Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Με αξιοσημείωτη δημοσιότητα και απαράμιλλη «σεμνότητα», ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε στο Νταβός το ιδρυτικό έγγραφο του «Συμβουλίου Ειρήνης» που ο ίδιος δημιούργησε.
«Συγχαρητήρια, Πρόεδρε Τραμπ, ο χάρτης τέθηκε πλέον σε ισχύ και το Συμβούλιο Ειρήνης είναι πλέον επίσημος διεθνής οργανισμός», δήλωσε η εκπρόσωπος του Τραμπ, Καρολίν Λίβιτ, στην τελετή υπογραφής, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, παρουσία άλλων ιδρυτικών μελών.
Σύμφωνα με το όραμα του Τραμπ, το όργανο αυτό έχει ως στόχο την επίλυση διεθνών συγκρούσεων. Το «Συμβούλιο Ειρήνης» παρουσιάστηκε αρχικά ως μέρος της δεύτερης φάσης του αμερικανικού σχεδίου για τη Λωρίδα της Γάζας. Ωστόσο, το παλαιστινιακό έδαφος δεν αναφέρεται πλέον στο καταστατικό της πρωτοβουλίας.
«Θα αντικαταστήσει τον ΟΗΕ το πρόσφατα ανακοινωθέν Συμβούλιο Ειρήνης που θα επιβλέπει το τέλος του πολέμου στη Γάζα», είχε ρωτήσει ένας δημοσιογράφος τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, στο πλαίσιο εκδήλωσης για τον ένα χρόνο από την επιστροφή του στην προεδρία των ΗΠΑ. «Θα μπορούσε», απάντησε ο Αμερικανός πρόεδρος και συνέχισε: «Ο ΟΗΕ απλώς δεν ήταν πολύ χρήσιμος. Είμαι μεγάλος θαυμαστής των δυνατοτήτων του, αλλά τα Ηνωμένα Εθνη ποτέ δεν τήρησαν την υπόσχεσή τους. Θα έπρεπε να ήταν αυτοί που θα τερμάτιζαν όλους τους πολέμους».
Ποιοι θα μετάσχουν
Ο Τραμπ, ο οποίος θα προεδρεύει ισοβίως του Συμβουλίου Ειρήνης με βάση το Καταστατικό, έχει προσκαλέσει δεκάδες άλλους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να συμμετάσχουν μαζί του την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Πρέπει να σημειωθεί ότι μια χώρα που υποβάλλει αίτηση για μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο, θα πρέπει να καταβάλει «τέλος εισόδου», ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Κάποιοι έχουν αρνηθεί, άλλοι δέχονται, ενώ οι περισσότεροι προτιμούν να σιωπούν για τη συμμετοχή τους.
Μέχρι τώρα πάντως, τουλάχιστον 11 ηγέτες έχουν αποδεχτεί την πρόσκληση, κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ασίας.
Ο δικτάτορας της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο ήταν ο πρώτος που έχει υπογράψει για να γίνει ιδρυτικό μέλος.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος βρέθηκε στο επίκεντρο του πολέμου στη Γάζα, αποδέχτηκε την πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ. Όπως και το Μαρόκο, με τον βασιλιά Μοχάμεντ τον 6ο να συμμετέχει στο συμβούλιο ως «ιδρυτικό μέλος», σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών του Μαρόκου.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιβεβαίωσαν επίσης τη συμμετοχή τους, με τον πρόεδρο Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Σαγέντ αλ Ναχιάν να υπογράφει επίσης.
Από την Ευρώπη, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν αποδέχτηκε την περασμένη Κυριακή την «τιμητική» πρόσκληση του συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ να είναι «ιδρυτικό μέλος» του «Συμβουλίου Ειρήνης». Στην Αρμενία, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν ανακοίνωσε επίσης στο Facebook ότι αποδέχτηκε την αμερικανική πρόσκληση.
Ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι δήλωσε ότι θα ήταν «τιμή» να υπηρετήσει στο Συμβούλιο. Το υπουργείο Εξωτερικών του Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Ιλχάμ Αλίγιεφ ήταν «έτοιμος να συμμετάσχει στις δραστηριότητες».
Ομοίως, ο βασιλιάς του Μπαχρέιν, Χαμάντ μπιν Ισά αλ-Χαλίφα, «αποδέχτηκε την πρόσκληση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ», σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών στη Μανάμα.
Η Αίγυπτος επίσης, έχει πει ναι στην πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ.
Πούτιν και Ερντογάν
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σκοπεύει επίσης να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης». Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν που είναι στο Νταβός χαιρέτισε την πρόσκληση του Τραμπ και δήλωσε ότι η Αγκυρα θα την υπογράψει.
Σύμφωνα επίσης με το Κρεμλίνο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν έλαβε πρόσκληση μέσω διπλωματικών οδών. Ο Ρώσος ηγέτης δήλωσε ότι η Ρωσία είναι διατεθειμένη να καταβάλει το τέλος ένταξης του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων ΗΠΑ που ζήτησε ο Τραμπ – αλλά μόνο από κεφάλαια της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, που έχουν παγώσει στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι έλαβε πρόσκληση, αλλά «δεν προβλέπει» να συμμετάσχει μαζί με τη Ρωσία.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει εκφράσει «ανησυχία» για την πρόσκληση που απευθύνεται στον Ρώσο πρόεδρο, ο οποίος «έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν είναι σοβαρά αφοσιωμένος στην ειρήνη».
