Η Βρετανία και η Γαλλία εργάζονται πάνω σε ένα σχέδιο για την ανάπτυξη έως και 30.000 στρατιωτών στην Ουκρανία, εφόσον η Μόσχα και το Κίεβο καταλήξουν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal (WSJ). Το σχέδιο, ωστόσο, εξαρτάται από την αποδοχή ενός περιορισμένου στρατιωτικού ρόλου των ΗΠΑ, τον οποίο Βρετανοί αξιωματούχοι αποκαλούν «μηχανισμό στήριξης» (backstop). Ο μηχανισμός αυτός θα μπορούσε να προστατεύσει τα ευρωπαϊκά στρατεύματα στην Ουκρανία σε περίπτωση κινδύνου και να αποτρέψει τη Ρωσία από την παραβίαση οποιασδήποτε συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Η σημασία της αμερικανικής συμμετοχής
Το ευρωπαϊκό σχέδιο δεν προβλέπει την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στην Ουκρανία, κάτι που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει σχεδόν αποκλείσει. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να αξιοποιήσουν στρατιωτικές δυνατότητες των ΗΠΑ, όπως συστήματα αεράμυνας και αεροπορική υποστήριξη, που λείπουν από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καλύπτουν περιοχές της Ουκρανίας από γειτονικές χώρες, ενώ η αμερικανική αεροπορία θα βρίσκεται σε επιφυλακή σε περίπτωση κινδύνου για τα ευρωπαϊκά στρατεύματα.
Συνομιλίες με τον Τραμπ
Ένα πρώτο τεστ για τη διάθεση του Τραμπ να εξετάσει εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ προς την Ουκρανία θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχουν προγραμματίσει συνομιλίες με τον Αμερικανό πρόεδρο στον Λευκό Οίκο. Ο Στάρμερ αναμένεται να συζητήσει το σχέδιο την Πέμπτη, ενώ ο Μακρόν θα συναντηθεί με τον Τραμπ τη Δευτέρα, ημέρα που σηματοδοτεί την επέτειο της ρωσικής εισβολής του 2022.
Το ρόλο του «μηχανισμού στήριξης»
Ο Μάικ Γουόλτς, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, έχει ενθαρρύνει τους Ευρωπαίους να καταρτίσουν σχέδιο για την άμυνα της Ουκρανίας, χωρίς όμως να συζητήσει ανοιχτά τον αμερικανικό στρατιωτικό ρόλο. «Υπάρχουν συζητήσεις από τον πρωθυπουργό Στάρμερ και τον πρόεδρο Μακρόν για ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφαλείας», δήλωσε. «Σίγουρα καλωσορίζουμε περισσότερη ευρωπαϊκή βοήθεια».
Ευρωπαϊκή δύναμη διασφάλισης
Η Βρετανία και η Γαλλία θα αποτελέσουν την κορυφή της λεγόμενης «δύναμης διασφάλισης», η οποία θα περιλαμβάνει ναυτικές και αεροπορικές μονάδες. Η δύναμη αυτή δεν θα αναπτυχθεί στην πρώτη γραμμή της ανατολικής Ουκρανίας, αλλά θα προστατεύει κρίσιμες υποδομές, πόλεις και λιμάνια, συμπεριλαμβανομένων αυτών στη Μαύρη Θάλασσα. Επιπλέον, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και δορυφόροι θα παρακολουθούν το μέτωπο για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός από τη Ρωσία.
Εμπόδια και προκλήσεις
Ένα σημαντικό εμπόδιο για τους Ευρωπαίους είναι η απροθυμία του Τραμπ να τοποθετήσει τις ΗΠΑ ως αντίπαλο των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία. Ο Τραμπ έχει αποκαλέσει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι «δικτάτορα» και έχει κατηγορήσει την Ουκρανία ότι ξεκίνησε τον πόλεμο, αν και πρόσφατα ανασκεύασε τη θέση του, δηλώνοντας: «Η Ρωσία επιτέθηκε, αλλά δεν έπρεπε να της το επιτρέψουν».
Η στάση της Πολωνίας
Ο Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα συναντήθηκε με τον Τραμπ το Σάββατο, υποστηρίζοντας σθεναρά την Ουκρανία και προσπαθώντας να ενισχύσει τον διάλογο μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι. Αν και η Πολωνία δεν σχεδιάζει να στείλει ειρηνευτικές δυνάμεις, η στήριξή της είναι καθοριστική για την ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Απορίες και προοπτικές
Ορισμένοι πρώην Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για το ευρωπαϊκό σχέδιο, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική δύναμη θα χρειαστεί πλήρες φάσμα δυνατοτήτων για να αποτρέψει τη ρωσική επιθετικότητα. «Πρέπει να είναι μια κοινή, αξιόμαχη δύναμη με δυνατότητες ανίχνευσης και αντιμετώπισης drones, πλήγματα μεγάλης εμβέλειας και ό,τι χρειάζεται για να αποτραπεί η Ρωσία από την παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», δήλωσε ο απόστρατος υποστράτηγος Μπεν Χότζες.
Η επιτυχία του σχεδίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική συμμετοχή, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει την ευρωπαϊκή δύναμη με αεράμυνα, πληροφορίες και αεροπορική υποστήριξη. Χωρίς τη στήριξη του Τραμπ, το ευρωπαϊκό σχέδιο δεν έχει πολλές ελπίδες να προχωρήσει.
