Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Τα πρακτικά επαγγέλματα κερδίζουν σε δημοτικότητα και πολλοί νέοι και νέες της λεγόμενης γενιάς Ζ, σκέφτονται πλέον να ανταλλάξει τη δουλειά γραφείου με το… εργοτάξιο!
Σε μια έρευνα που διεξήχθη από το δίκτυο Linkedin σε 2.000 εργαζόμενους της Γενιάς Ζ, ηλικίας μεταξύ 18 και 28 ετών, σχεδόν οι μισοί συμμερίζονται αυτήν την άποψη. Το 47% αυτών των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν μια καριέρα στη βιομηχανία ή σε πρακτικά επαγγέλματα, από μια εργασία γραφείου.
«Παρατηρούμε μια αύξηση της ελκυστικότητας της επαγγελματικής κατάρτισης», λέει η Μπάρμπαρα Βίτμαν, επικεφαλής στο LinkedIn Germany.
Πολλοί νέοι αναρωτιούνται ποια επαγγέλματα προσφέρουν μέλλον και ασφάλεια. «Εδώ είναι που τα προγράμματα πρακτικής κατάρτισης κερδίζουν πόντους», λέει η ειδικός. «Δεν περιμένουμε απόρριψη των πανεπιστημιακών σπουδών, αλλά μάλλον μια αυξανόμενη εκτίμηση για τις μη ακαδημαϊκές οδούς».
Μεταμόρφωση στο εργατικό δυναμικό
«Παρατηρούμε μια σημαντική μεταμόρφωση στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι άνθρωποι εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό, εν μέρει λόγω της επιρροής της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ)», λέει η Μπάρμπαρα Βίτμαν.
Αυτές οι αλλαγές προσέγγισης στην εργασία, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αισθητές στους νεότερους ερωτηθέντες. Το 49,6% της Γενιάς Ζ δήλωσαν ότι ανησυχούν ότι η εργασία τους θα αλλάξει λόγω της ΑΙ. Το 52,7% δήλωσαν ότι βασίζουν τις αποφάσεις τους για την καριέρα τους στο πόσο απειλείται μια εργασία από την ΑΙ. Σημαντικά λιγότεροι ερωτηθέντες στις άλλες ηλικιακές ομάδες εξέφρασαν αυτήν την ανησυχία.
Τέτοιες δηλώσεις δεν εκπλήσσουν τον ερευνητή της αγοράς εργασίας Τόμπιας Τσίμερμαν: « Οι νέοι της γενιάς Ζ σκέφτονται πολύ, πού μπορούν να κάνουν τη διαφορά και πού οι δεξιότητές τους θα εξακολουθούν να έχουν ζήτηση στο μέλλον».
«Καλή επιλογή ο υδραυλικός»
Ο βραβευμένος με Νόμπελ Φυσικής και ερευνητής Τεχνητής Νοημοσύνης Τζέφρι Χίντον έχει μια συμβουλή προς τους νέους για τη σταδιοδρομία τους, ενόψει των τεχνολογικών εξελίξεων: «Ο υδραυλικός είναι μια καλή επιλογή», ??λέει.
Εξετάζοντας τις μαθητείες που επιλέχθηκαν τα τελευταία χρόνια, είναι επίσης εμφανής μια στροφή προς τα πρακτικά επαγγέλματα: Πέρυσι, οι περισσότερες συμβάσεις μαθητείας αφορούσαν τεχνικούς αυτοκινήτων – σημαντικά περισσότερες από ό,τι για τα εμπορικά επαγγέλματα, τα οποία βρίσκονταν στην κορυφή αυτής της κατάταξης για χρόνια.
Η Μπάρμπαρα Βίτμαν είναι πεπεισμένη ότι τέτοιες εξελίξεις συνδέονται επίσης με την «κοινωνική αναγνώριση» των πρακτικών επαγγελμάτων».
Η αντίληψη για τα συστημικά σημαντικά επαγγέλματα έχει αλλάξει, ειδικά μετά την πανδημία», λέει. Το 57% των ερωτηθέντων συμφωνούν.
