Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει την Τεχεράνη ότι εάν οι συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα δεν οδηγήσουν σε συμφωνία, η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι. Υπενθυμίζεται ότι το 2018 απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 (ΚΟΣΔ), επαναφέροντας κυρώσεις και εγκαινιάζοντας περίοδο έντασης.
Δορυφορικά ευρήματα και ιρανικές οχυρώσει
Την ίδια ώρα, δορυφορικές εικόνες που επικαλούνται ειδικοί φέρονται να αποκαλύπτουν ότι το Ιράν κατασκεύασε πρόσφατα συμπαγή προστατευτική ασπίδα πάνω από νέα εγκατάσταση σε ευαίσθητη στρατιωτική τοποθεσία, καλύπτοντάς την με χώμα. Οι εργασίες συνεχίζονται σε σημείο που, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε γίνει στόχος του Ισραήλ το 2024, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με την Ουάσιγκτον.
Η ενίσχυση της συγκεκριμένης εγκατάστασης ερμηνεύεται από αναλυτές ως προληπτική κίνηση απέναντι σε πιθανό πλήγμα, σε μια περίοδο που η στρατιωτική κινητικότητα στην περιοχή βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών.
Στη θάλασσα: Σπάνια συγκέντρωση ισχύος
Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει τουλάχιστον 13 πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή, ανάμεσά τους το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, εννέα αντιτορπιλικά και τρεις φρεγάτες.
Παράλληλα, το USS Gerald Ford, το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο, κατευθύνεται προς τον Κόλπο. Η ταυτόχρονη παρουσία δύο αεροπλανοφόρων στην περιοχή θεωρείται εξαιρετικά σπάνια και παραπέμπει σε περίοδο προετοιμασίας για επιχειρήσεις υψηλής έντασης.
Στους αιθέρες: Μαχητικά και στρατηγικά αεροσκάφη
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν μεταφέρει στην περιοχή ή σε βάσεις εντός εμβέλειας μαχητικά F-22, F-15 και F-16, αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης E-3 Sentry, μεταγωγικά και ιπτάμενα τάνκερ, σύμφωνα και με δεδομένα του FlightRadar24.
Παράλληλα, δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονται ανεπτυγμένοι σε βάσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, κάποιες εκ των οποίων θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο ιρανικών αντιποίνων.
Το «χαρτί» του Ντιέγκο Γκαρσία και η διαφωνία με Λονδίνο
Σε αυτό το σκηνικό, ο Τραμπ παρενέβη και στο ζήτημα της αμερικανοβρετανικής βάσης στο Ντιέγκο Γκαρσία, στον Ινδικό Ωκεανό. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social προειδοποίησε τη Ηνωμένο Βασίλειο να μην «εκχωρήσει» τη στρατηγικής σημασίας βάση, τονίζοντας ότι θα είναι ζωτικής σημασίας σε περίπτωση που οι ΗΠΑ χρειαστεί να επιτεθούν στο Ιράν.
Η παρέμβασή του έγινε λίγες ώρες αφότου το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επανέλαβε τη στήριξή του στη συμφωνία του Λονδίνου για την επιστροφή των Νησιά Τσάγκος στον Μαυρίκιο, με ταυτόχρονη ενοικίαση της βάσης για 99 χρόνια.
Ο Τραμπ άσκησε κριτική στον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, λέγοντας ότι κάνει «μεγάλο λάθος» και ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να χρειαστούν τόσο το Ντιέγκο Γκαρσία όσο και το αεροδρόμιο στο RAF Fairford για να «εξαλείψουν μια πιθανή επίθεση» από το Ιράν.
Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες στο Ιράν
Οι εικόνες δείχνουν επίσης ότι το Ιράν έχει θάψει τις εισόδους σηράγγων σε μια πυρηνική εγκατάσταση που είχε προηγουμένως βομβαρδιστεί από τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του Ισραήλ με το Ιράν πέρυσι, έχει ενισχύσει άλλες εισόδους σηράγγων και έχει επισκευάσει βάσεις πυραύλων που χτυπήθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Οι εικόνες παρέχουν μια σπάνια ματιά στην ιρανική δραστηριότητα σε ορισμένες από τις τοποθεσίες που βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών ΗΠΑ-Ισραήλ, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει μια διαπραγματευτική επίλυση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι στρατιωτικές επιλογές παραμένουν στο τραπέζι σε περίπτωση που αποτύχουν οι συνομιλίες.
Στο στρατιωτικό συγκρότημα Parchin, περίπου 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, δορυφορικές εικόνες δείχνουν εκτεταμένη ανακατασκευή μετά από ισραηλινή επιδρομή τον Οκτώβριο του 2024. Το Parchin θεωρείται εδώ και καιρό μία από τις πιο ευαίσθητες στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν, με τις δυτικές μυστικές υπηρεσίες να υποδηλώνουν ότι φιλοξένησε δοκιμές σχετικές με πυροδοτήσεις πυρηνικών βομβών πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες, ισχυρισμούς που το Ιράν αρνείται σταθερά.
Εικόνες που τραβήχτηκαν στα τέλη του 2024 και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 υποδεικνύουν σημαντική ανακατασκευή στο χώρο. Μέχρι τις 12 Οκτωβρίου 2025, ο σκελετός μιας νέας κατασκευής ήταν ορατός δίπλα σε δύο μικρότερα παρακείμενα κτίρια, και μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου προχωρούσε σε μεταλλική στέγη. Μέχρι τις 13 Δεκεμβρίου, η εγκατάσταση είχε μερικώς κρυφτεί και μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου είχε κρυφτεί εντελώς κάτω από αυτό που οι ειδικοί προσδιορίζουν ως τσιμεντένια κατασκευή.
