Η Ισλανδία έγραψε ιστορία αποτελώντας την πρώτη χώρα στον κόσμο που εφαρμόζει καθολικά και σε εθνικό επίπεδο το μοντέλο της 4ημερης εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφερε να καταρρίψει τον μεγαλύτερο μύθο των σύγχρονων εργασιακών σχέσεων: ότι η μείωση του χρόνου απασχόλησης βλάπτει την οικονομία.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η χώρα όχι μόνο δεν υπέστη ύφεση, αλλά εμφάνισε εντυπωσιακό ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ της στο 4,1%, ξεπερνώντας τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η ανεργία παρέμεινε σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Η επιτυχία του μέτρου οδήγησε σε μια μόνιμη εργασιακή μετάλλαξη, με το 86% έως 90% του συνολικού εργατικού δυναμικού της χώρας να έχει πλέον κατοχυρώσει το δικαίωμα να εργάζεται με μειωμένο ωράριο ή 4ήμερη απασχόληση, χωρίς καμία απολύτως μείωση στις αποδοχές του.
Κατακόρυφη πτώση του burnout
Η καθολική εφαρμογή του μέτρου βασίστηκε σε λεπτομερείς αξιολογήσεις επιστημονικών ινστιτούτων, όπως το βρετανικό think-tank Autonomy και ο ισλανδικός οργανισμό Alda (Ένωση για τη Βιώσιμη Δημοκρατία). Τα συμπεράσματα των ερευνητών έδειξαν:
Δραματική μείωση του στρες: Οι δείκτες επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) και εργασιακού άγχους κατέγραψαν κατακόρυφη πτώση.
Βελτίωση της καθημερινότητας: Οι εργαζόμενοι ανέφεραν σημαντική αναβάθμιση της ψυχικής και σωματικής τους υγείας, έχοντας περισσότερο ποιοτικό χρόνο για τις οικογένειές τους, προσωπικές δραστηριότητες και ξεκούραση.
Αύξηση της παραγωγικότητας: Οι επιχειρήσεις διαπίστωσαν ότι η απόδοση παρέμεινε σταθερή ή βελτιώθηκε, καθώς οι εργαζόμενοι ήταν πιο ξεκούραστοι και συγκεντρωμένοι.
Το χρονικό της μεγαλύτερης δοκιμής στον κόσμο
Η πορεία προς το νέο μοντέλο ξεκίνησε μέσα από δύο μεγάλες πιλοτικές δοκιμές (μεταξύ 2015 και 2019) που διοργάνωσαν το Δημοτικό Συμβούλιο του Ρέικιαβικ και η κεντρική κυβέρνηση. Στα προγράμματα συμμετείχαν περισσότεροι από 2.500 εργαζόμενοι (περίπου το 1% του πληθυσμού της χώρας), αποδεικνύοντας ότι το σύστημα λειτουργεί σε όλους τους κλάδους.
Στις δοκιμές δεν συμμετείχαν μόνο υπάλληλοι γραφείου, αλλά και υπηρεσίες πρώτης γραμμής:
- Νηπιαγωγεία και σχολεία.
- Νοσοκομεία και κέντρα κοινωνικής πρόνοιας.
- Αστυνομικά τμήματα και δημόσιες υπηρεσίες.
Η βασική φόρμουλα προέβλεπε τη μείωση της εργάσιμης εβδομάδας από τις 40 στις 35 ή 36 ώρες. Οι επιχειρήσεις και οι δημόσιοι φορείς αναδιοργάνωσαν τις διαδικασίες τους, μείωσαν τη διάρκεια των συσκέψεων και περιόρισαν τις περιττές εργασίες, αποδεικνύοντας ότι η απόδοση εξαρτάται από τη συγκέντρωση και όχι από τις ώρες παρουσίας.
Η δικαίωση της Gen Z
Η επιτυχία του ισλανδικού μοντέλου έρχεται να ευθυγραμμιστεί απόλυτα με τις απαιτήσεις της Gen Z, η οποία αλλάζει ριζικά τους κανόνες της παγκόσμιας αγοράς εργασίας. Οι νεότεροι εργαζόμενοι απορρίπτουν μαζικά την παραδοσιακή κουλτούρα της εξαντλητικής υπερεργασίας και διεκδικούν σταθερά χαλαρότερους, πιο ευέλικτους όρους εργασίας.
Για τη Gen Z, η εργασία δεν αποτελεί πλέον το μοναδικό κέντρο της ζωής, αλλά ένα μέσο που πρέπει να συνυπάρχει αρμονικά με την προσωπική ευτυχία και την ψυχική υγεία. Η Ισλανδία απέδειξε στην πράξη αυτό που οι νέοι εργαζόμενοι ζητούν διεθνώς: ότι ο σεβασμός στον ελεύθερο χρόνο του υπαλλήλου δεν μειώνει την εταιρική κερδοφορία, αλλά αντίθετα δημιουργεί ένα πιο πιστό, υγιές και αποδοτικό εργατικό δυναμικό.
Ένας παγκόσμιος «φάρος» για το μέλλον της εργασίας
Η επιτυχία της Ισλανδίας άλλαξε μόνιμα τον παγκόσμιο χάρτη, καθώς τα εγχώρια συνδικάτα χρησιμοποίησαν τα επιστημονικά δεδομένα για να επιβάλουν τις νέες συλλογικές συμβάσεις. Σήμερα, το παράδειγμά της αποτελεί τον βασικό οδηγό για αντίστοιχες κρατικές και ιδιωτικές πρωτοβουλίες που εξελίσσονται σε χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ισπανία, η Γερμανία και η Νέα Ζηλανδία, αποδεικνύοντας ότι η ευημερία του ανθρώπινου δυναμικού είναι ο πραγματικός κινητήρας της οικονομικής ανάπτυξης.
Πηγή: Ναυτεμπορική
