Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι πολίτες της Λετονίας, σε μια εκλογική αναμέτρηση που διεξάγεται σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ανησυχία για την ασφάλεια της χώρας να κυριαρχούν στην προεκλογική ατζέντα.
Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν ως επικρατέστερη δύναμη την κεντρώα «Ενωμένη Λίστα» του πρωθυπουργού Άντρις Κούλμπεργκς, χωρίς ωστόσο να διασφαλίζουν ότι θα μπορέσει να συγκροτήσει εύκολα τον επόμενο κυβερνητικό συνασπισμό.
Η Λετονία, με πληθυσμό περίπου 1,9 εκατομμυρίων κατοίκων, είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και συνορεύει στα ανατολικά με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Η γεωγραφική της θέση την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις εξελίξεις στην περιοχή, ενώ οι προειδοποιήσεις για ενδεχόμενη ρωσική επιθετικότητα και τα περιστατικά παραβίασης του εναέριου χώρου των χωρών της Βαλτικής έχουν εντείνει την ανησυχία. Από την πλευρά της, η Μόσχα απορρίπτει ως αβάσιμες τις κατηγορίες ότι σχεδιάζει επίθεση κατά του ΝΑΤΟ.
Το προβάδισμα του Κούλμπεργκς και οι πολιτικές ισορροπίες
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η «Ενωμένη Λίστα» συγκεντρώνει περίπου το 14%, με τη φιλορωσική «Κυρίαρχη Δύναμη» να ακολουθεί σε μικρή απόσταση.
Ο 47χρονος Κούλμπεργκς, επιχειρηματίας και ερασιτέχνης οδηγός ράλι, ανέλαβε την πρωθυπουργία τον περασμένο Μάιο, μετά την κατάρρευση του προηγούμενου κυβερνητικού συνασπισμού. Η πολιτική κρίση ακολούθησε περιστατικά εισόδου drones στον λετονικό εναέριο χώρο, τα οποία δεν εντοπίστηκαν εγκαίρως. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ήταν ουκρανικά, με αξιωματούχους να αποδίδουν την απόκλισή τους από την προγραμματισμένη πορεία σε ρωσικές παρεμβολές.
Ο Λετονός πρωθυπουργός έχει εκφράσει επανειλημμένα την υποστήριξή του προς το Κίεβο. «Πρέπει να προσφέρουμε στην Ουκρανία ό,τι είναι απαραίτητο τώρα, ώστε να αποκτήσει το πάνω χέρι και να νικήσει», είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα στο Reuters.
Κατά την προεκλογική περίοδο δεσμεύθηκε να ενισχύσει τις δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και να διατηρήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, ποσοστό που συγκαταλέγεται στα υψηλότερα μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.
Η βοήθεια προς την Ουκρανία και το κόστος ζωής
Διαφορετική προσέγγιση υιοθετούν οι φιλορωσικές πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες ζητούν περιορισμό της λετονικής βοήθειας προς την Ουκρανία και μεγαλύτερη έμφαση στα εσωτερικά οικονομικά προβλήματα, με κυριότερο το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Το ζήτημα απασχολεί ιδιαίτερα τη σημαντική ρωσόφωνη μειονότητα της χώρας.
«Οι ψηφοφόροι μας θέλουν ειρήνη, να σταματήσουν να αναζητούν καταφύγια και να μην αντιμετωπίζουν αεροπορικούς συναγερμούς», δήλωσε η Γιούλια Στεπανένκο, υποστηρίζοντας ότι η Λετονία δεν πρέπει να ενθαρρύνει τον πόλεμο, μεταξύ άλλων μέσω της χρηματοδότησης.
Η δύσκολη εξίσωση του κυβερνητικού συνασπισμού
Πέρα από τις δύο πρώτες δυνάμεις, τουλάχιστον δύο ακόμη κόμματα εμφανίζονται να εξασφαλίζουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση: το λαϊκιστικό «Πρώτα η Λετονία» και οι Προοδευτικοί, ένα κόμμα της Αριστεράς με απήχηση κυρίως στους νεότερους ψηφοφόρους.
Το εκλογικό αποτέλεσμα και ο αριθμός των κομμάτων που θα υπερβούν το όριο του 5% για την είσοδο στη Βουλή θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση του κόμματος «Πρώτα η Λετονία», υπό τον επιχειρηματία Άιναρς Σλέσερς, το οποίο έχει υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα πιο επικριτική στάση απέναντι στην υποστήριξη προς την Ουκρανία. Όπως εξηγεί ο ερευνητής Ρόμπερτς Κιτς, το κόμμα καταδικάζει τη ρωσική εισβολή και δηλώνει ότι στηρίζει την Ουκρανία, εκτιμά ωστόσο ότι η οικονομική βοήθεια προς το Κίεβο επιβαρύνει τη λετονική οικονομία.
Η εκλογική διαδικασία
Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 08:00 ώρα Ελλάδας και θα παραμείνουν ανοιχτά έως τις 20:00. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται λίγες ώρες μετά το κλείσιμο της κάλπης, ενώ η καταμέτρηση εκτιμάται ότι θα δώσει σαφέστερη εικόνα μετά τα μεσάνυχτα.
Οι πολίτες εκλέγουν 100 βουλευτές με τετραετή θητεία. Πέρα από την κατανομή των κοινοβουλευτικών εδρών και τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, η αναμέτρηση αναμένεται να αποτυπώσει τις πολιτικές ισορροπίες σε μια χώρα που βρίσκεται στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, με την ασφάλεια, τη στάση απέναντι στη Ρωσία και το οικονομικό κόστος του πολέμου να αποτελούν τα βασικά ζητήματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters