Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ακύρωσε το πρόγραμμά του για την Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025, προκειμένου να συμμετάσχει σε έκτακτη τηλεφωνική συνδιάσκεψη με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άλλους κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες. Στόχος είναι η συζήτηση του αμφιλεγόμενου ειρηνευτικού σχεδίου που προτείνει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που επικαλείται το Bloomberg.
Στη συνδιάσκεψη, που αναμένεται να ξεκινήσει γύρω στο μεσημέρι (ώρα Ευρώπης), θα συμμετάσχουν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, μεταξύ άλλων. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια κρίσιμη φάση, καθώς η ευρωπαϊκή ηγεσία, που βρίσκεται στη Σύνοδο του G20 στη Νότια Αφρική, παραμένει σε μεγάλο βαθμό εκτός ενημέρωσης για τα περιεχόμενα του αμερικανικού σχεδίου. Ευρωπαϊκές πηγές αναφέρουν ότι δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση από την Ουάσιγκτον, ενώ το σχέδιο αναμένεται να συζητηθεί και στα παρασκήνια της διάσκεψης.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν να εξασφαλίσουν άμεση επικοινωνία με τις ΗΠΑ, προκειμένου να διευκρινίσουν λεπτομέρειες της πρότασης. Σύμφωνα με πηγή του Bloomberg, η κίνηση αυτή υπογραμμίζει την αγωνία της Ευρώπης να μην παραγκωνιστεί στις διμερείς συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας, οι οποίες έχουν ήδη προκαλέσει εντάσεις. Μια πηγή με άμεση γνώση του θέματος δήλωσε στο Reuters ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα ενημερώσουν σήμερα τους πρεσβευτές της ΕΕ στο Κίεβο για το προσχέδιο, σε μια προσπάθεια να καθησυχάσουν τις ανησυχίες.
Το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ, που φέρεται να περιλαμβάνει εκτεταμένες παραχωρήσεις από την Ουκρανία (όπως αναγνώριση ρωσικού ελέγχου σε εδάφη και περιορισμό του ουκρανικού στρατού), έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Παρά τον παραγκωνισμό τους από τις αμερικανορωσικές διεργασίες, οι Ευρωπαίοι θεωρούνται κλειδί για την επόμενη κίνηση του Κιέβου, όπως σχολιάζει το πρακτορείο Reuters. Η ευρωπαϊκή αντίδραση θα καθορίσει αν η πρόταση Τραμπ θα προχωρήσει ως έχει ή θα απαιτήσει τροποποιήσεις, ιδίως εν μέσω της μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ επιταχύνει τις προσπάθειες για έναν μηχανισμό που θα αποδεσμεύσει περίπου 140 δισ. ευρώ για την υποστήριξη της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας. Η πρωτοβουλία αυτή, που συζητείται εντατικά, αποσκοπεί στο να καλύψει το κενό που αφήνουν οι ΗΠΑ, ενισχύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή αυτονομία στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Η συνδιάσκεψη του Μερτς και των ομολόγων του αναδεικνύει την ευρωπαϊκή αποφασιστικότητα να διαδραματίσει ενεργό ρόλο, αποφεύγοντας μια «υπογεγραμμένη ειρήνη» που θα αγνοούσε τις φωνές της ηπείρου. Οι εξελίξεις στη G20 και οι επόμενες ώρες θα δείξουν αν η Ευρώπη θα καταφέρει να επιβάλει τη δική της ατζέντα.
