Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Σε συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Κίνας–Βραζιλίας, προχωρούν ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζιπίνγκ και ο Βραζιλιάνος ομόλογός του Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα.
«Σι και Λούλα επιβεβαίωσαν τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών τους κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν σήμερα» μετέδωσε το Κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.
«Οι σχέσεις μεταξύ Κίνας και Βραζιλίας βρίσκονται ιστορικά, στο καλύτερο επίπεδό τους», τόνισε ο Σι Τζιπίνγκ, προσθέτοντας ότι «έχει ξεκινήσει καλά και προχωρά, η οικοδόμηση μιας κοινότητας Κίνας-Βραζιλίας με κοινό μέλλον και την ευθυγράμμιση των αναπτυξιακών στρατηγικών των δύο χωρών».
Οι Σι κάλεσε μάλιστα τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου «να υποστηρίξουν από κοινού τη διεθνή δικαιοσύνη και ισότητα, να υπερασπιστούν τους βασικούς κανόνες που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις και να προστατεύσουν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των αναπτυσσόμενων χωρών».
Στο πλαίσιο του νέου, 15ου Πενταετούς Σχεδίου, η Κίνα σκοπεύει να πραγματοποιήσει τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές της Βραζιλίας. Αυτές περιλαμβάνουν την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με ηλιακά και αιολικά πάρκα στη βορειοανατολική Βραζιλία, στο σιδηροδρομικό δίκτυο και συνεργασία στην ψηφιοποίηση, την τεχνολογία 5G και την τεχνητή νοημοσύνη. Ένα εμβληματικό έργο είναι η γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας εξαιρετικά υψηλής τάσης που κατασκευάστηκε από την State Grid Brazil Holding, η οποία μεταφέρει ανανεώσιμη ενέργεια από τις βορειοανατολικές περιοχές της χώρας, στον βιομηχανικό νότο. Κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η BYD και η Great Wall Motors έχουν επίσης εγκαταστήσει μεγάλα εργοστάσια παραγωγής στη Βραζιλία.
Η προσέγγιση των δύο χωρών ενισχύθηκε μάλιστα μετά την απόφαση του προέδρου Τραμπ να επιβάλει δασμούς έως και 50% σε βραζιλιάνικα προϊόντα.
Απάντηση στον Τραμπ
Η τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών ακολούθησε άλλωστε, την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη συγκρότηση του «Συμβουλίου Ειρήνης» με στόχο τον τερματισμό των συγκρούσεων σε όλον τον κόσμο.
Παρόλο που η Κίνα και η Βραζιλία έλαβαν πρόσκληση να συμμετάσχουν στο «Συμβούλιο Ειρήνης», Σι και Λούλα απέφυγαν να κάνουν οποιαδήποτε αναφορά σε αυτόν τον οργανισμό, που θεωρείται ευρέως ως αντίπαλος του ΟΗΕ. Η Κίνα και η Βραζιλία «πρέπει να σταθούν αποφασιστικά στη σωστή πλευρά της ιστορίας, να υπερασπιστούν καλύτερα τα κοινά συμφέροντα και των δύο χωρών και του Παγκόσμιου Νότου και να υποστηρίξουν από κοινού τον κεντρικό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών και τις αρχές της διεθνούς. ισότητας και δικαιοσύνης», δήλωσε ο Σι.
Από την πλευρά του, ο Λούλα δήλωσε ότι η Βραζιλία αποδίδει μεγάλη σημασία στις σχέσεις της με την Κίνα και επιθυμεί να ενισχύσει τη διμερή συνεργασία, να εμβαθύνει τη στρατηγική ευθυγράμμιση και να προωθήσει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Ενημέρωσε μάλιστα τον Κινέζο πρόεδρο για την πρόσφατη κατάσταση των σχέσεων μεταξύ Βραζιλίας και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και για την ακλόνητη θέση αρχών της Βραζιλίας για την προστασία της κυριαρχίας της. Ο πρόεδρος της Βραζιλίας επαίνεσε τις προσπάθειες της Κίνας να υποστηρίξει την πολυμέρεια και να διατηρήσει τους κανόνες ελεύθερου εμπορίου. Πρόσθεσε ότι η Βραζιλία είναι έτοιμη να ενισχύσει την επικοινωνία και τον συντονισμό της με την Κίνα στο πλαίσιο πολυμερών μηχανισμών όπως οι BRICS, να αντιταχθεί σε μονομερείς πρακτικές εκφοβισμού και να διαφυλάξει τα κοινά συμφέροντα όλων των χωρών.
