Διπλωματικός «πυρετός» για το Ιράν: Οι έξι όροι του Τραμπ και ο ρόλος των μεσολαβητών

Συμπληρώνοντας τρεις εβδομάδες πολεμικών επιχειρήσεων, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να στρέφει πλέον το βλέμμα της στην επόμενη φάση, εκκινώντας εσωτερικές συζητήσεις για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου ειρηνευτικών συνομιλιών με την Τεχεράνη. Παρά την έλλειψη απευθείας επαφών, οι πληροφορίες του Axios αναφέρουν έναν έντονο διπλωματικό μαραθώνιο, με την Αίγυπτο, το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο να λειτουργούν ως γέφυρες επικοινωνίας.

Το Ιράν στο τραπέζι με αυστηρούς όρους
Σύμφωνα με πηγές από το Κάιρο και την Ντόχα, το Ιράν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για διαπραγματεύσεις, θέτοντας ωστόσο μια «κόκκινη γραμμή» τριών σημείων:

 - Άμεση κατάπαυση του πυρός.
- Δεσμευτικές εγγυήσεις ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις δεν θα επαναληφθούν.
- Καταβολή αποζημιώσεων για τις καταστροφές που υπέστησαν οι υποδομές του.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, ζήτησε την παρέμβαση των χωρών BRICS, προτείνοντας παράλληλα ένα αυτόνομο περιφερειακό πλαίσιο ασφαλείας για τη Δυτική Ασία, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις.

Η στρατηγική Τραμπ: Οι έξι απαιτήσεις της Ουάσιγκτον
Η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι η στρατιωτική πίεση έχει ανακόψει την ιρανική πρόοδο, γεγονός που θα αναγκάσει την Τεχεράνη σε υποχωρήσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αν και δεν αντιτίθεται στις συνομιλίες, απορρίπτει επί του παρόντος την άμεση κατάπαυση του πυρός και θεωρεί τις «αποζημιώσεις» ως όρο εκτός συζήτησης — αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το παράθυρο για την αποδέσμευση «παγωμένων κεφαλαίων» υπό διαφορετική ονομασία.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια συνολική συμφωνία που θα βασίζεται σε έξι άξονες:

- Πενταετή αναστολή του πυραυλικού προγράμματος.
- Μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου.
- Οριστική απενεργοποίηση των αντιδραστήρων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό.
- Διεθνή επιτήρηση στον εξοπλισμό φυγοκέντρησης.
- Περιφερειακό έλεγχο όπλων με ανώτατο όριο τους 1.000 πυραύλους.
- Τερματισμό χρηματοδότησης των Χεζμπολάχ, Χούθι και Χαμάς.

Η αναζήτηση του «κλειδιού» στην Τεχεράνη
Ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια παραμένει η εξεύρεση του κατάλληλου διαύλου επικοινωνίας. Ενώ ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, θεωρείται έμπειρος διαπραγματευτής, η Ουάσιγκτον τον αντιμετωπίζει απλώς ως «μεταφορέα μηνυμάτων» και προσπαθεί να εντοπίσει το πρόσωπο που λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις στην Τεχεράνη.

Όσον αφορά τον μεσολαβητή, οι ΗΠΑ φαίνεται να προτιμούν το Κατάρ έναντι του Ομάν, λόγω της πρόσφατης αποτελεσματικότητάς του στις διαπραγματεύσεις για τη Γάζα. Αν και η Ντόχα επιθυμεί να διατηρήσει έναν παρασκηνιακό ρόλο, η αμερικανική πλευρά ποντάρει στην αξιοπιστία της για την εξομάλυνση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, ένα ζήτημα που η Ινδία και η διεθνής κοινότητα θεωρούν ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα.

Πληροφορίες από Axios & ΑΠΕ ΜΠΕ