Εκτός SAFE μένουν τρίτες χώρες όπως η Βρετανία, η Τουρκία και η Νότια Κορέα, καθώς κατέστη αδύνατον να υπάρξει συμφωνία αφενός με το Λονδίνο για το ύψος της χρηματοδοτικής εισφοράς, αφετέρου με την Αγκυρα και τη Σεούλ διότι τα αιτήματα δεν έχουν καν αξιολογηθεί
Αλεξάνδρα Βουδούρη/kathimerini.gr
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Παρά τις «πιέσεις» –έως και την τελευταία στιγμή– κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως η Γερμανία, τελικά η Τουρκία, η Βρετανία και η Νότια Κορέα δεν θα μπορέσουν να ενταχθούν στον δανειοδοτικό μηχανισμό για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, SAFE (Security Action for Europe), ύψους 150 δισ. ευρώ.
Χθες, μάλιστα, οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Μεγάλης Βρετανίας στον ευρωπαϊκό αμυντικό μηχανισμό «κατέρρευσαν», καθώς το Λονδίνο δεν αποδέχθηκε το υψηλό «τίμημα» που ζητούσε η Ευρωπαϊκή Ενωση για την πλήρη συμμετοχή του.
Πιέσεις έως και την τελευταία στιγμή κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως η Γερμανία υπέρ της συμμετοχής της Αγκυρας.
Την ίδια στιγμή, στις Βρυξέλλες, εκπρόσωπος της Κομισιόν σημείωνε ότι η Τουρκία και η Νότια Κορέα δεν θα προλάβουν την προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου, της καταληκτικής δηλαδή ημερομηνίας για τον μηχανισμό SAFE, καθώς τα αιτήματά τους βρίσκονται ακόμα υπό αξιολόγηση.
«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι αυτές οι δύο χώρες δεν θα προλάβουν την προθεσμία της Κυριακής, καθώς η Κομισιόν εξακολουθεί να εξετάζει τα αιτήματά τους», τόνισε ο εκπρόσωπος.
Μετ’ εμποδίων προχωράει ο SAFE
Η Γερμανία ήταν μεταξύ των χωρών που πίεζαν εξαρχής για τη συμμετοχή τόσο της Τουρκίας όσο και του Ηνωμένου Βασιλείου στον μηχανισμό SAFE. Χαρακτηριστική ήταν, άλλωστε, η χθεσινή δήλωση του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιοχάνες Βάντεφουλ.
«Πιστεύω ακράδαντα ότι το πρόγραμμα SAFE της Ε.Ε. πρέπει να ανοίξει για την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ως σημαντικούς εταίρους του ΝΑΤΟ», τόνισε ο Βάντεφουλ, υποδεχόμενος τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν στο Βερολίνο.
Διμερείς συνεργασίες
Μετά την «κατάρρευση» των διαπραγματεύσεων μεταξύ Κομισιόν και Λονδίνου, αλλά και τη λήξη της προθεσμίας για την Τουρκία, την Κυριακή, οι δύο –εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης– χώρες μπορούν να συμμετέχουν σε διμερείς αμυντικές συνεργασίες με κράτη-μέλη του «μπλοκ». Ομως, μόνο έως το 35% ενός έργου, που χρηματοδοτείται από το SAFE, μπορεί να προέρχεται από τη Βρετανία ή την Τουρκία.
SAFE: Η Τουρκία χάνει την προθεσμία
Για το υπόλοιπο 65% απαιτείται ειδική, διμερής συμφωνία με την Ε.Ε., που δεν είναι πλέον εφικτή για τις δύο χώρες. Συγκεκριμένα, για τη Μεγάλη Βρετανία και τον Καναδά, η Κομισιόν έλαβε τον περασμένο Σεπτέμβριο «εντολή» από τα κράτη-μέλη για την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Στην πορεία όμως οι διαπραγματεύσεις «σκόνταψαν», καθώς η Κομισιόν είχε αρχικά ζητήσει από τη Βρετανία για να συμμετάσχει στον μχανισμό SAFE να καταβάλει έως και 6,75 δισ. ευρώ, ποσό που το Λονδίνο θεώρησε απαράδεκτο. Μια βρετανική αντιπρόταση, που υποβλήθηκε την περασμένη εβδομάδα, αφορούσε χρηματοδοτική συνεισφορά ύψους 82 εκατ. ευρώ. Η πρόταση ωστόσο απορρίφθηκε χθες από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Οι διαπραγματεύσεις με τον Καναδά θα συνεχιστούν έως την Κυριακή με την ελπίδα να ολοκληρωθούν επιτυχώς, διαβεβαιώνουν αρμόδιες πηγές από την Κομισιόν. Ηδη, άλλωστε, η αποτυχία με το Λονδίνο αποτελεί «πλήγμα» για τις αμυντικές προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ενωσης με «ομοϊδεάτες» συμμάχους της, εν μέσω της κρίσιμης γεωπολιτικής συγκυρίας.
«Βέτο» και ενστάσεις
Η περίπτωση της Τουρκίας ήταν εξαρχής δύσκολη, καθώς ήταν γνωστό τοις πάσι ότι «το αίτημά της δεν θα τύχαινε θετικής ανταπόκρισης από συγκεκριμένες πλευρές», παραδέχονταν αρμόδιες πηγές τις τελευταίες ημέρες.
Κοινές προμήθειες: Η στρατηγική της Αθήνας για το SAFE
Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, η Κομισιόν δεν κατέθεσε τελικά ποτέ το σχετικό αίτημα –που είχε λάβει από την Αγκυρα από τον περασμένο Ιούλιο– προς τα κράτη-μέλη, καθώς εκεί θα προσέκρουε στο «βέτο» Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και στις ενστάσεις της Γαλλίας.
Σε κάθε περίπτωση, η συμμετοχή τρίτων χωρών, ακόμα και εκείνων που η πλειοψηφία των κρατών-μελών επιδίωκε να ενταχθούν στο SAFE, αποδείχθηκε πιο δύσκολη από ό,τι ανέμεναν οι Βρυξέλλες.
Εως την Κυριακή έχουν προθεσμία τα 19 κράτη-μέλη της Ε.Ε., που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον –ανάμεσά τους και η Ελλάδα– να καταθέσουν τα εθνικά τους σχέδια στο πλαίσιο του SAFE και τα οποία αναμένεται να αξιολογηθούν από την Κομισιόν έως τα μέσα Δεκεμβρίου. Μετά τη σχετική έγκριση της αξιολόγησης αυτής από το Συμβούλιο της Ε.Ε., η πρώτη εκταμίευση έως 15% του ποσού που έχουν αιτηθεί, αναμένεται έως το τέλος του χρόνου.