Το «Ραντεβού» με τεχνίτη
Όποιος ελπίζει πάντως από αυτά τα στοιχεία ότι δεν θα χρειαστεί να περιμένει τόσο πολύ για ένα ραντεβού με έναν «υδραυλικό ή άλλον τεχνίτη, στο μέλλον, ίσως απογοητευτεί: Το ποσοστό όσων θέλουν να ξεκινήσουν πανεπιστημιακές σπουδές, παραμένει αμετάβλητο σε υψηλό επίπεδο. Το 2023, ήταν 56,5% για μια δεδομένη ηλικιακή ομάδα.
Αυτό δείχνει πόσο βαθιά εδραιωμένη είναι η ακαδημαϊκή σταδιοδρομία, λέει ο Τσίμερμαν. «Ταυτόχρονα, παρατηρούμε μια μετατόπιση του κλίματος και μια αύξηση της ελκυστικότητας της επαγγελματικής κατάρτισης». Πολλοί νέοι αναρωτιούνται ποια επαγγέλματα προσφέρουν μέλλον και ασφάλεια. «Εδώ είναι που τα προγράμματα πρακτικής κατάρτισης κερδίζουν πόντους», λέει ο Γερμανός ειδικός. «Δεν περιμένουμε απόρριψη των πανεπιστημιακών σπουδών, αλλά μάλλον μια αυξανόμενη εκτίμηση για τις μη ακαδημαϊκές οδούς».
Επιπλέον, οι ερωτηθέντες της Γενιάς Ζ αποδίδουν πολλά πλεονεκτήματα στα εξειδικευμένα επαγγέλματα. Περίπου οι μισοί αναμένουν μια υγιή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Το 56% πιστεύει ότι τα πρακτικά επαγγέλματα είναι πιο σημαντικά από τις θέσεις εργασίας γραφείου. Και το 53% βλέπει ακόμη και καλύτερες οικονομικές ευκαιρίες.
Μισθός ή ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής
Πολλοί εργοδότες πιστεύουν ότι η γενιά Ζ εκτιμά πρωτίστως τον όσο δυνατόν περισσότερο ,ελεύθερο χρόνο. Ωστόσο, μια νέα πανευρωπαϊκή έρευνα από τον πάροχο λογισμικού «Ανθρώπινου Δυναμικού» Factorial σκιαγραφεί μια διαφορετική εικόνα: Για τους νέους υπαλλήλους αυτής της ηλικιακής ομάδας, ο μισθός είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή εργασίας.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 34% των ερωτηθέντων της Γενιάς Z δήλωσαν ότι ένας καλός μισθός είναι η κορυφαία προτεραιότητα σε μια εργασία- ένα ποσοστό σημαντικά πάνω από την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, τις ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης ή ένα ευχάριστο εργασιακό περιβάλλον.
Οι απολαβές αλλάζουν τις προτιμήσεις
Εάν κερδίζουν λιγότερα από 2500 ευρώ, το 29,9% θεωρεί έναν καλό μισθό ως τον πιο σημαντικό παράγοντα η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για το 23,9% .
Για μηνιαίες απολαβές άνω των 4.000 ευρώ, η εικόνα αλλάζει: Για αυτήν την ηλικιακή ομάδα, η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής είναι επομένως πιο σημαντική ( 31%) από τον μισθό ( 25,9% ).
Αυτό δείχνει ότι ενώ οι προτιμήσεις στα μέσα της καριέρας αλλάζουν ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες, η Γενιά Z παραμένει σαφώς προσανατολισμένη στον μισθό.
Ανεξάρτητα από τα κίνητρα πίσω από μια επιλογή σταδιοδρομίας, για τον Τόμπιας Τσίμερμαν ένα πράγμα είναι απαραίτητο: «Τελικά, πρόκειται πάντα για την αναγνώριση ευκαιριών στην αγορά εργασίας και η Τεχνητή Νοημοσύνη μετατοπίζει αυτές τις ευκαιρίες και δημιουργεί νέες».
