείρηση στο Μεξικό οδήγησε στον θάνατο του Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ηγέτη του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG).
• Η επιχείρηση προκάλεσε εκτεταμένα επεισόδια βίας σε τουλάχιστον έξι πολιτείες, με πυρπολήσεις οχημάτων και αποκλεισμούς δρόμων.
• Στην επιχείρηση σκοτώθηκαν επτά μέλη του καρτέλ, τραυματίστηκαν τρεις στρατιώτες και κατασχέθηκαν βαριά όπλα.
• Ο θάνατος του Οσεγκέρα θεωρείται σημαντική εξέλιξη για τις ΗΠΑ, το Μεξικό και τη Λατινική Αμερική.
• Το CJNG εμπλέκεται σε διακίνηση ναρκωτικών, εκβιασμούς, διακίνηση ανθρώπων και εμπόριο όπλων.

Στρατιωτική επιχείρηση στο κρατίδιο Χαλίσκο του Μεξικού οδήγησε στον θάνατο του Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», ηγέτη του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), όπως ανακοίνωσαν οι μεξικανικές αρχές την Κυριακή. Η επιχείρηση, που πραγματοποιήθηκε εν μέσω αυξημένων πιέσεων των ΗΠΑ προς την κυβέρνηση της προέδρου Κλαούντια Σεϊνμπάουμ για αυστηρότερη καταστολή των καρτέλ, πυροδότησε εκτεταμένα επεισόδια βίας σε πολλές πολιτείες της χώρας.

Ανταλλαγή πυρών και θάνατος κατά την αεροδιακομιδή

Το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού ανέφερε ότι ο 59χρονος πρώην αστυνομικός τραυματίστηκε σοβαρά σε ανταλλαγή πυρών με τον στρατό στο Χαλίσκο και υπέκυψε στα τραύματά του κατά τη διάρκεια αεροδιακομιδής προς την Πόλη του Μεξικού. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι αμερικανικές αρχές παρείχαν «πρόσθετες πληροφορίες» στις μεξικανικές υπηρεσίες για τον εντοπισμό του.



Συνολικά, στην επιχείρηση σκοτώθηκαν επτά μέλη του καρτέλ, τραυματίστηκαν τρεις στρατιώτες, συνελήφθησαν δύο ακόμη μέλη του CJNG και κατασχέθηκαν βαριά όπλα, μεταξύ των οποίων εκτοξευτήρες ρουκετών ικανοί να καταρρίπτουν αεροσκάφη και να καταστρέφουν θωρακισμένα οχήματα.

Κύμα βίας σε έξι πολιτείες

Η επιχείρηση προκάλεσε άμεσες και βίαιες αντιδράσεις. Ένοπλοι πυρπόλησαν οχήματα, απέκλεισαν αυτοκινητόδρομους και έστησαν οδοφράγματα σε τουλάχιστον έξι πολιτείες, κυρίως στα βόρεια και δυτικά της χώρας. Βίντεο που αναρτήθηκαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν φλεγόμενα αυτοκίνητα και πυκνό μαύρο καπνό να υψώνεται στους δρόμους του Χαλίσκο.

Ο κυβερνήτης της πολιτείας Χαλίσκο, Πάμπλο Λέμους Ναβάρο, κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους μέχρι να αποκατασταθεί η τάξη.



Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Μεξικό προέτρεψε επίσης τους Αμερικανούς πολίτες να αναζητήσουν ασφαλές καταφύγιο.


Σκηνές πανικού εκτυλίχθηκαν στο διεθνές αεροδρόμιο της Γκουαδαλαχάρα, όπου αναφέρθηκαν πυροβολισμοί κοντά στις εγκαταστάσεις και εκκενώθηκαν τερματικοί σταθμοί. Αναστάτωση σημειώθηκε και στο αεροδρόμιο του Πουέρτο Βαγιάρτα.



Οι αεροπορικές εταιρείες Air Canada, United Airlines και American Airlines ανέστειλαν προσωρινά τις πτήσεις τους προς το Πουέρτο Βαγιάρτα και την Γκουαδαλαχάρα.

Πιέσεις των ΗΠΑ και διεθνείς αντιδράσεις

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μετά από πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ προς την κυβέρνηση της Κλαούντια Σεϊνμπάουμ για εντατικοποίηση της καταστολής των διακινητών ναρκωτικών, με την Ουάσινγκτον να απειλεί με άμεση παρέμβαση στο Μεξικό.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λάνταου, χαρακτήρισε τον θάνατο του Οσεγκέρα «σημαντική εξέλιξη» για τις ΗΠΑ, το Μεξικό και ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.