Σημαντικότερος εταίρος η Κίνα
Οι οικονομικοί δεσμοί μεταξύ των δύο χωρών έχουν ενισχυθεί σε επίπεδα ρεκόρ τα τελευταία χρόνια. Ο όγκος των διμερών εμπορικών συναλλαγών έφτασε στο ιστορικό ρεκόρ των 171 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025 – μια αύξηση 8,2% σε σύγκριση με το 2024. Αυτό καθιστά την Κίνα μακράν τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Βραζιλίας. Το εμπορικό πλεόνασμα της Βραζιλίας με την Κίνα ανήλθε σε 29,1 δισεκατομμύρια δολάρια, που αντιπροσωπεύει το 43% του συνολικού παγκόσμιου πλεονάσματος της χώρας.
Η Βραζιλία εξάγει κυρίως αγροτικά προϊόντα στην Κίνα: σόγια αξίας 34,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αργό πετρέλαιο αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων και βοδινό κρέας, οι εξαγωγές των οποίων αυξήθηκαν κατά 48%. Σε αντάλλαγμα, η Βραζιλία εισάγει ολοένα και περισσότερο κινεζικά υβριδικά οχήματα, με τις πωλήσεις να αυξάνονται κατά 25%.
«BRICS Pay» εναντίον δολαρίου
«Η ενισχυμένη συνεργασία Κίνας – Βραζιλίας έρχεται σε μια περίοδο όπου η δασμολογική πίεση από τις ΗΠΑ, ενθαρρύνει όλο και περισσότερες χώρες τις χώρες των BRICS να δώσουν προτεραιότητα στα ζητήματα οικονομικής κυριαρχίας», λένε οι ειδικοί στις αναδυόμενες αγορές. Στο πλαίσιο αυτό εντείνονται και οι συζητήσεις σχετικά με την αποδολαριοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας. Αντί πάντως για την υιοθέτηση ενός κοινού νομίσματος, που ήταν ο στόχος των BRICS μέχρι πρόσφατα, στο επίκεντρο πλέον είναι η δημιουργία ενός εναλλακτικού συστήματος: το BRICS Pay. Πρόκειται για μια ψηφιακή πλατφόρμα που έχει σχεδιαστεί για να συνδέει τα εθνικά συστήματα πληρωμών και, στο μέλλον, τα ψηφιακά νομίσματα των κεντρικών τραπεζών των χωρών μελών των BRICS. «Στόχος είναι η πραγματοποίηση εμπορικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών χωρίς να απαιτείται η χρήση συστημάτων που κυριαρχούνται από τη Δύση, όπως το SWIFT», εξηγούν οι ειδικοί . «Το έργο αποτελεί μια ακόμη στρατηγική προσπάθεια των μη δυτικών χωρών, να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο χωρίς να επιβάλουν το πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα του ενιαίου νομίσματος», προσθέτουν οι ίδιες πηγές. «Οι BRICS δεν θα έχουν ενιαίο νόμισμα, αλλά μια ενιαία πλατφόρμα πληρωμών», εξήγησε ο Ρώσος οικονομολόγος Βλαντιμίρ Τζαμπάροφ.
Η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας (RBI) συνέστησε μάλιστα η σύνδεση των εθνικών νομισμάτων να τεθεί επίσημα στην ημερήσια διάταξη της συνόδου κορυφής των BRICS του 2026, που θα φιλοξενήσει η Ινδία, ως προεδρεύουσα της ομάδας, εφέτος.
Με την ένταξη χωρών όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράν, η Αίγυπτος και η Αιθιοπία, το σχέδιο BRICS αποκτά επιπλέον βάρος. Με το τελευταίο κύμα προσχωρήσεων, το διευρυμένο μπλοκ ενώνει όχι μόνο τις μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες αλλά και τους βασικούς εξαγωγείς ενέργειας. Οι χρηματοοικονομικοί διακανονισμοί εκτός δολαρίου αποκτούν έτσι ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία στην Κίνα, τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και τη Νότια Αφρική.
Το BRICS Pay είναι εμπνευσμένο κυρίως από το βραζιλιάνικο σύστημα Pix, ένα από τα πιο επιτυχημένα συστήματα πληρωμών σε πραγματικό χρόνο στον κόσμο. Θα επιτρέπει επίσης την άμεση επεξεργασία πληρωμών στα εθνικά νομίσματα των πέντε ιδρυτικών μελών των BRICS – σε ρούβλια, γιουάν, ρουπίες, ρεάλ και ραντ.
O πρόεδρος της Βραζιλίας, Λούλα ντα Σίλβα υποστηρίζει εδώ και χρόνια ένα πολυπολικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και βλέπει την τεχνολογική εμπειρογνωμοσύνη της χώρας του ως σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Παρόλο που το BRICS Pay δεν είναι ακόμη ολοκληρωμένο προϊόν, το χρηματοοικονομικό έργο δείχνει σαφώς προς μία κατεύθυνση: Επίκειται η ρήξη με το δολάριο και η δημιουργία ενός παράλληλου συστήματος πληρωμών.
Πηγή: Ναυτεμπορική
