Το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R Ford το 2017 / Mass Communication Specialist 2nd Class Ridge Leoni/U.S. Navy via AP (foto)
Το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών επιθέσεων για να πιέσει το Ιράν να υπογράψει μια νέα πυρηνική συμφωνία εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ωστόσο, η επίθεση στη χώρα μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, διακινδυνεύοντας μια νέα αποσταθεροποιητική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, όπως εξηγεί το Bloomberg.
Το Πεντάγωνο έχει οργανώσει μια μαζική αποστολή στην περιοχή, η οποία περιλαμβάνει δύο αεροπλανοφόρα, μαχητικά αεροσκάφη και αεροσκάφη ανεφοδιασμού, δίνοντας στον Τραμπ τη δυνατότητα να ξεκινήσει περιορισμένες ή εκτεταμένες επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Ωστόσο, ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν δώσει αντικρουόμενες δημόσιες δηλώσεις σχετικά με το τι πραγματικά θέλουν από μια νέα συμφωνία με την Τεχεράνη. Και οι ειδικοί για το Ιράν υποστηρίζουν ότι η βομβιστική επίθεση στη χώρα εν μέσω των διαπραγματεύσεων μπορεί να ανατρέψει τη συμφωνία και να προκαλέσει έναν θανατηφόρο κύκλο αντιποίνων.
Προειδοποιητική βολή στο Ορμούζ, συγκέντρωση πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ - Αυξανόμενοι κίνδυνοι για το Ιράν
Η Τεχεράνη πιθανότατα θα αναστείλει τη συμμετοχή της στις συνομιλίες αν οι ΗΠΑ εξαπολύσουν επίθεση, σύμφωνα με έναν ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο της περιοχής, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί καθώς συζητούσε ιδιωτικές διαβουλεύσεις.
«Δεν θα καταφέρει να επιτύχει διπλωματική συμφωνία με τους Ιρανούς αν τους επιτεθεί ξανά», δήλωσε η Μπάρμπαρα Σλάβιν, ερευνήτρια στο Stimson Center της Ουάσινγκτον. Οι στρατιωτικές απειλές από μόνες τους —ακόμα και αν οι ΗΠΑ τελικά δεν προχωρήσουν σε ενέργειες— «θα τους κάνουν λιγότερο πρόθυμους να συνάψουν συμφωνία».
Ενώ ο Τραμπ έχει δώσει προθεσμία μεταξύ 10 και 15 ημερών, παραμένει ασαφές τι θα επιτύχει στην πραγματικότητα ένας νέος γύρος αεροπορικών επιθέσεων περιορισμένων ή μη.
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βομβάρδισαν εκτενώς τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τα αμυντικά συστήματα της χώρας τον Ιούνιο, με τον πρόεδρο να δηλώνει τότε ότι «οι βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου έχουν καταστραφεί πλήρως και ολοκληρωτικά».
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα μπορούσαν να στοχεύσουν τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, αλλά ο κίνδυνος είναι ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να παρακινηθεί να τους εκτοξεύσει εναντίον στόχων των ΗΠΑ ή των συμμάχων τους πριν τους χάσει, σύμφωνα με τον Σλάβιν.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου, η κυβέρνηση του οποίου πρόσφατα διεξήγαγε πολέμους στη Γάζα και το Λίβανο και βομβάρδισε στόχους στη Συρία και το Ιράν, έχει πιέσει επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια για αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν. Πρόσφατα ταξίδεψε στην Ουάσινγκτον για να υποστηρίξει πιο ολοκληρωμένες απαιτήσεις στις συνεχιζόμενες διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ του Λευκού Οίκου και της Τεχεράνης.
Σε ερώτηση κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Παρασκευή σχετικά με το ποιο θα ήταν το μήνυμά του προς τον ιρανικό λαό, ο Τραμπ απάντησε: «Καλύτερα να διαπραγματευτούν μια δίκαιη συμφωνία. Καλύτερα να διαπραγματευτούν».
Μιλώντας στο Fox News το Σάββατο, ο απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ είπε ότι η «μηδενική εμπλουτισμός» δεν είναι διαπραγματεύσιμη για οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν. «Και πρέπει να πάρουμε πίσω το υλικό».
«Πιθανότατα απέχουν μια εβδομάδα από το να έχουν υλικό βιομηχανικής ποιότητας για την κατασκευή βομβών και αυτό είναι πραγματικά επικίνδυνο, οπότε δεν μπορεί να γίνει», είπε. «Αυτό είναι κάτι που πρέπει να τηρήσουν μέχρι να μας αποδείξουν ότι μπορούν να συμπεριφερθούν σωστά.
Ο Τραμπ φαίνεται τώρα να πιέζει για μια περιορισμένη πυρηνική συμφωνία, παρά το γεγονός ότι κατά την πρώτη θητεία του απέρριψε τη συμφωνία του 2015 με το Ιράν που είχε διαπραγματευτεί η κυβέρνηση Ομπάμα — μια απόσυρση που μπορεί να κάνει ακόμη πιο απίθανες τις μεγάλες, εκ των προτέρων παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν επικεντρώνονται στα τεχνικά στοιχεία του ατομικού προγράμματος της Τεχεράνης, όπως η τοποθεσία, το επίπεδο και ο αριθμός των φυγοκεντρικών μηχανών ουρανίου, σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA το Σάββατο. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αποδεχτεί την κόκκινη γραμμή του Ιράν να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, σύμφωνα με δήλωση ενός διπλωμάτη της χώρας που αναφέρθηκε από το ISNA.
Δεν είναι σαφές αν ο Τραμπ θα διατάξει επιθέσεις ή απλώς ασκεί πίεση στην Τεχεράνη. Η πολύ δημόσια συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, με ενεργοποιημένους αναμεταδότες στα στρατιωτικά αεροσκάφη, είναι πιθανώς ένα σκόπιμο μήνυμα, δήλωσε ένας πρώην αμερικανός αξιωματούχος που είναι εξοικειωμένος με τον σχεδιασμό του Αμερικανικού Κεντρικού Στρατηγείου.
Μια προληπτική επίθεση από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να στοχεύσει τις αντιπλοϊκές πυραυλικές συστοιχίες του Ιράν, ανέφερε η πηγή, κάτι που θα αφαίρεσε μια βασική ικανότητα και θα ελαχιστοποιούσε τον κίνδυνο να πληγούν άμαχοι, λόγω της απόστασης των θέσεων από κατοικημένες περιοχές.
«Αυτή τη στιγμή, προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο και να κάνουν συμβιβασμούς που είναι περισσότερο συμβολικοί παρά πραγματικοί», δήλωσε ο Ντένις Ρος, απεσταλμένος του προέδρου Μπιλ Κλίντον στη Μέση Ανατολή, και σήμερα ερευνητής στο Ινστιτούτο για την Πολιτική της Εγγύς Ανατολής της Ουάσιγκτον.
«Οι Ιρανοί δίνουν να καταλάβουν ότι θα ακολουθήσει ένας μακρύς πόλεμος, γνωρίζοντας ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί έναν μακρύ πόλεμο. Ο Τραμπ δηλώνει στο καθεστώς ότι θα πληρώσει ένα τίμημα που δεν έχει πληρώσει ποτέ στο παρελθόν», πρόσθεσε. «Καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί έναν πόλεμο».
Bloomberg/iefimerida.gr
