Η συμμετοχή του Ισραήλ στη Eurovision συνεχίζει να διχάζει βαθιά, ακόμη και μετά την αποπομπή της Ρωσίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Ενώ η Μόσχα αποκλείστηκε πλήρως το 2022, το Ισραήλ παρέμεινε στον διαγωνισμό παρά τον πόλεμο στη Γάζα, προκαλώντας ενστάσεις και απειλές μποϊκοτάζ. Φέτος, χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Σλοβενία, η Ισλανδία και η Ολλανδία έχουν δηλώσει ότι εξετάζουν σοβαρά την αποχή από τη διοργάνωση του 2026 στη Βιέννη, αν το Ισραήλ λάβει πρόσκληση.
Για να κατευνάσει τις εντάσεις και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη, η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), διοργανώτρια του διαγωνισμού, ανακοίνωσε σημαντικές αλλαγές στους κανόνες ψηφοφορίας και προώθησης, εμπνευσμένες από τις διαμαρτυρίες για το αποτέλεσμα του 2025. Τότε, η ισραηλινή συμμετοχή Yuval Raphael τερμάτισε δεύτερη συνολικά, χάρη στην πρωτιά στις ψήφους του κοινού, παρά τις χαμηλές βαθμολογίες από τις κριτικές επιτροπές. Η απόφαση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την ακύρωση μιας προγραμματισμένης ψηφοφορίας τον Νοέμβριο για την συμμετοχή του Ισραήλ, λόγω «πρόσφατων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή» – συμπεριλαμβανομένης της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.
Οι νέοι κανόνες: Προς μεγαλύτερη διαφάνεια και ισορροπία
Οι αλλαγές, που θα εφαρμοστούν από το 2026, στοχεύουν να περιορίσουν τη χειραγώγηση και να ενισχύσουν την ουδετερότητα, όπως δήλωσε ο διευθυντής της Eurovision, Μάρτιν Γκριν. «Μετά το 2025, fans και μέλη ζήτησαν να εξετάσουμε προσεκτικά τους κανόνες μας. Υπήρχε φόβος για υπερβολική προώθηση από τρίτους, ίσως κυβερνήσεις, που διαταράσσει την ισορροπία», τόνισε, χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένες χώρες. Πέρυσι, αναφορές έκαναν λόγο για κρατική καμπάνια του Ισραήλ, με πληρωμένες διαφημίσεις και social media posts από κυβερνητικούς λογαριασμούς, που ενθάρρυναν μαζική ψηφοφορία.
Οι βασικές αλλαγές περιλαμβάνουν:
- Μείωση ψήφων κοινού: Κάθε fan μπορεί πλέον να δώσει έως 10 ψήφους (αντί για 20), ώστε να αποφευχθούν «συντονισμένες» καμπάνιες και να ενθαρρυνθεί η διάδοση σε περισσότερους συμμετέχοντες. Ο Γκριν εξήγησε ότι «έτσι οι άνθρωποι θα σκέφτονται καλύτερα τις επιλογές τους, προάγοντας τη μουσική ποικιλία».
- Επιστροφή κριτικών επιτροπών στους ημιτελικούς: Οι επιτροπές, που μέχρι τώρα ψήφιζαν μόνο στον τελικό, θα συμμετέχουν και στους ημιτελικούς, για να «διασφαλίσουν την ποιότητα και να σέβονται τις προτιμήσεις του κοινού».
- Απαγόρευση τρίτων καμπανιών: Διαγωνιζόμενοι και ραδιοτηλεοπτικοί φορείς απαγορεύεται να εμπλακούν σε προωθητικές δράσεις τρίτων (π.χ. κυβερνήσεων), που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα. Η EBU θα ενισχύσει την τεχνική παρακολούθηση για να εντοπίζει «δόλιες ή συντονισμένες ψηφοφορίες».
- Γενική παρακολούθηση: Βελτιωμένα συστήματα για ύποπτα μοτίβα, με επανεξέταση μετά το 2026.
Ο Γκριν τόνισε: «Αυτά τα μέτρα θα καθησυχάσουν τον κόσμο ότι η Eurovision παραμένει αμερόληπτη και ουδέτερη. Είναι γιορτή μουσικής και ενότητας – όχι εργαλείο γεωπολιτικής».
Η απειλή μποϊκοτάζ και η ακυρωμένη ψηφοφορία
Η διαμάχη κορυφώθηκε με αίτημα για ψηφοφορία τον Νοέμβριο σχετικά με την συμμετοχή του Ισραήλ, υποστηριζόμενο από πάνω από 70 πρώην διαγωνιζόμενους και νικητές όπως ο Αυστριακός JJ (νικητής του 2025). Ωστόσο, η EBU την ακύρωσε λόγω «εξελίξεων στη Μέση Ανατολή», μεταφέροντας τη συζήτηση σε ζώστη συνεδρίαση τον Δεκέμβριο. «Αν υπάρξει εκεχειρία σύντομα, δεν αλλάζει η θέση για το 2026 – θα επανεξετάσουμε αργότερα», δήλωσε η Ένωση.
Ο Αυστριακός ORF, διοργανωτής του 2026 στη Βιέννη, κάλεσε ήδη τις χώρες να μην μποϊκοτάρουν, τονίζοντας ότι «η Eurovision και οι τέχνες δεν είναι χώρος κυρώσεων». Ο Γκριν υπενθύμισε: «Συμμετέχουν ραδιοτηλεοπτικοί φορείς και καλλιτέχνες, όχι κυβερνήσεις. Πρέπει να κρατήσουμε τη γεωπολιτική μακριά από τη σκηνή».
Ο 70ός Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision θα διεξαχθεί στη Βιέννη στις 12, 14 και 16 Μαΐου 2026, με την ελπίδα ότι οι αλλαγές θα διατηρήσουν την ενότητα του διαγωνισμού. Ωστόσο, η σκιά του Ισραήλ παραμένει, και η απόφαση του Δεκεμβρίου θα κρίνει αν η μουσική θα υπερισχύσει της πολιτικής.
