Γιατροί και ερευνητές χαιρετίζουν ως «πρωτοφανή» τα αποτελέσματα διεθνούς κλινικής δοκιμής, τα οποία δείχνουν ότι μια νέα θεραπεία τριπλής δράσης μπορεί να συρρικνώσει ή ακόμη και να εξαλείψει πλήρως όγκους σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας The Guardian.
Η διεθνής κλινική δοκιμή πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες και σε αυτή συμμετείχαν 102 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής ή τραχήλου (την έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου παγκοσμίως). Πρόκειται για περιπτώσεις ασθενών στους οποίους η νόσος είχε εξαπλωθεί ή επανεμφανιστεί και δεν ανταποκρινόταν πλέον στις συμβατικές θεραπείες.
Το υπό εξέταση φάρμακο ονομάζεται αμιβανταμάμπη (amivantamab). Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, κατάφερε να προκαλέσει συρρίκνωση των όγκων σε περισσότερους από 43 ασθενείς, ενώ σε 15 περιπτώσεις ο όγκος εξαφανίστηκε πλήρως.
Ο Kevin Harrington, καθηγητής βιολογικών θεραπειών καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο του Λονδίνου (ICR), δήλωσε:
«Πρόκειται για απίστευτα ισχυρές αποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Μιλάμε για μια ομάδα ασθενών με εξαιρετικά περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, επομένως το επίπεδο αυτού του οφέλους είναι πραγματικά εντυπωσιακό».
Τα αποτελέσματα αυτά πρόκειται να παρουσιαστούν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο, τη μεγαλύτερη παγκοσμίως επιστημονική συνάντηση για τον καρκίνο.
Ο τριπλός μηχανισμός δράσης και οι κλινικές δοκιμές
Η νέα αυτή θεραπεία στοχεύει τα καρκινικά κύτταρα μέσω ενός τριπλού μηχανισμού:
Αναστέλλει την πρωτεΐνη EGFR, εμποδίζοντας την ανάπτυξη του όγκου.
Αναστέλλει την πρωτεΐνη MET, η οποία βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να διαφεύγουν της θεραπείας.
Ενεργοποιεί παράλληλα το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του ασθενούς, ώστε να επιτεθεί στον όγκο.
Το amivantamab αναπτύχθηκε από τη Johnson & Johnson και αυτή τη στιγμή αξιολογείται σε περίπου 60 κλινικές δοκιμές. Εκτός από τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, έχει δείξει παρόμοια θετικά αποτελέσματα σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, ενώ δοκιμάζεται επίσης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου και του στομάχου.
Υποδόρια χορήγηση και ποιότητα ζωής
Σε αντίθεση με πολλές κλασικές αντικαρκινικές θεραπείες, το amivantamab χορηγείται υποδόρια (με μια μικρή ένεση κάτω από το δέρμα). Η μέθοδος αυτή καθιστά τη διαδικασία πολύ πιο γρήγορη και άνετη για τους ασθενείς, διευκολύνοντας τη χορήγησή της σε εξωτερικά ιατρεία χωρίς να απαιτείται μακρά νοσηλεία.
Οι παρενέργειες που καταγράφηκαν ήταν στην πλειονότητά τους ήπιες έως μέτριες, με λιγότερο από το 10% των συμμετεχόντων να αναγκάζεται να διακόψει τη θεραπεία.
Ένας από τους πρώτους ασθενείς που επωφελήθηκαν ήταν ο 56χρονος Carl Walsh από το Μπέρμιγχαμ, ο οποίος είχε διαγνωστεί με καρκίνο της γλώσσας και εντάχθηκε στη δοκιμή OrigAMI-4 στο νοσοκομείο Royal Marsden, αφού η χημειοθεραπεία και η ανοσοθεραπεία είχαν αποτύχει.
Ο ίδιος, ευρισκόμενος πλέον στον 17ο κύκλο θεραπείας, δηλώνει: «Πλέον αισθάνομαι ότι μπορώ να ζήσω μια φυσιολογική ζωή». Πριν από τη δοκιμή, ο Walsh δυσκολευόταν να μιλήσει και να τραφεί λόγω πόνου και οιδήματος. Μετά από μόλις δύο κύκλους με amivantamab, η ομιλία του αποκαταστάθηκε πλήρως και η διατροφή του επανήλθε στο κανονικό.
Σημαντικό βήμα για τις πιο δυάγωγες μορφές της νόσου
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη δοκιμή επικεντρώθηκε σε ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου που δεν σχετίζεται με τον ιό HPV — μια μορφή που θεωρείται κλινικά πολύ πιο δύσκολη στην αντιμετώπισή της.
Παρά τη δυσμενή πρόγνωση που παρουσιάζουν αυτά τα περιστατικά όταν αποτυγχάνουν οι συμβατικές μέθοδοι, οι ασθενείς που έλαβαν το amivantamab έζησαν κατά μέσο όρο 12,5 μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας.
Ο καθηγητής Kristian Helin, διευθύνων σύμβουλος του ICR, κατέληξε:
«Η μελέτη αυτή αποδεικνύει πώς η ανάπτυξη νέων θεραπειών μέσα από αυστηρή επιστημονική έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές προόδους, ακόμη και για ασθενείς με ελάχιστες επιλογές. Το επίπεδο ανταπόκρισης των όγκων και τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα επιβίωσης σε τόσο δύσκολα περιστατικά συνιστούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός».
Σημείωση: Αν και στο αρχικό κείμενο ο όρος "εμβόλιο" χρησιμοποιείται μεταφορικά στον τίτλο για να περιγράψει την ενέσιμη μορφή της ανοσοθεραπείας, ιατρικά πρόκειται για στοχευμένο μονοκλωνικό αντίσωμα υποδόριας έγχυσης.
