Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Λίγες ώρες μετά την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα , βρετανικά και γαλλικά αεροσκάφη βομβάρδισαν μια στρατιωτική βάση τζιχαντιστών στη Συρία, κοντά στην Παλμύρα.
Φαίνεται δύσκολο να θεωρηθεί αυτή η κίνηση ως ένα μικρό ή τυχαίο επεισόδιο στη γεωπολιτική κρίση.
Αντίθετα, φαίνεται να σηματοδοτεί μια μεγάλη αλλαγή στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή , μετά από αυτήν που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Καράκας.
Το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι η επιδρομή στη Συρία «επιβεβαιώνει την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και την αποφασιστικότητά του να σταθεί στο πλευρό των συμμάχων του για την εξάλειψη κάθε προσπάθειας αναζωπύρωσης του Ισλαμικού Κράτους και των επικίνδυνων και βίαιων ιδεολογιών του στη Μέση Ανατολή». Είναι δύσκολο, επομένως, να μην παρατηρήσει κανείς μια σαφή στροφή του Λονδίνου, αλλά και του Παρισιού στη Μέση Ανατολή, όπου, μεταξύ άλλων, στο Ιράν βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στο θεοκρατικό καθεστώς, με αφορμή την ακρίβεια και την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος.
Δεν είναι τυχαίο που τόσο ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, όσο και ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν απέφυγαν να επικρίνουν την επίθεση στη Βενεζουέλα και την αιχμαλωσία του Μαδούρο.
Ο Μακρόν δεν θα είναι άλλωστε Πρόεδρος της Γαλλίας σε ένα χρόνο, ενώ η χώρα του είναι ουσιαστικά χωρίς κυβέρνηση εδώ και δεκαοκτώ μήνες. Ούτε η Γαλλία ούτε η Μεγάλη Βρετανία απολαμβάνουν μια σταθερή οικονομική κατάσταση. Αντίθετα, το Λονδίνο αγωνίζεται να συνδυάσει τον επανεξοπλισμό με την τόνωση της ανάκαμψης και το Παρίσι βρίσκεται σε μια ολοκληρωτική οικονομική κρίση, εκτός ελέγχου.
Πάλι οι «Πρόθυμοι» στο προσκήνιο
Ο Μακρόν φιλοξενεί άλλωστε μια νέα σύνοδο κορυφής των λεγόμενων «Προθύμων» για τη ρωσο-ουκρανική σύγκρουση και το κλίμα έχει ήδη «θερμανθεί» μετά την Βενεζουέλα.
Στάρμερ και Μακρόν φαίνεται να έχουν πάρει θάρρος και να αναβιώνουν τη στρατηγική που επιχείρησαν πριν από ένα χρόνο, σκληραίνοντας τη στάση τους απέναντι στην Μόσχα.
Το Λονδίνο και το Παρίσι φαίνεται να επανεκκινούν -με τον τρόπο του Τραμπ- την κοινή τους προσπάθεια να ηγηθούν μιας νέας ευρωπαϊκής άμυνας, βασιζόμενοι στο καθεστώς τους ως οι μόνες πυρηνικές δυνάμεις της ηπείρου.
Με τη Ρωσία φυσικά να μην κάθεται στα αυγά της , αλλά επίσης να κλιμακώνει τις επιθέσεις της στην Ουκρανία.
Τα τελευταία υπολείμματα του διεθνούς δικαίου
« Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα φαίνεται πλέον να ανοίγει για τα καλά την πόρτα του παγκόσμιου φρενοκομείου, καθώς το δίκαιο του ισχυρού καταστρατηγεί και τα τελευταία υπολείμματα του διεθνούς δικαίου», τονίζει στη Ναυτεμπορική Ευρωπαίος, βετεράνος διπλωμάτης, που έχει ζήσει πολλές κρίσεις -από τον πόλεμο του Κόλπου και στην πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβία, την εισβολή στο Ιράκ και το Αφγανιστάν έως την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Δεν είναι τυχαίο , προσθέτει, ότι οι «Πρόθυμοι» Γάλλοι και Βρετανοί πήραν πρώτα τα όπλα στη Συρία, λίγο πριν καθίσουν σε μια διεθνή σύνοδο κορυφής, Επιτέθηκαν βέβαια σε ισλαμιστές στη Μέση Ανατολή, εχθρούς του Ισραήλ και απειλή και για την Ευρώπη. Και δεν παραβίασαν πλέον τους κανόνες του δυτικού πολιτισμού, υιοθετώντας αντίθετα την πολιτική της Ουάσιγκτον στη Βενεζουέλα και επίσης στη Νιγηρία λίγες μέρες νωρίτερα, εναντίον των τζιχαντιστικών δυνάμεων».
Παγκόσμια διπλωματική κρίση
Η επιχείρηση «Απόλυτη Αποφασιστικότητα» που εφάρμοσε ο πρόεδρος Τραμπ στο Καράκας, συλλαμβάνοντας τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, έχει φυσικά σοκάρει τη διεθνή κοινότητα και, πάνω απ’ όλα, έχει προκαλέσει μια παγκόσμια διπλωματική κρίση.
Aκόμη και αν οι χώρες σε όλο τον κόσμο είναι διχασμένες στην κρίση τους, είναι σαφές ότι αυτή η «πολεμική επιδρομή» περιπλέκει περαιτέρω μια γεωπολιτική τάξη που βρίσκεται εδώ και καιρό σε βαθιά κρίση και κινδυνεύει να καταρρεύσει με δραματικές συνέπειες. «Και επιπλέον, με τη βεβαιότητα ότι στον κόσμο της τρίτης χιλιετίας έχουμε επιστρέψει στο «δίκαιο του ισχυρότερου», ουσιαστικά σβήνοντας το διεθνές δίκαιο , το οποίο θα είναι δύσκολο να το αποκαταστήσουμε»,τονίζει ο Ευρωπαίος διπλωμάτης, που φυσικά θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Δεν έχει καμία σημασία ότι θα συνεδριάσει σήμερα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο έχει γίνει ένα απλό όργανο διεκπεραίωσης του δικαίου των ισχυρών.
Η Ουάσιγκτον αναβιώνει τη λογική των σφαιρών επιρροής και της προβολής ισχύος και αυτοαποκαλείται ο απόλυτος ρυθμιστής της περιφερειακής ασφάλειας στην αμερικανική ήπειρο .
Όπως έγραψε το National Interest την τελευταία ημέρα του 2025 οι κινήσεις Τραμπ σηματοδοτούν «την αρχή της αυτοκρατορικής φάσης της Αμερικής»: Η νέα προσέγγιση θα είναι « ένας σκληροπυρηνικός συναλλακτισμός, που θα δίνει προτεραιότητα στην ωμή ισχύ και το εθνικό συμφέρον έναντι των ιδεολογικών προσχημάτων – μια ριζική απόκλιση από το προηγούμενο «φιλελεύθερο αυτοκρατορικό» μοντέλο, στο οποίο η ιδεολογία του φιλελεύθερου διεθνισμού ήταν τόσο η κεντρική πολιτική κινητήρια δύναμη όσο και η διαρκής δικαιολογία για δεκαετίες παγκόσμιου παρεμβατισμού».
Ποιοι έχουν σειρά
Με βάση το «Δόγμα Ντόνρο», μια ενημερωμένη έκδοση του ιστορικού Δόγματος Μονρόε του 1823 σε συνδυασμό με την πολιτική του «Ντόναλντ» για τη διασφάλιση της περιφερειακής πρωτοκαθεδρίας στη Νότια Αμερική ως απόλυτη προτεραιότητα, τρία ονόματα είναι πλέον σημειωμένα στο αμερικανικό σημειωματάριο: Κούβα, Νικαράγουα και Κολομβία.
Οι δύο πρώτες είναι ιστορικά συνδεδεμένες με το Καράκας και φανεροί αντίπαλοι της Ουάσιγκτον. Η Κολομβία είναι ένας ιστορικός σύμμαχος των ΗΠΑ, αλλά ο πρόεδρος Γκουστάβο Πέδρο αντιπαρατίθεται με την Ουάσιγκτον.
Ο νεοεπεκτατισμός των ΗΠΑ συνδυάζει εδαφικές φιλοδοξίες με σαφείς πολιτικούς στόχους και διατηρεί στις Ηνωμένες Πολιτείες απεριόριστο περιθώριο παρέμβασης στην ίδια τους την «αυλή».Και όχι μόνο, αφού και η Γροιλανδία παραμένει στο στόχαστρο. Με στόχο φυσικά και την εκδίωξη από την περιοχή των Κινέζων και των Ρώσων από τη Γη του Πυρός ως την Αρκτική .
Όλα αυτά με την ελπίδα για έναν ευνοϊκό πολιτικό άνεμο με την εμφάνιση φιλικών καθεστώτων σε χώρες-εταίρους.
Οι ΗΠΑ άλλωστε βρίσκονται σε ευνοϊκό περιβάλλον , καθώς στους πιο «έμπιστους» πολιτικούς εταίρους τους, όπως ο Ναγίμπ Μπουκέλε στο Ελ Σαλβαδόρ και ο Χαβιέ Μιλέι στην Αργεντινή, προστέθηκαν ήδη οι νεοεκλεγέντες Χοσέ Αντόνιο Καστ στη Χιλή και Νάσρι Ασφούρα στην Ονδούρα.
Αν η Ουάσιγκτον όντως επαναφέρει τη Βενεζουέλα στην ομάδα αυτή ,όλες οι χώρες του «Κώνου της Αμερικής» θα βρεθούν σε ένα σταυροδρόμι: να αναζητήσουν ένα modus vivendi με τις ΗΠΑ ή να αντιμετωπίσουν το αμερικανικό τσεκούρι …
«Αυτό είναι ένα στιγμιότυπο του νέου κόσμου στον οποίο ζούμε», λέει πικρόχολα ο Ευρωπαίος διπλωμάτης και προσθέτει: «Αν αυτές είναι οι προϋποθέσεις που ανοίγουν το 2026, ας προετοιμαστούμε για μια χρονιά τραγικού κινδύνου, κάθε εβδομάδα. Οσο και αν το ερώτημα παραμένει επίμονο: Πότε θα επιστρέψει μια διεθνής τάξη που θα διασφαλίζει την ειρήνη; ». Ενα ερώτημα που θα μείνει μάλλον αναπάντητο για πολλά χρόνια στο παγκόσμιο φρενοκομείο…
Πηγή: Ναυτεμπορική