Ποιοι έλαβαν πρόσκληση
Πολλοί ξένοι ηγέτες ή σύμβουλοι έχουν επίσης επιβεβαιώσει ότι έχουν λάβει πρόσκληση να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης, χωρίς να γνωστοποιήσουν εάν σκοπεύουν να την αποδεχτούν ή όχι.
Η Κίνα δεν έχει σχολιάσει την πρόσκληση, αλλά δήλωσε ότι υποστηρίζει ένα παγκόσμιο σύστημα με επίκεντρο τον ΟΗΕ, ενώ το Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ ανταγωνίζεται σαφώς τον παγκόσμιο οργανισμό.
Η Γερμανία εξέφρασε την ανάγκη «συντονισμού» με τους εταίρους της και δεν έχει ακόμη δώσει απαντήσεις.
Τέλος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει επίσης προσκληθεί και επιφυλάσσεται να απαντήσει, όπως δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν στις Βρυξέλλες.
Άλλες χώρες απλώς επιβεβαίωσαν ότι έλαβαν πρόσκληση. Αυτό ισχύει για την Ιταλία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Αλβανία, τη Βραζιλία, την Παραγουάη, την Ιορδανία, την Τουρκία, την Ελλάδα, τη Σλοβενία, την Πολωνία, την Ινδία και τη Νότια Κορέα.
Ποιοι αρνούνται
Πολλές χώρες έχουν αρνηθεί πάντως να μετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, με πρώτη τη Γαλλία. Πηγές του περιβάλλοντος του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ανέφεραν ότι το Παρίσι «δεν μπορεί να δώσει ευνοϊκή απάντηση» στην πρόσκληση σε αυτό το στάδιο. «Θα επιβάλω δασμούς 200% στα γαλλικά κρασιά και τις σαμπάνιες. Και θα συμμορφωθεί», είχε απαντήσει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Η Νορβηγία, της οποίας οι σχέσεις έχουν επιδεινωθεί απότομα τις τελευταίες εβδομάδες με τον Ντόναλντ Τραμπ, απέρριψε την προσφορά, δηλώνοντας ότι «η αμερικανική πρόταση εγείρει μια σειρά από ερωτήματα που απαιτούν περαιτέρω διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες». Ο Νορβηγός υπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Θόνερ, ωστόσο, επέμεινε ότι η Νορβηγία συμμερίζεται την επιθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών «να εδραιώσουν διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία, τη Γάζα και άλλες καταστάσεις».
Τα αμερικανικά συμφέροντα
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει μεγαλύτερα σχέδια για το Συμβούλιο, λέει η Μάγια Ούνγκαρ, αναλύτρια του ΟΗΕ στο ανεξάρτητο think tank Crisis Group. «Νομίζω ότι ο Τραμπ θέλει να χρησιμοποιήσει αυτό το Συμβούλιο για να εκπροσωπήσει τα αμερικανικά συμφέροντα στη διεθνή σκηνή», λέει και προσθέτει: «Έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί τα υπάρχοντα όργανα όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναποτελεσματικά και -το πιο σημαντικό για τον ίδιο- ότι δεν εξυπηρετούν τα αμερικανικά συμφέροντα με τον τρόπο που θεωρεί απαραίτητο για την πολιτική του ατζέντα».
Η Μάγια Ούνγκαρ υποστηρίζει ότι οι συμφωνίες του Τραμπ μέχρι στιγμής δεν ήταν ιδιαίτερα βιώσιμες. «Στους πολέμους που ισχυρίζεται ότι τερμάτισε, υπήρχαν συχνά συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός. Αλλά οι μάχες συνεχίστηκαν – και ζητήθηκε από παράγοντες όπως τα Ηνωμένα Έθνη να παρέμβουν και να εφαρμόσουν στην πράξη τις υπογεγραμμένες εκεχειρίες».
Η εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ πιστεύει ότι η συζήτηση που πυροδότησε το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει μια ευκαιρία. Αυξάνει την πίεση στα Ηνωμένα Έθνη να γίνουν ξανά πιο σχετικά και αποτελεσματικά – και να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις πιο γρήγορα.
Η διοίκηση της Γάζας
Εκτός από το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, έχουν δημιουργηθεί δύο επιτροπές που συνδέονται με αυτό το συμβούλιο: μια τεχνοκρατική επιτροπή που προορίζεται να διοικήσει προσωρινά τη Λωρίδα της Γάζας και ένα «εκτελεστικό συμβούλιο» που φαίνεται να προορίζεται να διαδραματίσει πιο συμβουλευτικό ρόλο.
Στο εκτελεστικό συμβούλιο θα μετάσχουν ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, η απεσταλμένη του ΟΗΕ για τη Μέση Ανατολή Σίγκριντ Κάαγκ, ο Βούλγαρος διπλωμάτης και πρώην απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών για την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή Νικολάι Μλαντένοφ και ο επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών, Χασάν Ρασάντ.
Πηγή: Ναυτεμπορική