Το Ινστιτούτο Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας το περιέγραψε ως την κατασκευή μιας «σαρκοφάγου από σκυρόδεμα» γύρω από μια νεόκτιστη εγκατάσταση, η οποία αναγνωρίστηκε ως Taleghan 2. Προηγούμενες εικόνες είχαν αποκαλύψει έναν μακρύ, κυλινδρικό θάλαμο μέσα στο κτίριο, πιθανώς ένα δοχείο περιορισμού υψηλών εκρηκτικών μήκους περίπου 36 μέτρων και διαμέτρου 12 μέτρων. Ενώ τέτοια δοχεία είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, χρησιμοποιούνται επίσης σε προγράμματα συμβατικών όπλων.
Ο William Goodhind, αναλυτής εγκληματολογικών εικόνων στην Contested Ground, σημείωσε ότι το χρώμα της στέγης ταίριαζε πολύ με το περιβάλλον έδαφος, πιθανώς σκόπιμα κρύβοντας το τσιμέντο από κάτω.
Στο συγκρότημα εμπλουτισμού ουρανίου του Ισφαχάν, ένα από τα τρία ιρανικά πυρηνικά εργοστάσια που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν ότι οι είσοδοι των σηράγγων που είχαν προηγουμένως στοχοποιηθεί έχουν πλέον επιχωματωθεί. Στις αρχές Φεβρουαρίου, και οι τρεις είσοδοι είχαν «θαφτεί εντελώς», σύμφωνα με το Ινστιτούτο Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας, ένα μέτρο που περιγράφεται ως περιπλοκή πιθανών αεροπορικών επιδρομών ή επιχειρήσεων ειδικών δυνάμεων με στόχο την κατάσχεση εμπλουτισμένου ουρανίου που είναι αποθηκευμένο σε αυτό.
Εν τω μεταξύ, κοντά στις εγκαταστάσεις του Νατάνζ, όπου στεγάζονται και οι άλλες μονάδες εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν, δορυφορικές εικόνες δείχνουν συνεχιζόμενες προσπάθειες για την ενίσχυση δύο εισόδων σηράγγων κάτω από το όρος Πικάξ. Η δραστηριότητα, που παρατηρείται από τις 10 Φεβρουαρίου, περιλαμβάνει πολλά οχήματα, συμπεριλαμβανομένων ανατρεπόμενων φορτηγών, αναμικτήρων τσιμέντου και βαρέων μηχανημάτων, αν και ο σκοπός της εγκατάστασης παραμένει ασαφής.
Νοτιότερα, στη βάση πυραύλων Shiraz, μία από τις 25 κύριες τοποθεσίες βαλλιστικών πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς, οι δορυφορικές συγκρίσεις μεταξύ 3 Ιουλίου 2025 και 30 Ιανουαρίου δείχνουν την ανακατασκευή και την εκκαθάριση του κύριου συγκροτήματος logistics και διοίκησης.
Οι ειδικοί λένε ότι η βάση δεν έχει ακόμη επιστρέψει στην πλήρη επιχειρησιακή της ικανότητα πριν από τις επιθέσεις του περασμένου έτους. Ομοίως, στη βάση πυραύλων Qom, περίπου 40 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης Qom, οι εικόνες δείχνουν μια νέα στέγη πάνω από ένα κατεστραμμένο κτίριο, με τις επισκευές να έχουν πιθανότατα ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου 2025, αντανακλώντας τις συνεχιζόμενες προσπάθειες του Ιράν να αποκαταστήσει την πυραυλική του υποδομή.
Συνολικά, οι δορυφορικές εικόνες απεικονίζουν μια χώρα που ενισχύει και αποκρύπτει ενεργά βασικές στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτές οι εξελίξεις έρχονται καθώς οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον παραμένουν σε αδιέξοδο, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική εστίαση της Τεχεράνης στην ενίσχυση ευαίσθητων εγκαταστάσεων, διατηρώντας παράλληλα την επιλογή να συνεχίσει τα πυρηνικά και πυραυλικά της προγράμματα.
Απειλές και συνομιλίες σε παράλληλη τροχιά
Παρά την κλιμάκωση, οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται. Οι δύο πλευρές ξεκίνησαν έμμεσες συνομιλίες στις 6 Φεβρουαρίου στη Μούσκατ, πρωτεύουσα του Ομάν, ενώ δεύτερος γύρος διεξήχθη κοντά στη Γενεύη.
Η Τεχεράνη έκανε λόγο για συμφωνία σε «κατευθυντήριες γραμμές», όμως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι το Ιράν δεν αποδέχεται ορισμένες «κόκκινες γραμμές» της Ουάσιγκτον. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ τόνισε ότι οι δύο πλευρές παραμένουν «πολύ μακριά» σε κρίσιμα ζητήματα.
Η συγκέντρωση στρατιωτικής ισχύος, οι οχυρώσεις σε ιρανικές εγκαταστάσεις και οι δημόσιες παρεμβάσεις για στρατηγικές βάσεις υπογραμμίζουν ότι η κρίση βρίσκεται σε κομβικό σημείο: είτε θα οδηγηθεί σε συμφωνία είτε σε μια επικίνδυνη κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
topontiki.gr
