Η Ευρώπη ετοιμάζει τις «Ασπίδες», ο Τραμπ ευχαριστεί την Τεχεράνη και λέει «όχι» στο ΝΑΤΟ

Η ανακοίνωση της Τεχεράνης για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, όσο διαρκεί η εκεχειρία στον Λίβανο, πυροδότησε ένα μπαράζ διεθνών αντιδράσεων, αποκαλύπτοντας παράλληλα το βαθύ χάσμα στις σχέσεις των ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς τους συμμάχους. Ενώ η αγορά ενέργειας αναπνέει, η γεωπολιτική σκακιέρα φλέγεται από νέες αντιπαραθέσεις που αναδιαμορφώνουν τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή.

Τραμπ προς το ΝΑΤΟ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με τον γνώριμο εκρηκτικό του λόγο, έσπευσε να χαιρετίσει το άνοιγμα των Στενών, στρέφοντας όμως ταυτόχρονα τα βέλη του κατά της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ο Τραμπ αποκάλυψε πως απέρριψε κατηγορηματικά πρόταση του ΝΑΤΟ για συνδρομή στη διαχείριση της κατάστασης, χαρακτηρίζοντας τη συμμαχία «χάρτινη τίγρη». Ο ίδιος διεμήνυσε στους συμμάχους να παραμείνουν μακριά από την περιοχή, υποστηρίζοντας ότι η παρουσία τους ήταν ανύπαρκτη όταν υπήρχε πραγματική ανάγκη και ξεκαθαρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει να διαχειριστεί την αποκλιμάκωση με το Ιράν σε διμερές επίπεδο.

Η ευρωπαϊκή αντεπίθεση από το Παρίσι
Στον αντίποδα, η Ευρώπη επιχειρεί να αναλάβει αυτόνομη δράση μέσα από μια διεθνή διάσκεψη στο Παρίσι, την οποία συγκάλεσαν ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ. Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα και πρότεινε ένα συγκεκριμένο πλάνο συνδρομής. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει την αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και την ενίσχυση της ναυτικής επιχείρησης «Ασπίδες», η οποία δραστηριοποιείται ήδη στην ευρύτερη περιοχή και θα μπορούσε να επεκτείνει τη δράση της για την προστασία των εμπορικών πλοίων.

Ο συνασπισμός των «τρίτων χωρών» και το «αγκάθι» των διοδίων
Παράλληλα, διαμορφώνεται ένας συνασπισμός χωρών που δεν ενεπλάκησαν στις πολεμικές συρράξεις, όπως η Νορβηγία, οι Φιλιππίνες και η Αυστραλία, οι οποίες επιδιώκουν να λειτουργήσουν ως εγγυητές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Ωστόσο, η χρησιμότητα αυτού του σχήματος αμφισβητείται από αναλυτές, οι οποίοι θεωρούν ότι ο χαρακτήρας του είναι κυρίως συμβολικός και στοχεύει στον καθησυχασμό των ασφαλιστικών εταιρειών. Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό σενάριο που προβάλλει η ΕΕ αφορά την πιθανή πρόθεση του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας, προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε σύστημα διοδίων θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο διεθνές προηγούμενο, τονίζοντας ότι η διέλευση από τέτοιες πλωτές οδούς πρέπει να παραμείνει ελεύθερη και ανοιχτή.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Παρά την αισιοδοξία που προκάλεσε η είδηση της αποναρκοθέτησης των Στενών, το μέλλον της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο παραμένει αβέβαιο. Αναλυτές του Eurasia Group προειδοποιούν ότι η ομαλή εμπορική ροή όπως την γνωρίζαμε μπορεί να ανήκει οριστικά στο παρελθόν, καθώς το γεωπολιτικό ρίσκο θα παραμείνει ενσωματωμένο στις τιμές της ενέργειας. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί πλέον με επιφύλαξη αν η εκεχειρία στον Λίβανο θα αποτελέσει το εφαλτήριο για μια μόνιμη σταθεροποίηση ή αν οι ανταγωνισμοί μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και Ιράν θα οδηγήσουν σε ένα νέο καθεστώς περιορισμών στην καρδιά του ενεργειακού εφοδιασμού.

Πληροφορίες από ΑΠΕ ΜΠΕ