Οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέθεσαν γεύμα εργασίας με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αποχώρησε μετά την ολοκλήρωσή του. Σύμφωνα με το Euractiv, στο νέο σχέδιο συμπερασμάτων της συνόδου, οι βόρειες χώρες – με τους Ολλανδούς να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο – πέτυχαν την τροποποίηση της διατύπωσης, προσθέτοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους. Αυτή η προσθήκη αντανακλά τις ανησυχίες ορισμένων κρατών-μελών σχετικά με τη δημοσιονομική ισορροπία και τις οικονομικές επιπτώσεις της στήριξης προς την Ουκρανία.
Το ζήτημα της χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων, προκειμένου να διευκολυνθούν αυξημένες αμυντικές δαπάνες, αποτέλεσε επίσης αντικείμενο εκτεταμένης συζήτησης κατά την προσυνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την ενεργοποίηση της «ρήτρας εθνικής διαφυγής».
Το πρωί της Πέμπτης, αξιωματούχοι της ΕΕ ολοκλήρωσαν το προσχέδιο της δήλωσης της Συνόδου, για να την εγκρίνουν οι ηγέτες. Σε αυτή τη δήλωση, επιμένουν ότι δεν μπορούν να γίνουν διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία και ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να εμπλακούν σε όποιες συνομιλίες περιλαμβάνουν την ασφάλειά τους, σύμφωνα με το Associated Press.
Το σχέδιο – το οποίο θα μπορούσε να απελευθερώσει έως 800 δισ. ευρώ – περιλαμβάνει:
- «Πράσινο φως» στις χώρες να αυξάνουν τα εθνικά τους ελλείμματα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για περισσότερες αμυντικές δαπάνες.
- Δάνεια ύψους 150 δισ. ευρώ για αμυντικές επενδύσεις προς όφελος συνολικά της ευρωπαϊκής άμυνας – για παράδειγμα, αεράμυνα και αντιπυραυλική άμυνα, συστήματα κατά μη επανδρωμένων αεροσκαφών κλπ. Αυτό θα βοηθήσει στη συγκέντρωση της ζήτησης με σκοπό κοινές προμήθειες, οι οποίες θα μειώσουν το κόστος.
- «Πράσινο φως» στις χώρες να ανακατευθύνουν κονδύλια που προορίζονται για προγράμματα πολιτικής συνοχής [δηλαδή πολιτικές που αποσκοπούν στην εξισορρόπηση των διαφορών μεταξύ περισσότερο και λιγότερο ευνοημένων περιφερειών] σε αμυντικές δαπάνες.
- Στο προσχέδιο που διαπραγματεύονται οι 27 Ευρωπαίοι ηγέτες, στις Βρυξέλλες, τονίζεται ότι η όποια συμφωνία ειρήνευσης, θα πρέπει να συνοδεύεται από «ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία». Κάτι το οποίο κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από τις πρωτοβουλίες των ΗΠΑ.
- Στη δήλωση υπογραμμίζεται επίσης ότι μια κατάπαυση πυρός μπορεί να υπάρξει μόνο στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που θα οδηγήσει σε πλήρη ειρηνευτική συμφωνία.
Πάντως είναι σίγουρο ότι το εν λόγω κείμενο θα μπορούσε να τροποποιηθεί κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής.
Η Ουγγαρία έχει απειλήσει να ασκήσει βέτο σε κομμάτια της δήλωσης που σχετίζονται με την Ουκρανία. Ο Βίκτορ Όρμπαν μπήκε στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες από άλλη είσοδο, αποφεύγοντας τους δημοσιογράφους που περίμεναν. Εξίσου σκληρή στάση φαίνεται ότι τηρεί και η Σλοβακία, ενώ η Ιρλανδία τονίζει ότι η ουδετερότητα της είναι ιδιαιτέρως σημαντική.
