Σε τεντωμένο σχοινί η εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν – Τα σενάρια «επόμενης ημέρας» αν καταρρεύσει η διπλωματία

Παρά την πρόσφατη ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για παράταση της εκεχειρίας, η ατμόσφαιρα στη Μέση Ανατολή παραμένει εκρηκτική. Η κίνηση της Ουάσιγκτον ήρθε ως αποτέλεσμα έντονων απειλών για επανέναρξη βομβαρδισμών, ωστόσο το διπλωματικό πεδίο παραμένει «ναρκοθετημένο» χωρίς σαφή ένδειξη για την επανέναρξη ουσιαστικών ειρηνευτικών συνομιλιών.

Το «παιχνίδι ισχύος» στα Στενά του Ορμούζ
Η κατάσταση περιπλέκεται από τη δράση των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι στις 22 Απριλίου προχώρησαν στην κατάσχεση δύο πλοίων. Ενώ ο Λευκός Οίκος υποβαθμίζει το γεγονός —επισημαίνοντας ότι τα πλοία δεν ήταν αμερικανικών ή ισραηλινών συμφερόντων— αναλυτές του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) διαβλέπουν μια βαθύτερη στρατηγική της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με το ISW, το Ιράν επιχειρεί:

- Να επιβάλει την απόλυτη κυριαρχία του στα Στενά του Ορμούζ, διαταράσσοντας την παγκόσμια ναυσιπλοΐα.
- Να ασκήσει πίεση για την άρση του ναυτικού αποκλεισμού που επιβάλλουν οι ΗΠΑ.
- Να εξυπηρετήσει εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες, με τον διοικητή Αχμάντ Βαχίντι να επιδεικνύει πυγμή έναντι των εγχώριων αντιπάλων του, ρισκάροντας ακόμη και μια στρατιωτική απάντηση από την Ουάσιγκτον.

Το διπλωματικό αδιέξοδο
Η Τεχεράνη θέτει ως απαράβατο όρο για την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού. Από την πλευρά του, ο Τραμπ υποστηρίζει ότι ο αποκλεισμός «στραγγαλίζει» την ιρανική οικονομία με απώλειες ύψους 500 εκατ. δολαρίων ημερησίως, αρνούμενος να υποχωρήσει. Όπως σημειώνει ο Αλί Βάεζ του International Crisis Group, η δυναμική αυτή είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει, καθώς καμία πλευρά δεν κάνει το πρώτο βήμα.

Τα τρία πιθανά σενάρια
Αναλυτές και ειδικοί γεωπολιτικής καταλήγουν σε τρεις πιθανές κατευθύνσεις για το άμεσο μέλλον:

Συμφωνία-Πλαίσιο (Ασαφές Πλάνο): Μια συμφωνία που θα καθορίζει την «κατεύθυνση του ταξιδιού» χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις, λειτουργώντας ως προσωρινό ανάχωμα στην κλιμάκωση, παρά τις εκατέρωθεν επιφυλάξεις.
Μόνιμη Αβεβαιότητα: Διατήρηση του status quo με το Ιράν υπό αποκλεισμό και τις ΗΠΑ να πιέζουν οικονομικά. Ωστόσο, αυτό το σενάριο πιέζει και τον Τραμπ, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εκτινάσσει τις τιμές των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ακαριαία Κλιμάκωση: Σύμφωνα με τον Ντάνι Κιτρινόβιτς (Atlantic Council), εάν ο αποκλεισμός αποδειχθεί επιτυχής, το Ιράν θα απαντήσει με ακραία πίεση στην παγκόσμια οικονομία μέσω επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια. Σε μια τέτοια περίπτωση, η μετάβαση από την εκεχειρία στον πόλεμο θα γίνει «ταχύτατα και δραματικά».

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές παραμένει χαοτική, καθιστώντας κάθε πρόβλεψη για οριστική ειρήνη πρόωρη.

Πληροφορίες από τη Ναυτεμπορική