Οι εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών της σοβιετικής εποχής που διέτρεχαν την Ουκρανία σταμάτησαν την Πρωτοχρονιά, σηματοδοτώντας το τέλος δεκαετιών κυριαρχίας της Μόσχας στις αγορές ενέργειας της Ευρώπης.
Το φυσικό αέριο συνέχιζε να ρέει σε ρωσικό έδαφος παρά τα σχεδόν τρία χρόνια πολέμου, αλλά η ρωσική εταιρεία φυσικού αερίου Gazprom είπε ότι σταμάτησε σήμερα το πρωί τις ροές, αφού η Ουκρανία αρνήθηκε να ανανεώσει μια συμφωνία διαμετακόμισης.
Η ευρέως αναμενόμενη διακοπή δεν αναμένεται να προκαλέσει σοκ στις τιμές για τους καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση – σε αντίθεση με το 2022, όταν η πτώση των προμηθειών από τη Ρωσία εκτίναξε τις τιμές σε άνευ προηγουμένου ύψη, επιδείνωσε την κρίση κόστους ζωής και έπληξε την ανταγωνιστικότητα του μπλοκ.
Οι τελευταίοι εναπομείναντες αγοραστές ρωσικού φυσικού αερίου από την ΕΕ μέσω της Ουκρανίας, όπως η Σλοβακία και η Αυστρία, έχουν φροντίσει να βρουν εναλλακτικούς προμηθευτές, ενώ η Ουγγαρία θα συνεχίσει να λαμβάνει ρωσικό αέριο μέσω του αγωγού TurkStream κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα.
Κρίση στην Υπερδνειστερία
Ωστόσο, η Υπερδνειστερία, μια αποσχισθείσα φιλορωσική περιοχή της Μολδαβίας, που εξαρτάται επίσης από τις διαμετακομιστικές ροές, διέκοψε την παροχή θέρμανσης και ζεστού νερού στα νοικοκυριά νωρίς την Τετάρτη. Η τοπική ενεργειακή εταιρεία Tirasteploenergo προέτρεψε τους κατοίκους να ντυθούν ζεστά, να κρεμάσουν κουβέρτες ή χοντρές κουρτίνες στα παράθυρα και τις μπαλκονόπορτες και να χρησιμοποιούν ηλεκτρικές θερμάστρες.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι γράφοντας στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, είπε ότι το τέλος της διαμετακόμισης φυσικού αερίου μέσω της χώρας του προς την Ευρώπη ήταν «μία από τις μεγαλύτερες ήττες της Μόσχας» και προέτρεψε τις ΗΠΑ να προμηθεύσουν περισσότερο με φυσικό αέριο τη γηραιά ήπειρο. Το «κοινό καθήκον» της Ευρώπης τώρα, έγραψε, ήταν να στηρίξει τη Μολδαβία «σε αυτήν την περίοδο ενεργειακού μετασχηματισμού».
Οι εναλλακτικές για την ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είπε ότι η ΕΕ είχε προετοιμαστεί καταλλήλως.
«Η ευρωπαϊκή υποδομή φυσικού αερίου είναι αρκετά ευέλικτη ώστε να παρέχει αέριο μη ρωσικής προέλευσης», δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν. «Έχει ενισχυθεί με σημαντικές νέες δυνατότητες εισαγωγής LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) από το 2022».
Η Ρωσία και η πρώην Σοβιετική Ένωση πέρασαν μισό αιώνα δημιουργώντας ένα σημαντικό μερίδιο της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, το οποίο στο απόγειό της ήταν περίπου 35%. Ωστόσο, η ΕΕ έχει μειώσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, αγοράζοντας περισσότερο φυσικό αέριο από τη Νορβηγία και LNG από το Κατάρ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι απώλειες για Ουκρανία και Gazprom
Η Ουκρανία, η οποία αρνήθηκε να παρατείνει τη συμφωνία διαμετακόμισης, είπε ότι η Ευρώπη είχε ήδη λάβει την απόφαση να εγκαταλείψει το ρωσικό φυσικό αέριο. Η ίδια η χώρα θα χάσει έως και 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως από τέλη διέλευσης από τη Ρωσία.
Για να αντισταθμίσει τον αντίκτυπο, θα τετραπλασιάσει τα τιμολόγια μεταφοράς φυσικού αερίου για τους οικιακούς καταναλωτές από την Τετάρτη, κάτι που θα μπορούσε να κοστίσει στη βιομηχανία της χώρας περισσότερα από 1,6 δισεκατομμύρια εθνικά εθνικά νομίσματα (38,2 εκατομμύρια δολάρια) ετησίως. Η Gazprom θα χάσει σχεδόν 5 δισεκατομμύρια δολάρια από πωλήσεις φυσικού αερίου.
Η εταιρεία διέκοψε την παροχή στην OMV της Αυστρίας (OMVV.VI), ανοίγει νέα καρτέλα στα μέσα Νοεμβρίου για μια συμβατική διαμάχη, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες ρωσικό αέριο φτάνει στην Αυστρία μέσω Σλοβακίας με ρυθμό περίπου 200 γιγαβατώρες (GWh) την ημέρα.
Οι συνδυασμένες διαδρομές αγωγών από τη Ρωσία παρέδωσαν ένα ρεκόρ 201 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm) φυσικού αερίου στην Ευρώπη το 2018. Η διαδρομή Nord Stream μέσω της Βαλτικής Θάλασσας προς τη Γερμανία ανατινάχθηκε το 2022 και ο αγωγός Yamal-Europe μέσω Λευκορωσίας έκλεισε επίσης.
Η Ρωσία απέστειλε περίπου 15 bcm φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας το 2023, από 65 bcm όταν ξεκίνησε το τελευταίο πενταετές συμβόλαιο το 2020.
Πηγή: Ναυτεμπορική