Ο θάνατός του θεωρείται σημαντικό πλήγμα για τα καρτέλ που ευθύνονται για τη διακίνηση κοκαΐνης και φεντανύλης αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων προς τις ΗΠΑ, ωστόσο αναλυτές προειδοποιούν για νέα έξαρση βίας.

«Θα υπάρξει απίστευτα πολλή βία», δήλωσε η ειδική στο διεθνές οργανωμένο έγκλημα Βάντα Φελμπάμπ-Μπράουν, συγκρίνοντας την υπόθεση με εκείνες του Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν και του Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Σαμπάντα του καρτέλ Σιναλόα.

Από την επαρχία Μιτσοακάν στην κορυφή του CJNG

Ο Νεμέσιο Οσεγκέρα γεννήθηκε το 1966 σε φτωχό χωριό της πολιτείας Μιτσοακάν. Ως παιδί εργαζόταν στα χωράφια και αργότερα μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου, σύμφωνα με εισαγγελείς, ενεπλάκη σε εμπόριο ηρωίνης. Συνελήφθη, εξέτισε ποινή φυλάκισης και απελάθηκε στο Μεξικό.



Αρχικά εντάχθηκε στην αστυνομία και στη συνέχεια στο καρτέλ Μιλένιο, συνεργαζόμενο με το καρτέλ Σιναλόα, αναλαμβάνοντας ρόλο «σικάριο». Μετά την αποτυχία του να ηγηθεί του Μιλένιο, ίδρυσε το CJNG, κηρύσσοντας πόλεμο στο Σιναλόα.



Το CJNG, που πήρε το όνομά του από το Χαλίσκο, εξελίχθηκε σε διεθνή εγκληματική επιχείρηση, ανταγωνιζόμενο το καρτέλ Σιναλόα, του οποίου ηγείτο ο Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, σήμερα κρατούμενος σε αμερικανικές φυλακές.



Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εκτιμά ότι το CJNG «δρα σε όλο σχεδόν το Μεξικό» και εμπλέκεται, πέραν της διακίνησης ναρκωτικών, σε εκβιασμούς, διακίνηση ανθρώπων, κλοπές πετρελαίου και μεταλλευμάτων και εμπόριο όπλων.

Επιρροή, πολιτικές διασυνδέσεις και κοινωνική βάση

Σύμφωνα με τον ειδικό του Πανεπιστημίου Κολούμπια Εντγκάρντο Μπουσκάγλια, «το CJNG ήταν από τους μεγαλύτερους αγοραστές πολιτικών και πολιτικών εκστρατειών, γεγονός που του χάρισε μια τεράστια κοινωνική βάση». Κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, διανεμήθηκαν δέματα τροφίμων με το λογότυπο του καρτέλ σε πολίτες, γεγονός που, όπως σχολίασε ο Μπουσκάγλια, έκανε πολλούς να το θεωρούν «σε σύγκριση με τη μεξικανική κυβέρνηση, τη λιγότερο κακή επιλογή».

Ο συγγραφέας Χοσέ Ρεβέλες περιέγραψε τον «Ελ Μέντσο» ως «βίαιο εκ φύσης» και υπενθύμισε την επίθεση της 20ής Ιουνίου 2020 κατά του νυν ομοσπονδιακού υπουργού Δημόσιας Ασφάλειας Ομάρ Γκαρσία Αρφούτς, όταν ήταν αρχηγός της αστυνομίας της πρωτεύουσας. Ο Αρφούτς τραυματίστηκε και τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ αυτών δύο σωματοφύλακές του.



Για χρόνια, ο Οσεγκέρα απέφευγε τη δημοσιότητα. Στη λίστα καταζητούμενων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εμφανίζεται με γωνιώδες πρόσωπο, καλοχτενισμένα μαλλιά και λεπτό μουστάκι, ενώ σε παλαιότερη αφίσα της DEA του 1989 απεικονίζεται με κατσαρά μαλλιά και πιο τραχιά χαρακτηριστικά. Οι αμερικανικές αρχές είχαν επικηρύξει τη σύλληψή του με αμοιβή άνω των 15 εκατ. δολαρίων.

Βαρύ αποτύπωμα βίας

Από το 2006, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου 450.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Μεξικό και περισσότεροι από 100.000 αγνοούνται σε επεισόδια βίας που συνδέονται με τα καρτέλ. Οι αρχές παραμένουν σε κατάσταση υψηλού συναγερμού, επιχειρώντας να αποτρέψουν περαιτέρω αποσταθεροποίηση.